Zaterdag 06/06/2020

'Moest ik me dan opeens met bomen gaan bezighouden?'

Zes jaar geleden kondigde het zich aan als een sprookje. Samen zouden Mieke en Patsy Antwerpen veroveren. Sinds maandagavond is het verhaaltje uit. Agalev wil dat Sørensen haar zetel in het Europees Parlement teruggeeft. Zelf piekert ze daar niet eens over. 'Dat is mijn zetel. Zelf verdiend. De afspraken waren duidelijk. Ik ben als onafhankelijke op die lijst gaan staan en ben als onafhankelijke verkozen.' Een interview naar aanleiding van de politieke (schijn)dood van Patsy Sørensen.

DOUGLAS DE CONINCK

Sinds 8 juni van dit jaar is ze ereburger van San Domingo. Thuis hangt de oorkonde aan de schouw. "Eerbetoon voor mijn hulp bij de strijd tegen de mensenhandel." De regering van Montenegro zocht haar aan voor advies bij de aanpak van de vrouwenhandel, evenals de Hongaarse. In Washington is ze adviseur in een overheidsprogramma tegen de Colombiaanse drugshandel. "Ik kom tijd te kort. Mijn werk wordt in de hele wereld gehonoreerd. En dan zegt Jos Geysels: Patsy doet niks, Patsy wentelt zich in weelde."

Na de dood van 58 Chinezen in Dover, kwam Scotland Yard langs. "Of ik ginds in een werkgroep wou gaan zitten. Kennis over mensenhandel is schaars. Wij zijn er met Payoke al dertien jaar mee bezig. Een van de drie commissies waar ik in het Europees Parlement in zetel, hield zich bezig met mensenhandel. Ik betwijfel of ze dat bij Agalev weten. Wij stootten op zaken uit het verleden waar nooit over is gesproken. Zeventien vrouwen uit de Dominicaanse Republiek die in 1987 stikten in een container. Daar was toen geen hond in geïnteresseerd."

Ze zit tussendoor ook in de commissies Justitie en Buitenlandse Zaken. "Al mijn rapporten zijn daar zonder één amendement goedgekeurd. Ga in Straatsburg maar iemand zoeken die in een jaar een parcours aflegde dat vergelijkbaar is met het mijne. Jos Geysels is één keer langs geweest op onze fractie. Op zo'n macho-toontje: 'Wa doede gij hier nu feitelijk?' En om het over Antwerpen te hebben en de perikelen met de BSV. 'Trek dat eens recht', zei hij. Hij bedoelde: maak dat iedereen in de pas loopt. Het is allemaal één groot misverstand geweest. Bij Agalev ben ik altijd de vreemde eend in de bijt gebleven. Het voorbije jaar heb ik me vaak afgevraagd met welk recht die lui me van mijn werk kwamen afhouden. Ik strijd tegen gangsters. Zonder dat ze het beseffen, bewijzen ze die gangsters een dienst. Wat ben ik blij dat ik nu van al dat gedoe verlost ben."

Het begon zo mooi, zes jaar geleden. Passionele columns van Tom Lanoye. Mieke en Patsy moesten front vormen. In Antwerpen het Blok afblokken. Sørensen was net uit de SP gestapt. Dat gaf toen een schok. "Het is raar. Ik zat daar in de Domino-groep. Bijna alle huidige SP-ministers zijn mensen bij wie ik goed aangeschreven stond. Ik was van kindsaf een rooie en ben dat altijd gebleven. Dat heb ik ze duidelijk gezegd: 'Jongens, jullie halen een onafhankelijke binnen.' Zij knikten, dachten blijkbaar dat ik zomaar wat zei."

