Zaterdag 25/01/2020

Moet er nog breedsprakerig chagrijn zijn?

dood paard maakt monoloog rond thomas bernhard HHHII

theater

Antwerpen

Van onze medewerker

Wouter Hillaert

'Hij was een lastpost, een zeurpiet, een zelfkweller. Een mensenhater uit liefde, een spraakwaterval, een draaikolk. Vol gewichtige onzin, eindeloze luchtbellen. Illusieloosheid als levensinhoud." Zo werd de Oostenrijkse schrijver Thomas Bernhard ooit gekarakteriseerd door Carlos Tindemans. Zijn in memoriam had het motto kunnen zijn van Sell by Date Best before End, de verse voorstelling van Dood Paard rond de persoon van Bernhard. Acteur Kuno Bakker en DJ Steve Green zetten volop in op het breedsprakige chagrijn van de man. En vreemd genoeg levert dat een volstrekt pretentieloze monoloog af.

Bakker loopt wat rond over het podium, zet zich af en toe neer in een stoeltje en gaat dan weer morrelen aan het licht. Ondertussen brengt hij als bij toeval een heel palet aan Bernhard-bespiegelingen ten berde, overgenomen uit interviews met de schrijver. En daar mixt Green dan allerlei straatgeluiden, filmfragmenten en Engelstalige speeches onderdoor. Toneel is dit, maar toneel dat zich ook als zodanig uitgeeft en net daardoor intiem en spontaan aanvoelt. Want Bakker toont zich niet alleen weer een rasacteur, hij heeft ook de glad-ironische speelstijl van Dood Paard afgelegd. Zijn vertolking baadt in de natuurlijke ernst van zijn beruchte personage. Niet alleen vormelijk, maar ook inhoudelijk doet Sell by Date daarom denken aan de Vraagzucht-monoloog van Frank Vercruyssen (STAN). Bakker heeft zijn oorspronkelijke tekstmateriaal aangevuld met dat van andere schrijvers, waaronder behalve Richard Brautigan, Ryszard Kapuscinski en Rainer Maria Rilke ook hemzelf. Het levert een hoop ideeën op over het leven en de dood en de zin ervan, over relaties tot anderen, het (on)nut van kunst en de wereldgemeenschap als geheel.

Die worden wel veel zwarter en cynischer ingevuld dan in Vraagzucht. Geluk is voor een kreupele toch nog één goed been hebben. Ambitie is voor de masochisten. En huichelarij is het hele leven, dat lijkt uiteindelijk de kernboodschap te zijn. Of er op toneel nog chagrijn moet zijn, is daarbij een vraag van onze kant. Hoewel het kan voortkomen uit een oprecht engagement, lijkt het tegenwoordig even gemakkelijk uitgespuwd als alle vrolijke kost samen. En toch is hier net iets meer aan de hand. Helemaal in de diepte gebruikt Bakker Bernhards negatieve mens- en levensvisie om een soort van positieve lotsaanvaarding te promoten.

En als samenzijn met anderen zo'n grote ergernis zou geven, volgens de tekst ook in theater, dan is daar in Sell by Date Best before End al bij al niets van te merken. Deze monoloog is dicht en direct toneel, gefundeerd op een intelligente tekstmix-met-body en een erg persoonlijke vertolking ervan. Ideaal voor een vroegdonkere herfstavond.

WAT Sell by Date Best Before End WIE Dood Paard WANNEER EN WAAR 15-16/12 in Stuk Leuven (016/320.320). In januari nog in Gent, Genk en Brugge. Info: www.doodpaard.nl.

Kuno Bakker toont zich weerom een rasacteur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234