Vrijdag 15/10/2021

'Moeilijk zwanger raken is nog altijd een taboe'

Bijna 20 procent van alle koppels heeft een jaar of langer nodig om zwanger te worden. Volgens fertiliteitsspecialist Paul Devroey stijgt dat aantal snel, omdat de keuze voor een kind almaar langer wordt uitgesteld. De Verdwaalde Ooievaar, een nieuwe organisatie, wil die problematiek onder de aandacht brengen en de politiek tot maatregelen aanzetten.

door Janine Meijer

Brussel l Kinderen krijgen was geen vanzelfsprekendheid voor Geertrui De Cock (36). Toen spontaan zwanger worden niet lukte, begon ze met een hormoonbehandeling. Daarna volgden kunstmatige inseminatie en in-vitrofertilisatie (ivf).

Voor De Cock was dat psychisch een heel zware tijd. "Het heeft twee jaar geduurd voor ik klaar was voor ivf. Ik vond het enorm moeilijk om te aanvaarden dat ik niet spontaan zwanger raakte en worstelde met allerlei vragen. Was het niet egoïstisch om zo ver te gaan voor een kind? Kon ik mijn leven niet op een andere manier invullen?"

Toch besloot ze ivf een kans te geven. Tot haar grote geluk beviel De Cock 4,5 jaar geleden van een zoon. Nog geen jaar later was ze opnieuw zwanger, helemaal spontaan. Er kwam een tweede kerngezonde zoon.

De Cock is geen uitzondering. Eén op de zes koppels in ons land kampt met vruchtbaarheidsproblemen. Daarom besloot ze samen met andere lotgenoten en medische specialisten een nieuwe vereniging op te richten. De Verdwaalde Ooievaar wil patiënten en hun familie en vrienden informeren en ondersteunen, maar ook een maatschappelijk debat op gang trekken. Het gaat immers om een wijdverspreid probleem dat iedereen kan overkomen.

"Het aantal koppels met vruchtbaarheidsproblemen stijgt snel", zegt Paul Devroey, professor in de geneeskunde aan de VUB en gespecialiseerd in de problematiek. "Het krijgen van kinderen wordt almaar langer uitgesteld. Naarmate vrouwen ouder worden, neemt de vruchtbaarheid snel af. Het wordt niet alleen moeilijker om zwanger te raken. Ook de kans op een kindje met een chromosomale afwijking of miskraam groeit. Vrouwen die jonger zijn dan 36 jaar hebben 80 procent kans op een gezond kind. Wie 40 jaar of ouder is, heeft nog maar een kans van 20 procent."

Devroey vindt dat de politici het probleem onderschatten. "Europa wordt een museum. De groep ouderen wordt groter, terwijl er minder kinderen worden geboren. In plaats van het beleid aan te passen kijken politici weg. Er moet dringend werk gemaakt worden van meer maatregelen, zodat werk en de zorg voor kinderen makkelijker gecombineerd kunnen worden."

De verschillende Europese landen hebben vandaag elk hun eigen beleid. In ons land mogen embryo's onderzocht worden op genetische afwijkingen, terwijl dat in het katholieke Italië verboden is. In Nederland is het gebruik van testiculaire zaadcellen niet toegestaan. Bij ons wordt daar al volop mee gewerkt. "Het gevolg is dat het medische toerisme snel toeneemt", aldus Devroey. "Dat zorgt voor een extra druk op de medische voorzieningen in de landen die een progressief vruchtbaarheidsbeleid voeren. Maar het leidt ook tot een tweedeling in de maatschappij. Wie het zich financieel kan veroorloven, reist naar een ander land voor een vruchtbaarheidsbehandeling en heeft dus meer kans op een kind."

De Verdwaalde Ooievaar dringt aan op een uniform Europees beleid. Het wil de politici ook concrete voorstellen voorleggen om de combinatie werk en gezin voor vaders en moeders makkelijker te maken. Voorlopig is de website de draaischijf van de vereniging en worden er geen activiteiten georganiseerd. "De ervaring is dat weinig mensen afkomen op dergelijke activiteiten. Er rust nog altijd een taboe op het onderwerp", zegt De Cock. "Sommige koppels vertellen niet eens aan hun ouders dat het krijgen van kinderen niet lukt. Het is ook heel moeilijk om het probleem ter sprake te brengen. Daarom hebben we op de website een brief gepubliceerd die mensen kunnen gebruiken om het gesprek met familie en vrienden op gang te brengen."

Ook op relationeel vlak is de druk soms erg hoog. De Cock: "Het grootste probleem is om op dezelfde lijn te blijven. Soms wil de een stoppen met behandelen en de ander juist doorgaan. Of de vrouw is voor adoptie, terwijl de man dat niet ziet zitten. Het delen van verdriet is niet makkelijk. De Verdwaalde Ooievaar wil mensen doen inzien dat dit normaal is en koppels niet moeten denken dat ze een slechte relatie hebben. Het belangrijkste is dat je met elkaar in gesprek blijft."

Eenmaal per week kunnen lotgenoten deelnemen aan een gemodereerde discussie op het forum. "De ervaring is dat praten met lotgenoten helpt", weet De Cock. "De omgeving geeft vaak adviezen als 'je bent er te veel mee bezig' of 'ga eens een grote reis maken, dat zorgt voor afleiding'. Dat is allemaal goedbedoeld, maar ook heel pijnlijk. Het insinueert dat het koppel de onvruchtbaarheid aan zichzelf te danken heeft, omdat ze zich niet goed ontspannen. Mensen die in dezelfde situatie zitten, begrijpen elkaar sneller en zullen dat niet zo snel zeggen."

www.deverdwaaldeooievaar.be.

De Verdwaalde Ooievaar:

Verdriet delen is niet simpel. We willen mensen doen inzien dat ze niet moeten denken dat ze een slechte relatie hebben

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234