Dus, terug naar de SP, straks? "Dat denk ik niet. In tegenstelling tot wat ze nu in Antwerpen rondvertellen, heb ik nooit een gesprek gehad met Patrick Janssens. Eén keer stootte hij me aan na afloop van een bijeenkomst. Patsy, zei hij, 'na de verkiezingen moeten we toch eens klappen'. Dat is alles. En ik zie het niet zo gauw gebeuren. Ik heb politieke partijen ervaren als instituten die vooral bezig zijn met het bestendigen van hun macht. Het ligt me niet. Ik was amper verkozen in het EP, of Agalev wilde me in oktober weer 'in Antwerpen zetten', zoals zij dat uitdrukten. Ik weet ook wel dat die verkiezingen belangrijk zijn, maar mij leek dat bedrog. Op den duur kunnen de mensen echt niet meer volgen. Ik had dat Europees mandaat en wou me daarvoor inzetten."

De breuk met Agalev dateert eigenlijk al van 10 januari van dit jaar, maar haalde toen amper de kranten. Bij Payoke was het tot een heftig conflict gekomen tussen Sørensen - die altijd voorzitter bleef - en coördinator Véronique Grossi. Die laatste stond op het punt te beginnen met een hoerenschool. "De internationale reputatie van Payoke, het werk van zovele jaren, dreigde naar de bliksem te gaan. Ik kreeg razende brieven en petities uit de hele wereld. En wat stel ik die tiende januari vast? Zie. Dat heeft bij mij de deur dicht gedaan."

Een kopie van een verslag van een vergadering bij vzw De Terp, 5 januari 2000, waar Grossi terecht is gekomen na haar vertrek bij Payoke. Daar staat: 'Detachering Véronique Grossi'. Die gaat zich, zo blijkt, bezighouden met het opstellen van een beleidsnota voor jeugdzorg... op het kabinet van Agalev-minister van Welzijn Mieke Vogels. "Ik heb toen, diezelfde dag, mijn lidkaart ingeleverd. Ik vond dit zo cynisch, zo kinderachtig, zo blijk geven van dédain. Jeugdzaken dan nog. Ik ben viereneenhalf jaar lang schepen van Jeugdzaken geweest, heb die hele stedelijke jeugddienst bijna uit het niets tot leven gewekt. Grappig. Jos Geysels had lang zitten aandringen opdat ik lid zou worden. In december had ik dat dan toch maar gedaan. Ik ben welgeteld drie weken lid van Agalev geweest."

BSV staat voor 'Beweging voor Sociale Vernieuwing'. De rest van de wereld spreekt liever van 'een bende mafkezen'. Of, zoals Tom Lanoye, laatst nog in Knack: "Met moeite genoeg volk om een voetbalploeg te vormen." Mede dankzij hem kreeg Sørensens geesteskind in '94 enkele aanlokkelijke plaatsen op de Agalev-lijst voor de gemeenteraad. Agalev ging vooruit: van vier zetels naar zeven. De drie nieuwe zetels gingen naar BSV. Dat is fraai, fluisterde men bij Agalev. Sørensen dan weer: "Wij zorgden voor de winst." Het duurde lang voor de buitenwereld het Mieke-Patsy-sprookje doorprikte. "De BSV is bij Agalev altijd quantité négligeable gebleven". Altijd weggeduwd. Men was op zoek naar iemand voor de districtraad in Deurne. Paul Kennes van BSV wou graag, maar die wilden ze niet. Toen hebben ze een advertentie in de krant gezet. Gezocht: groene jongen om in districtsraad te zetelen. Authentiek!"

"In die viereneenhalf jaar dat ik samen met haar schepen was, heb ik Mieke welgeteld twee keer aan de telefoon gekregen. De eerste keer dat ze belde, was het een grap. Iets met een radio-programma van de VRT waar ze iets leuks wilden doen rond een vrouwenpartij. Ik had het net verschrikkelijk druk. De tweede keer was het voor 'iets dringends in verband met dode mensen of zoiets'. Ze begreep er zelf niet veel van. Ik moest Leona maar eens bellen. Ziedaar onze samenwerking. Met onze problemen konden we bij álle schepenkabinetten terecht, van dat van Léona Detiège tot dat van Eric Antonis. Eén deur bleef bijna altijd dicht. Die van Mieke."

