Vrijdag 07/10/2022

Opinie

Molenbeek heeft plichten, maar de buitenwereld ook

De vijandige reacties van sommige jongeren op de gebeurtenissen in Molenbeek verdienen een eerlijke analyse. Beeld Jan Aelberts
De vijandige reacties van sommige jongeren op de gebeurtenissen in Molenbeek verdienen een eerlijke analyse.Beeld Jan Aelberts

Hans Vandecandelaere is historicus en auteur van In Molenbeek (Epo, 2015).

HANS VANDECANDELAERE

Wat als Salah Abdeslam in Vorst zou zijn opgepakt? Er waren ook interventies in Charleroi, Auvelais, Schaarbeek en Sint-Pieters-Leeuw. Maar Molenbeek zal het wel gedaan blijven hebben. Het frame dat Salah door 'de buurt' werd verstopt, voel je al van mijlenver aankomen. Goed in elk geval dat hij levend werd gearresteerd. Binnen enkele maanden zullen we hierdoor eindelijk precieze informatie krijgen over zijn terroristische cel. In afwachting zijn alle ditjes en datjes van de Molenbeekse story of Salah bijzaak. We hebben het in eerste instantie over 18.500 mensen die in de kleine buurt wonen waar hij opgroeide. Zolang die groep te vaak gedegradeerd wordt tot één van tweederangsburgers verspillen we veel menselijk en jong potentieel.

Terwijl de ploeg van DOVO in de Vierwindenstraat op vrijdagavond omstreeks 21 uur haar werk afrondde, woonde ik vijfhonderd meter verder in de Sint-Jan-de-Doperkerk een concert bij van Marokkaanse soefi's die een publiek van Molenbeekse christenen, moslims en atheïsten trakteerden op religieuze, zeer tolerante poëzie. Dít zijn de variëteiten en de nevenschikkingen die je in Oud-Molenbeek op een zakdoek aantreft. Gedurende twee jaar terreinwerk leerde ik de wijk te lezen vanuit een veelheid aan netwerken en sociale groepen. Het is zo belangrijk om dit niet uit het oog te verliezen.

Hans Vandecandelaere. Beeld rv
Hans Vandecandelaere.Beeld rv

Vrijdagnamiddag, omstreeks de tijd dat de politie-interventie begon, zat ik vlakbij te luisteren naar een Molenbeekse ambtenaar die werkt met geradicaliseerde jongeren en familieleden van Syriëgangers. "We staan nog maar aan het begin om het probleem te begrijpen", zei de man. Waarop hij vervolgens met veel intellectuele voorzichtigheid bouwstenen voor analysevorming naar voren schoof. Wat weten we? Wat weten we niet, of nog niet? Het genre van open betoog waar ik geboeid naar kan luisteren. Het gaat om een ultrakleine splintergroep die helaas een gigantische maatschappelijke schade aanricht. Ik noteerde nog het een en ander: mechanismen van sektevorming, isolement, discretie, onderduiken. Je kunt er gewoon geen hele buurt op afrekenen.

Stenen

Een journaliste van Radio 1 leerde me in de aanloop van een interview dat enkele jongeren tijdens de arrestatie van Salah televisiewagens met stenen bekogelden. Natuurlijk is dit compleet fout en strafbaar gedrag. Ik ken ze niet, maar zonder ze te vergoelijken toch één denkpiste. Voor de VRT-reeks Molenbeek werden jeugdwerker Mohamed en zijn knapen meerdere dagen gevolgd in de voorbereiding van een feest. De uiteindelijke montage reduceerde Mohamed tot een lid van een voormalige Molenbeekse criminele familie, terwijl een gast van 15 jaar de vraag kreeg ingelepeld of hij weleens 'des conneries' had begaan.

Ik belde ze. Furieus zijn ze. Schending van vertrouwen. Zouden de stenen van afgelopen vrijdagavond onder meer iets met de manier van mediatisering te maken kunnen hebben? Diepe frustraties, weinig maturiteit, exclusie en zelfexclusie. Overigens, en daar ben ik zeker van, keren veel jongeren zich tegen hen.

Wijkbewoners zijn de inflatie aan berichtgeving moe. Molenbeek heeft zijn plichten, maar ook de buitenwereld. Het is erg moeilijk, en dus zorgwekkend, om kritisch een genuanceerd verhaal te brengen over islam, de wijk en zogenaamde 'gesloten Marokkaanse monoculturen'. Een 'ja, maar' wordt te vaak ondermijnd en weggeduwd in de linkse hoek van politieke correctheid. Terwijl het vandaag eerder bon ton en dus politiek correct is wanneer je de grootste onzin spuit over moslims. Ik zeg het niet als linkse. Ik zeg het niet als rechtse. Ik zeg het als schrijver die complexiteit blijft erkennen en als burger die gelooft in bruggenbouwers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234