Zaterdag 10/12/2022

InterviewHilde Van den Bulck

‘Moeten we echt tot in de kleinste details weten hoe twee mensen zich tot elkaar verhouden?’ Media-expert over de zaak-Depp-Heard

Johnny Depp groet zijn fans bij de rechtszaal. Beeld Photo News
Johnny Depp groet zijn fans bij de rechtszaal.Beeld Photo News

Johnny Depp heeft gelijk gekregen in het proces over smaad tegen zijn ex-vrouw Amber Heard. Volgens media-expert Hilde Van den Bulck gaan we Depp waarschijnlijk nog terugzien op het grote scherm. Of de samenleving iets gewonnen heeft bij dit wekenlange proces, is iets anders. ‘Een deel van de #justiceforjohnny-beweging bestaat uit resolute vrouwenhaters.’

Jorn Lelong

“Ze smeekt om een totale, wereldwijde vernedering. En ze zal er een krijgen”, schreef Johnny Depp in de aanloop naar het proces naar een vriend. En inderdaad, de manier waarop vooral zijn ex-vrouw Amber Heard tijdens het wekenlange proces publiek bespot, vernederd en bekritiseerd werd, had veel weg van een vernedering. Media-expert Hilde Van den Bulck, die onderzoek naar celebrity’s doet aan de Drexel University in Philadelphia, zag hoe dit proces even hard gevoerd werd buiten de rechtszaal als erbinnen.

Biedt de uitkomst van deze zaak ook eerherstel voor Johnny Depp?

Van den Bulck: “Ik denk dat niemand ongeschonden uit deze zaak komt, maar ik denk dat hij alleszins het meest kans maakt om zijn carrière voort te zetten. Als celebrity’s als Depp door het stof gaan, zie je vaak hetzelfde patroon. Op een of andere manier erkennen ze dat ze fouten gemaakt hebben, dan houden ze zich een periode lang gedeisd. Officieel om aan zichzelf te werken, maar natuurlijk ook om de storm te laten overwaaien. Afhankelijk van hoe beroemd en geliefd ze al waren voor het schandaal, zie je toch dat veel sterren gewoon de draad weer kunnen oppikken.

“Een mooi voorbeeld daarvan is het Britse topmodel Kate Moss, die tijdens dit proces een van de meest gerespecteerde getuigen was. Ooit stond ze op de voorpagina’s met een lijntje coke, waardoor ze alle sponsorcontracten kwijtspeelde. Ze moest zich publiekelijk excuseren, ging een tijd in rehabilitatie, en werd daarna nog succesvoller dan voor die crisis.”

Voor Amber Heard ligt dat wellicht moeilijker.

“Inderdaad, zij had natuurlijk veel minder opgebouwd. Het helpt als je al een carrière hebt om op terug te vallen, terwijl die van haar nog in opkomst was. Los daarvan zie je dat de filmwereld ook vergevingsgezinder is voor bekende mannen dan voor vrouwen.”

Amber Heard in de rechtszaal op 1 juni. Beeld AFP
Amber Heard in de rechtszaal op 1 juni.Beeld AFP

De bekendheid van Johnny Depp heeft hem de laatste weken geen windeieren gelegd. In de publieke opinie had hij allang gewonnen nog voor de uitspraak er kwam.

“Ja, wat je hier zag, is hoe trouwe fans echt activisten worden. Dat zag je eerder al in de zaak van Britney Spears. Haar fans hebben jarenlang campagne zitten voeren om haar los te krijgen van het voogdijschap van haar vader. Toen dat uiteindelijk lukte, zagen die fans dat bijna als een persoonlijke overwinning. Hetzelfde zag je hier: voor die fans van Depp leek het snel bijna een persoonlijke strijd tegen Amber Heard.”

Sommige fans kwamen met een piratenboot of verkleed als Jack Sparrow naar de rechtszaal. Kunnen zij het onderscheid nog maken tussen de acteur en zijn rollen?

“Ik denk inderdaad dat ze die gelijkstellen. En Depp is natuurlijk zelf ook een acteur die rollen speelt die nauw aanleunen bij hoe hij echt is. Hij had in zekere zin al een imago van niet de braafste te zijn, en in de rechtszaal deed hij ook weinig om dat te verbloemen. Hij sprak openlijk over zijn alcohol- en drugsgebruik, hij lachte een advocaat van Heard geregeld uit omdat die zo preuts overkwam. Daardoor kregen de fans nog meer het gevoel: dit is de Johnny Depp met wie we zijn opgegroeid.”

Depp lijkt ook allesbehalve een stereotiep slachtoffer van huiselijk geweld. Denkt u dat zijn bekentenissen het taboe over partnergeweld tegenover mannen kunnen helpen doorbreken?

“Ik denk wel dat hierdoor misschien meer aandacht kan komen voor het feit dat mannen ook slachtoffer kunnen zijn. Je ziet wel vaker dat als bekendheden openlijk over depressie, zelfmoordgedachten of bepaalde ziektes spreken, dat er meer aandacht voor die onderwerpen komt. Maar tegelijk heb ik natuurlijk bedenkingen bij de manier waarop de getuigenissen hier aan bod komen, en hoe daar op het internet meteen karikaturen van gemaakt worden. Dan kun je je de vraag stellen in hoeverre we daarmee een stap vooruitzetten.”

Vooral de manier waarop Amber Heard het online te verduren kreeg, kan misschien kwalijke gevolgen hebben. Bijvoorbeeld dat slachtoffers wel twee keer nadenken voor ze het tegen een bekend persoon willen opnemen.

“Ja, je zult maar een slachtoffer zijn van huiselijk geweld en zien hoe ernstige en persoonlijke verhalen online uitgesmeerd, gebagatelliseerd of in lollige video’s bewerkt worden. Het werd allemaal onderdeel van de meme culture.

“Het valt trouwens op dat een deel van de #justiceforjohnny-beweging bestaat uit mensen die vinden dat MeToo en de cancelcultuur te ver gaan. Daar zitten ook resolute vrouwenhaters bij. Ik zag op sociale media al rechtse Republikeinse politici en opiniemakers die netjes de uitspraak hadden afgewacht om de zaak nu te recupereren. Het valt inderdaad te hopen dat deze zaak geen stap terug betekent voor de MeToo-beweging.”

Hoe kunnen we vermijden dat zulke complexe rechtszaken nog meer gereduceerd worden tot een online spektakel?

“Ik denk dat er wel een debat moet volgen over de openbaarheid van zo’n zaak. Is het echt nodig dat iedereen live de beelden kan zien en vervolgens kan delen op sociale media? Moeten we tot in de kleinste details weten hoe twee mensen zich tot elkaar verhouden? Bij deze zaak is dat toch niet de beste move gebleken.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234