Maandag 26/07/2021

AchtergrondVaccinaties

Mogen jongeren straks vrijwillig kiezen voor Johnson & Johnson?

Een gezondheidsmedewerker maakt een vaccin van J&J klaar. Beeld AFP
Een gezondheidsmedewerker maakt een vaccin van J&J klaar.Beeld AFP

Nu het vaccin van Johnson & Johnson voorlopig enkel aan veertigplussers wordt gegeven, weerklinkt de vraag of jongeren toch vrijwillig voor het vaccin moeten kunnen kiezen. ‘In principe kan het’, zegt de Taskforce Vaccinatie.

Vorige week vrijdag bezweek in ons land een jonge, Sloveense vrouw aan een uiterst zeldzame bijwerking na een prik met Johnson & Johnson. Het ging om een trombose in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes, een verschijnsel dat eerder al optrad bij mensen die een vaccinatie met AstraZeneca hadden gekregen. Beide vaccins zijn dan ook gelijkaardig, hoewel één prik met Johnson & Johnson al volstaat.

De vrouw, een echtgenote van een diplomaat, is volgens de Taskforce Vaccinatie het eerste dodelijke slachtoffer van Johnson & Johnson in Europa. “Dat komt omdat de meeste landen pas in mei zijn begonnen met de toediening”, zegt woordvoerster Gudrun Briat. Aangezien het om dezelfde bijwerking gaat als bij AstraZeneca, legden onze ministers meteen ook dezelfde leeftijdslimiet op: je moet minstens 41 jaar zijn.

Het gaat om een tijdelijke maatregel, want al in april stelde het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) vast dat er een mogelijke link bestond tussen het J&J-vaccin en een aantal gevallen van bloedklonters. Toch wogen de voordelen van het vaccin volgens het EMA op tegen het mogelijke risico. Ons land besliste daarom geen limiet op te leggen. De vraag is nu of het EMA deze aanpak wil bijstellen. Dat weten we binnen een à twee weken.

Daklozen wel

Waarom 41? Omdat het volgens wetenschappers een belangrijke scharnierleeftijd is. “Onder de veertig worden mensen doorgaans minder vaak ziek door corona, waardoor het risico van het vaccin iets zwaarder weegt. Eens boven de veertig zijn de voordelen van het vaccin echter vele malen groter”, zegt Briat. Een afweging van voor- en nadelen, dus.

Opmerkelijk is dat daklozen, ongeacht hun leeftijd, nog steeds worden gevaccineerd met Johnson & Johnson. Dat geldt ook voor mensen zonder papieren en migranten. “Een vaccin met één enkele dosis is vandaag gewoon het meest haalbare alternatief voor personen met wie het moeilijk is een duurzaam contact te onderhouden”, zegt Emmy Deschuttere van Dokters van de Wereld, dat meewerkt aan de campagne. Ook bij thuispatiënten gaan de J&J-vaccinaties gewoon door.

Mede daarom weerklinkt de vraag of jongeren niet vrijwillig voor Johnson & Johnson moeten kunnen kiezen, mocht de leeftijdslimiet definitief worden. De kans dat het fout loopt, is bijzonder klein. Wie ervoor kiest, is er bovendien met één prik vanaf. Dat kan interessant zijn om deze zomer op vakantie te gaan, mochten sommige landen een volledige vaccinatie eisen. “In principe kan het, zolang de persoon een weloverwogen beslissing neemt”, zegt Briat.

Ingewikkeld puzzel

Vlaams minister Wouter Beke (CD&V) hoopt zijn collega-ministers van Volksgezondheid te overtuigen van dit systeem. Op dit moment liggen in Beerse immers duizenden coronavaccins van J&J klaar voor verdeling, wachtend op een goedkeuring van het Amerikaanse geneesmiddelenagentschap. “Als deze vaccins binnen enkele weken worden vrijgegeven, is de kans groot dat onze campagne al in de buurt van de veertigers zit”, zegt zijn woordvoerder. Dan bestaat de kans dat Vlaanderen ze niet meer kan gebruiken.

De vraag is of de andere ministers er ook zo over denken. Aan Franstalige kant is het enthousiasme over AstraZeneca en J&J sowieso al kleiner. “Dit wordt momenteel besproken”, klinkt het bij federaal minister Frank Vandenbroucke (Vooruit).

En dan is er nog de praktische haalbaarheid. In principe kunnen jongeren op voorhand een afspraak boeken voor een vrijwillige prik. Maar hoe groot zou de interesse zijn? “Als we 4.000 vaccins ter beschikking hebben, dan moeten we er zeker zijn dat die effectief gezet worden”, zei Jan Stroobants, coördinator van het Antwerpse vaccinatiecentrum, op Radio 1. Kortom, een ingewikkelde puzzel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234