Het tweede telefoontje, bleek later, ging over doodsbedreigingen van de maffia. "Men zou mij liquideren. Volgens justitie was het menens." Vanaf halfweg 1998 werd ze dagdagelijks omringd door lijfwachten en rondgereden in een geblindeerde Mercedes. "Dat heeft zo een jaar of wat geduurd. Bij Agalev vonden ze het eerst razend spannend toen ik in een kogelvrij vest op het partijbureau aankwam. Ik heb hen de situatie uitgelegd. Door mijn werk als schepen en bij Payoke was ik in aanvaring gekomen met Albanese en Georgische gangsters, met figuren als Gerard Cok en Fouad Abbas. Ik bedoel alleen maar: het doet iets met je privé-leven als er plots een Georgiër met een revolver je bureau binnenstapt. Of als een bataljon van het SIE (de gevechtseenheid van de rijkswacht, nvdr) je huis binnenstormt om te zoeken naar afluisterapparatuur. Je hebt een man, je hebt kinderen, ouders van wie je houdt. Een leuke hond."

"Toen ze mij twee jaar geleden vroegen of ik de Europese lijst wou trekken, heeft dat hele gedoe een rol gespeeld. Politiemensen gaven me de raad in Antwerpen even uit beeld te verdwijnen. Dat Europese mandaat leek een ideale bescherming. Vanuit Europa kan je ook zoveel méér doen in dossiers rond mensenhandel. Ik wist ook wel dat Agalev mij wou voor de stemmen. Dat gaf niet. Ze begrepen me. Tenminste, ze zéiden dat ze mijn situatie begrepen. En uiteindelijk... (Zucht) Bij Agalev zijn er twee mensen die wisten waar ik mee bezig was en dat mijn werk de klassieke Agalev-thema's kon verbreden. Dat waren Frans Lozie en Luckas Van der Taelen. De anderen dachten dat ik me, zodra ik was ingelijfd, spontaan zou toeleggen op hún thema's. Dat vind ik zo stom. In de groene fractie van het EP word ik omringd door fijne mensen die alles al afweten van rivieren, bossen en uitlaatgassen. Waarom zou ik me daarin dan moeten verdiepen? Moest ik me opeens ook met bomen gaan bezighouden of zo? Als een bos mij al kan interesseren, dan is dat omdat daar een moord is gepleegd of omdat iemand in een boom woont. Bij de Groene Fractie is er trouwens geen enkel probleem."

Haar grote gebreken zijn gekend. Ze neemt steevast veel te veel hooi op haar vork. Op televisie gaat ze altijd af. De goede one-liner schiet haar in het beste geval ná de opname te binnen. "Zit ik niet mee. Ik leid een boeiend leven. Ik doe nog steeds mijn nachten bij Payoke. Ik trek er nog geregeld 's nachts op uit. Naar bars, bordelen en casino's. Omdat dat wereldje snel evolueert, en omdat ik vind dat je moet vóelen waar je het over hebt als de wereld rondgaat met rapporten over vrouwenhandel. Ik wil geen bureaucrate worden. Ik wil de portiers en de pooiers zien, ik wil weten met welke auto's ze rijden, hoe ze te werk gaan, met de meisjes praten. Bij Agalev namen ze het mij kwalijk dat ik zelden naar de vergaderingen van het partijbestuur kwam. Van meet af aan had ik hen erop gewezen dat maandagavond om halfzeven voor mij een onmogelijk tijdstip is. Een van mijn commissies in het EP vergadert dan."

Vorige maandag was ze er dus weer niet. Net toen de Agalev-top zich over de zaak-Sørensen boog. "We hadden in het EP een stemming over een van mijn rapporten. Dat vond ik belangrijker dan me daar even te laten afmaken."

