Zaterdag 25/05/2019

Uitlach-tv

Moet u zich schuldig voelen als u naar 'Temptation Island' kijkt?

Beeld © rv

De eerste scheve schaats is gereden, en Temptation Island zal ook vanavond zijn reputatie van schaamteloosheid weer alle eer aandoen. Maar moeten we ons als kijker niet een beetje schuldig voelen voor het mechanisme van uitlachtelevisie? 

Woensdagavond, rond negen uur. Samen met vrienden en huisgenoten zit ik in de zetel, Temptation Island is op tv. Niet meteen een stichtend stukje televisie, maar wel ontspannend. Zeker als je je te pletter kunt lachen met de kandidaten en hun dommigheden, die doorgaans de uitkomst zijn van de simpele rekensom 'drank plus (half)naakte vrouwen'.

Maar er was ook één moment waarop zelfs ons hoongelach verstomde: Ayse, de vriendin van Haroon, vertelt onder invloed van een glas te veel achteloos tegen een vrijgezel hoe ooit de politie voor haar deur stond. Haar lief had haar tegen de kast geduwd, "omdat hij er niet tegen kan als een vrouw hem op zijn plaats zet", de buren hadden de politie gebeld. Waarop die zich luidop afvroegen of ze wel een toekomst met Haroon wilde. Naar verluidt zou die laatste trots zijn op zijn kordate optreden.

Dat doet vragen stellen: Temptation Island wordt door niemand verdacht van hoge moraliteit, maar wanneer overschrijd je een grens? "Programmamakers dekken zich juridisch vaak goed in, maar hebben niet zo'n morele agenda", vindt moraalfilosofe Katleen Gabriëls (VUB). "Je weet niet hoe de makers achter de schermen met zo'n kandidate omgaan, of ze begeleid of geholpen wordt. Maar dat die scène in de montage zit, daar kun je je vragen bij stellen."

De makers maken zich nochtans sterk dat ze het nodige respect opbrengen, voor de kandidaten en de kijker. "Pure uitlachtelevisie is tegenwoordig not done", verklaarde Annelien Coorevits, de vrouwelijke en Vlaamse helft van het presentatieduo, enkele weken geleden in Het Belang Van Limburg. Die term werd in de promotie dan ook slim ingeruild voor guilty pleasure. Maar waar de muur tussen guilty en pleasure juist staat, is nogal vaag.

Zowel de makers als de kijkers verbergen zich vaak achter de wetenschap dat de deelnemers weten waaraan ze beginnen. Het is geen geheim dat sommigen zich inschrijven met het oog op een mediacarrière: dat toont het succes van Valerie De Booser aan, een van de vrijgezellen uit het eerste seizoen die het achteraf schopte tot presentatrice op JIMtv.

Maar het blijkt ook uit de reacties van de ouders van de huidige verleidsters, die vorige week hun zegje deden in Het Laatste Nieuws. De moeder van Jill 'Ik krijg altijd wat ik wil' "onthoudt liever de prestatie van haar dochter om überhaupt op het scherm te verschijnen", klinkt het. "Haar grootmoeder is er zelfs als de pinken bij om elk boekje te kopen waarin Jill verschijnt."

Een beeld uit aflevering 1 van 'Temptation Island'. Beeld VIER

Rol van de kijker

Toch mag je niet zomaar aannemen dat iedereen zomaar weet waaraan hij of zij begint, vindt Gabriëls. "De druk van zo'n programma is moeilijk van tevoren in te schatten. In hoeverre kun je vooruitzien wat de montage gaat geven, en wat de impact ervan gaat zijn? De meest gênante beelden verdwijnen alleszins nooit van het internet."

De kijker speelt daarin ook een rol, nu meer dan ooit. "De kijker mengt zich op sociale media ook in het publieke debat. Niet alleen in het programma, maar ook daar worden de deelnemers niet altijd in hun waardigheid gelaten." Maar dat wil niet zeggen dat die verantwoordelijkheid ten volle opgenomen wordt. "Er zijn heel wat mechanismen om geen verantwoordelijkheid te moeten nemen. Als een aantal mensen zich overdreven grof uit op sociale media, voelt men zich minder schuldig om hetzelfde te doen, want 'iedereen doet het'. Hoe meer mensen die ethische grens overschrijden, hoe minder mensen zich schuldig zullen voelen."

Wil dat zeggen dat we Temptation Island geen ontspannende televisie mogen vinden? "Op zich is daar niks mis mee, maar het kan geen kwaad om een kritische houding aan te nemen", besluit Gabriëls. "Makers laten zich leiden door de wetten van de markt. We moeten meer beseffen dat niet alles wat volgens die wetten mogelijk is, ook effectief gebracht moet worden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.