Woensdag 19/01/2022

'Monster van ondankbaarheid!'

Iedereen kent hem als de auteur van 'Alice in Wonderland', maar Lewis Carroll schreef per jaar ook een paar duizend brieven. Nicolaas Matsier bundelde de mooiste en grappigste.

Jozefien Van Beek

Eenderde van mijn leven gaat op aan het ontvangen van brieven", schreef Lewis Carroll (pseudoniem voor Charles Lutwidge Dodgon, 1832-1898) op 8 mei 1879 aan zijn vriend Arthur Lewis. "En het resterende tweederde aan het beantwoorden ervan." Carroll had een lijst van zestig mensen aan wie hij een brief verschuldigd was, soms al vijf tot tien jaar. Dankzij een gedetailleerd register dat hij bijhield, kennen we vandaag het legendarisch geworden cijfer 98.721, het aantal brieven dat hij tijdens zijn leven geschreven heeft. Dat komt neer op iets meer dan zeven per dag. Hoewel de brieven niet voor publicatie bedoeld waren, besteedde hij er veel tijd en zorg aan. Sommige zijn echte pareltjes. Nicolaas Matsier koos er de 150 mooiste uit. Het zijn vooral brieven aan kinderen die Carroll zijn child-friends noemde: jonge meisjes en een enkele jongen.

Sommige brieven zijn spectaculair van vorm: er zit een rebus bij, tekeningen, een brief volledig in spiegelschrift geschreven en een feeënbrief, slechts te lezen met een vergrootglas. In elke brief is de stijl van Carroll te herkennen, met zijn taalspelletjes, humor en tomeloze fantasie, allemaal op meesterlijke wijze vertaald door Nicolaas Matsier.

Opvallend is hoe heerlijk gemeen Carroll durft te zijn in zijn brieven aan kinderen. Een kind dat niet reageerde op zijn aanbod om een exemplaar van Alice op te sturen noemt hij "Monster van ondankbaarheid!". Aan een ander meisje schrijft hij: "Alsjeblieft, alsjeblieft, geen afschuwelijke brieven meer van jou! O, wat haat ik ze! (...) Ergerlijk kind dat je bent!" Maar zulke grappen schrijft hij altijd met de grootst mogelijke affectie. En meestal maakt hij het ook goed met een liefdevol slot aan zijn brief, zoals "Ik stuur je zeven kussen (genoeg voor een week)".

De brieven mogen dan erg geestig en vermakelijk zijn, helemaal ongecompliceerd zijn ze niet. Zijn child-friends waren zo goed als altijd kleine meisjes - in de correspondentie kwam vertaler Matsier maar twee jongens tegen. Er is heel wat gespeculeerd over de vraag of Carroll nu eigenlijk een - niet praktiserende - pedofiel was. Hij was een levenslange vrijgezel, die een appartement had in het College Christ Church, Oxford, waaraan hij als wiskundige verbonden was. Zijn zomers bracht hij door in badplaatsen, waar hij kinderen leerde kennen en voor zich won met zijn goocheltrucs en grappen.

Dat hij erg voorzichtig te werk ging bij zijn pogingen tot toenadering met de meisjes mag blijken uit de brieven die hij aan hun moeders schreef: "Ik heb een aanzienlijke fractie (zeg 0.25) van mijn hart verloren aan uw dochtertje: en ik hoop dat u mij verdere gelegenheden wilt toestaan om uit te proberen of wij ja dan nee echte vrienden kunnen worden." Sommige moeders kozen ervoor om niet op zijn verzoek in te gaan, maar de meeste zagen er geen graten in. Hoewel het merkwaardig is dat Carroll de meisjes altijd individueel op bezoek wilde laten komen, kwamen er nooit beschuldigingen of klachten.

Achteraan in het boek geeft Carroll nog "Acht of negen wijze woorden over briefschrijven". Het zijn grappige tips die het leuke boek compleet maken. Net nu de brief in dit mail- en facebooktijdperk een archaïsch genre is geworden, is het prachtig om dit hartverwarmende brievenboek te lezen.

Met 4 3/4 kus.

Brieven aan kinderen, maar niet alleen.

Gekozen en vertaald door Nicolaas Matsier.

De Bezige Bij, 256 p.,

19,90 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234