Besluit van het partijbestuur: Sørensen moet haar zetel in het EP afstaan. Het partijbestuur kon alleen vragen, niet verplichten. Geysels sprak van "een daad van politiek fatsoen". Want: "Onze militanten hebben hard geknokt voor die zetel." De betrokkene ziet dat anders. "Ik ben als onafhankelijke op de lijst gaan staan en ben als onafhankelijke verkozen. Dat was toen perfect duidelijk. Die zetel is van mij, niet van de partij. En als men de discussie op zijn platst wil voeren: het is dankzij mijn 140.000 voorkeurstemmen dat Agalev die tweede zetel voor Luckas Van der Taelen binnenhaalde."

"De zaak heeft weinig principieels. Het gaat vooral om geld. Ik draag maandelijks 54.818 frank af aan de partij. Daarnaast krijgt Agalev nog eens 9.700 Euro (391.297 frank) voor de lonen van mijn anderhalve medewerker. Dat geld wordt door het EP rechtstreeks doorgestort naar Agalev. Voorts hebben we 130.000 frank per maand voor onkosten. Met dat budget financieren we ook onderzoeksopdrachten. Dat geld wou Agalev ook. Kon ik verhinderen. Hoe dan ook, vanaf 1 augustus is dat afgelopen. Ik heb opdracht gegeven om al die stortingen stop te zetten. Straks heb ik dan twee medewerkers die tenminste op een serieuze manier worden vergoed voor hun werk."

Principes lijken anders ook ver te zoeken in wat Sørensen deed besluiten om plots bij Vivant te gaan schuilen. Nee, zegt ze: "Los van al dat gestook rond Grossi en BSV zaten mij fundamenteel enkele dingen dwars. Naarmate ik de partij beter leerde kennen, merkte ik dat alles daar draait om het scoren. Om macht. Al wat Agalev doet, is gericht op: hoe overleven wij hier? Neem Jos Geysels. Da's toch een man van de macht geworden? Ik sta niét achter het programma van Agalev, en niemand kan mij verplichten. Het is me allemaal te eng, te geforceerd, te ver weg van de mensen. Wat is de voornaamste Agalev-verwezenlijking tot nu toe? De regularisatie van de asielzoekers. Hoe gaat dat dan in de praktijk? De grootste gangsters komen eerst. Zij hebben de goede advocaten, de goede doktersbriefjes. Doe navraag op het Falconplein. Al die Georgische, Poolse en Tsjetseense maffiosi: allemaal geregulariseerd. Mooie verwezenlijking. Dan ontmoet ik de sukkelaars die niet eens aan zo'n procedure durven te beginnen."

Nu is ze politiek dood, zo lijkt het toch wel. "Ik heb ruzie met ongeveer iedereen (lacht). Maar dat is helemaal geen probleem. Ik ben schilder, gaf les op de academie. Ik ben geen beroepspolitica. Ik ben daarin gedonderd, omdat dat de eerlijkste en efficiëntste weg was, als je wat wou doen voor de mensen waar ik voor opkom. Ik stap helemaal niet over naar Vivant. In Antwerpen gaat de BSV 'en bloc' op die lijst staan, net als in 1994 bij Agalev. En daar houdt het op. Ik heb één gesprek gehad met Roland Duchâtelet. Die vent viel me wel mee. Hij legde mij dat hele programma van dat minimumloon uit. Ik vel daar geen oordeel over. Ik ken er te weinig van af. Zijn hele voorstel is nooit uitgeprobeerd. Het verdient, vind ik, minstens het voordeel van de twijfel. Ik ken veel mensen wier leven er heel anders zou uitzien met een gegarandeerd minumloon van 20.000 frank. Maar nogmaals, en voor men het wéér vergeet: ik blijf een onafhankelijke."

Maar politiek dood. De uitdrukking maakt haar kribbig. "Ik vind het akelig om stil te staan bij zo'n begrip: politiek dood. So what? Over vier jaar of zo zit mijn EP-mandaat erop. Dan zien wel weer. Om me heen zie ik voortdurend mensen die amper weten of ze morgen nog een baan hebben. Of incestslachtoffers, voor wie zowat het hele leven een marteling is. En dan zou ik me druk moeten maken over Mijn Toekomst? Kom zeg."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234