Donderdag 14/11/2019

Moeder Courage

Naast Chantal Akerman in het M HKA en Anne-Mie Van Kerckhoven in Mu.ZEE presenteert ook Wiels een sterke vrouwelijke kunstenaar. Voor het eerst is in België een overzichtstentoonstelling te zien van de Duitse Rosemarie Trockel.

Trockel (1952) is een van de meest toonaangevende kunstenaars van haar generatie. In de hoofdzakelijk mannelijke kunstwereld van eind vorige eeuw biedt ze een expliciet vrouwelijk perspectief. Zo maakte ze een parodie op het harde, mannelijke minimalisme in haar wandreliëf met kookplaten: op grote monochrome vlakken bevestigde ze ronde kookplaten in een geometrische compositie. Tegenover de koele, strakke en mannelijke minimalistische werken plaatst zij een humoristische omkering door materiaal te gebruiken dat geassocieerd wordt met een vrouwelijke activiteit. Bovendien geven de kookplaten ook echt warmte af.

Eenzelfde omkering vinden we in haar wolschilderijen - grote monochrome doeken gemaakt uit wol - en haar schuimsculpturen. In een vitrine presenteert ze een reeks sculpturen van geschilderde mousse. De intrigerende vormen, beschilderd met witte, groene en blauwe verf, verwijzen ook naar het minimalisme. Maar in plaats van de koele, strakke precisie plaatst zij mousse, een warm, kneedbaar en arm materiaal. Ook in andere werken is haar feministische visie voelbaar. Zo duiken Berthold Brechts theaterpersonage Moeder Courage en Brigitte Bardot geregeld op, als symbool voor zowel feminisme als populaire cultuur.

Maar het sterkst zijn haar collages die allemaal samen in één ruimte te zien zijn. Ze zijn gemaakt van uiteenlopende materialen, zoals hout, foto's, verf en houtskool. En vaak verwerkt ze stukken stof, eveneens een vrouwelijk materiaal, in haar werk.

Ook in haar collages geeft Trockel commentaar op de overwegend mannelijke kunstwereld. Zo toont ze in Nobody Will Survive het archetype van de moderne, mannelijke schilder, Francis Bacon, als cycloop met een alles observerend oog. En in Man with Pipe verwerkte ze onder meer een zwart-witfoto van Gilbert & George in hun jonge jaren en een prent van de beroemde collage van Richard Hamilton Just what is it that makes today's homes so different, so appealing?.

Een prachtige collage draagt de titel The Courage of Mother Ruth. Op een houten achtergrond zijn een aantal wilde witte verfstroken te zien. In het midden een zwart-witfoto van een witte deur. Alsof de deur - die al op een kier staat - in de beklemmende ruimte de mogelijkheid biedt op vrijheid. Het vergt enkel een beetje moed om de deur volledig te openen. Ook bij andere collages en titels is het gemakkelijk om er een verhaal bij te verzinnen. O Mystery Girl is een wit vlak met zwarte lijnen en onderaan een zwart-witfoto waarop het onderste stuk van de benen van een man te zien is. Rechts achteraan staat een schop. Wat is hij aan het doen? Wat is hij aan het begraven? Een volgend werk draagt de titel She is Dead.

In de jaren tachtig maakte Rosemarie Trockel in de VS kennis met conceptuele kunstenaressen als Barbara Kruger en Cindy Sherman. Net als zij geeft Trockel in haar werk blijk van een heel eigen, vrouwelijke kijk op de (kunst)wereld.

Flagrant Delight Rosemarie Trockel, tot 27 mei in Wiels. www.wiels.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234