Donderdag 05/12/2019

Ramadan

Moeten we ons zorgen maken over kinderen die meedoen aan de ramadan?

Antwerpse moslims vieren het einde van de ramadan, enkele jaren geleden. Steeds meer kinderen doen mee aan het gebruik. Beeld © Nick Hannes

"Ze willen niet eten, zwemmen of zingen." Het gedrag van een aantal scholieren doet een Brussels directeur de alarmbel luiden. Volgens de man is het ongezien dat kinderen van negen, tien of elf jaar meedoen aan de ramadan.

"Weet u wat dit is? Dit is misdadig." Jacky Goris heeft het over de berichten die hem tijdens de eerste week van de ramadan bereikten. Het zijn berichten uit een handvol scholen uit Anderlecht, Molenbeek en Schaarbeek. Daar worden leerkrachten uit het lager onderwijs geconfronteerd met vastende moslimkinderen. "Het gaat om kinderen van negen, tien, elf jaar oud", zegt de ongeruste directeur van de Brusselse scholengroep van het GO!. "Volgens de officiële voorschriften moeten zij niet aan de ramadan meedoen."

En toch hoort hij hoe sommigen niet willen eten of drinken. "Soms weigeren ze mee te doen aan de zwemlessen uit angst om een slok water binnen te krijgen." Ook zouden kinderen muzieklessen willen mijden, omdat zingen haram (verboden) zou zijn.

"Ongezien", noemt Goris het. De verschillende onderwijsnetten in Vlaanderen spreken dat evenwel tegen. Ze krijgen al jarenlang gelijkaardige vragen binnen.

Ook Bahattin Koçak, islamleraar in verschillende lagere scholen in Heusden-Zolder, ziet al jaren hoe jongeren nog voor het punt waarop ze volgens de islamitische wetgeving volwassen zijn - hun eerste menstruatie of zaadlozing - willen vasten. Gisterenmiddag bereikte hem nog het verhaal van een zevenjarig meisje dat niet wilde eten. Ze komt uit Tadzjikistan en zit sinds kort in een klas met nieuwkomers. "Misschien dat dit meer speelt bij nieuwkomers? Ik moet eerlijk zeggen dat ik van dit soort extreme voorbeelden in de Turkse en Marokkaanse gemeenschap nooit eerder heb gehoord."

Ongerust is Koçak evenwel niet. "Jongeren willen graag de rest van hun familie volgen. Of stoer doen op school." Soms weten ze ook niet goed wat mag en wat niet mag. Ze zijn bang om een slechte moslim te zijn. "De beste manier om daarmee om te gaan is met zo'n kind en de ouders in gesprek te gaan. Hen de juiste informatie geven. Naar mijn ervaring raakt dit meestal zo opgelost."

Indoctrinatie

De Brusselse directeur Jacky Goris zegt dat met de ouders van de desbetreffende kinderen is gesproken. "Die blijken vaak niet achter de keuze van hun kinderen te staan. Ze weten ook niet waar ze die opvattingen hebben gehaald." Goris denkt het wel te weten. Volgens hem ligt het aan de 'fundamentalistische prietpraat' die in 'schimmige koranscholen' wordt verteld. "Het lijkt alsof de kinderen daar zijn geïndoctrineerd."

"Het gaat zeker niet altijd om indoctrinatie. Het zijn kinderen. Die kunnen ook gewoon verdomd koppig zijn." De Gentse imam Brahim Laytouss erkent dat er problemen zijn, maar hij vindt dat ze moeten worden genuanceerd. "Zo zijn er verschilllende stromingen binnen de islam. Bij de wahabistische stroming wordt muziek bijvoorbeeld als duivels beschouwd. Maar het gaat om een erg kleine groep. We mogen ons daar niet blind op staren."

Of steeds meer scholieren vroeger willen vasten, vindt hij een moeilijk te beantwoorden vraag. "Ik zie wel dat sommigen zich door alle negatieve berichten over de islam meer aan hun geloof gaan hechten en vaker willen tonen dat ze een goede moslim zijn."

Laytouss spreekt uit ervaring: hij is zelf vader van vier jonge kinderen. "Ook ik kreeg van hen de vraag of ze aan de ramadan mochten meedoen. De geloofsteksten zijn wat dat betreft duidelijk: neen. Het komt erop aan om als ouder helder te communiceren."

Al ligt het niet alleen aan de ouders, benadrukt hij. De moslimgemeenschap moet zich ook beter structureren. "Die blijft te versnipperd. Als we een gematigde islam willen vestigen, dan moet er een interne dialoog volgen over alle stromingen, alle regio's, alle scholen heen." Hij wijst daarvoor naar gezagsinstanties als de Moslimexecutieve. "Zij moeten het initiatief nemen." Volgens hem gaat de huidige voorzitter Salah Echallaoui wat dat betreft de goede richting uit.

Intussen kunnen leerkrachten best op een creatieve manier omgaan met de ramadan. "Deze maand gaat om meer dan niet eten of drinken. Het gaat ook om solidariteit. Jongeren kunnen ook worden aangemoedigd om geld in te zamelen voor vluchtelingen of om extra aandacht te besteden aan de pestproblematiek. Zo hebben ze ook het gevoel betrokken te zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234