Woensdag 21/08/2019

Moeder natuur aan het feest

@9* eind blokje=

* Zijden feestjurk met opgenaaide kristallen. Dries Van Noten.

* Wollen cardigan. Dries Van Noten bij Stijl.

* Tricotsjaal met ruw gebreide en fijn gebreide kant. Erik Verdonck bij Stijl.

Door de kerstmarkten die op pensenkermissen lijken, kerststallen met de volledige ark van Noach rond de kribbe en niet te vergeten het verhitte religieuze klimaat van vandaag, zouden we nog vergeten dat het kerstfeest ouder is dan Christus. Kerstmis stoelt op oeroude heidense tradities waarin vruchtbaarheid, vrede en de terugkeer van het licht worden gevierd. De commercie kwam pas later.

Voor kerstmis Kerstmis heette, vierde de mens ook al feest tijdens de donkerste dagen van het jaar. Verhalen uit verschillende oude culturen getuigen van de viering van de terugkeer van het zonlicht, de Sol Invictus of onoverwinnelijke zon, en van de geboorte van de lichtgod: Mithras in Perzië, Osiris bij de oude Egyptenaren, Dionysus bij de oude Grieken. En uiteraard Jezus bij de christenen. Historici zijn het erover eens dat de historische figuur Jezus ergens in de lente moet zijn geboren. Over het algemeen neemt men aan dat de herdenking van zijn geboorte op 25 december wordt gevierd om de traditionele heidense feestelijkheden te verhullen.

De grootste vrees van de Kelten en de Germanen was dat de winter eeuwig zou blijven duren. Voor een volk dat hoofdzakelijk leefde van planten- en veeteelt en de jacht, waren koude, duisternis en de met sneeuw bedekte grasvelden een kwelling. Het vieren van Yule met winterzonnewende, de langste nacht van het jaar, was een manier om angst te bezweren, en de komst van het licht, en de terugkeer van het leven, te bevestigen. Vooral in Scandinavië was de wintertijd, met amper enkele uren daglicht, hard. Yule betekent zoveel als wiel, en verwijst naar de cycli van de natuur. In Scandinavië is Yul nog steeds de term waarmee Kerstmis wordt aangeduid. Ook in IJslandse sages komt de term voor, later werd het woord in onze streken geïntroduceerd.

Yule was een periode waarin uitbundig werd gefeest, gegeten en gedronken, twaalf dagen lang. Om de komst van de lente te vieren werden er offers gebracht, de huidige cadeautjes. Ook de symbolen van Kerstmis, zoals de eeu-wig groene maretak, hulst en spar, zouden hun oorsprong vinden in die oude tradities. Ze waren het symbool van kracht, vruchtbaarheid en de hergeboorte van de natuur. Vooral aan maretak werden magische krachten toegeschreven. Druïden gebruikten de plant als medicijn, en in de Scandinavische oudheid was ze het symbool van vrede. Ook werd de plant opgehangen in huizen en aan deuren, om de bewoners ervan te beschermen tegen het kwaad. Onze kerstboom was in een ver verleden de yuleboom, een eik die in brand werd gestoken als vuuroffer aan de lichtgod.

In de Germaanse mythologie is Yule de periode waarin de oppergod Wodan met zijn vlammende leger door het luchtruim trok en winterse stormen veroorzaakte. Achter hem raasden de geesten van de voorouders die het volk hun zegen van de vruchtbaarheid gaven. Volgens de legende joeg Wodan op de wolf Fenrir, die op zijn beurt de zon wil verslinden. Met midwinternacht lukt het hem bijna, maar Wodan verslaat Fenrir, en wordt daarom ook de hoeder van het licht genoemd. Vanwege zijn uiterlijk, en zijn wit strijdros Sleipnir, wordt Wodan beschouwd als de voorloper van Sinterklaas.

De neopaganistische religies van vandaag vieren met Yule de zwangerschap van de godin, die de vruchten van de nieuwe lente draagt. n

De tranen van frigga

De Noorse mythe over de god Balder vertelt hoe de gewoonte om onder de maretak te kussen is ontstaan. Balder was de populairste van alle goden, zijn moeder Frigga was de godin van liefde en schoonheid. Ze hield zoveel van haar zoon dat ze van elke plant en elk dier op aarde de belofte afdwong dat ze Balder nooit zouden kwetsen. Maar de jaloerse god Loki vond een achterpoortje in deze bezwering: Frigga was de maretak vergeten, omdat deze plant niet uit de grond groeit maar op de takken van de eik. Uit de maretak maakte hij een pijl, gaf deze tak aan Balders blinde broer Hoder, en vroeg hem te schieten. De pijl trof Balder dodelijk in het hart. Frigga's tranen om de dood van haar zoon veranderden in witte bessen, die de maretak sindsdien draagt. Een alternatief einde van het verhaal vertelt dat Balder na drie dagen opnieuw tot leven werd gewekt, en dat Frigga de plant daarom promoveerde tot symbool van liefde. Wie eronder gaat staan, moet gekust worden.

* INFO

Bruno Pieters * 03/485.87.35 Stijl * 02/512.03.13

A.P.C. * 03/226.50.54

Mango in * In de meeste grote steden

H&M * In de meeste grote steden

Les Gazelles * 0495/56.47.63

Dries Van Noten* 03/221.90.90

Essentiel * 03/201.13.80

Wouters & Hendrix * 03/231.62.42

ILI * 0473/98.11.70

Baby Beluga * 03/289.90.60

Martin Margiela * 02/223.75.20

* Productie Cathérine Ongenae

* Foto's Guy Kokken

* Styling Chaja Birdsong

* Modellen Sofie, Kristien en An.

Met dank aan Hotel Manoir Ogygia, Veurnestraat 108, 8970 Poperinge, 057/33.88.38, www.ogygia.be

Dit hotel is ook terug te vinden in de Vlaanderen Vakantieland-brochure, te verkrijgen in elk postkantoor (in Vlaanderen en Brussel)

of via www.vlaanderen-vakantieland.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden