Vrijdag 21/01/2022

Moderne slavernij bij Zalando

Werken in het logistiek centrum in Grossbeeren bij Berlijn is volgens de Duitse reportage geen pretje. Beeld pressebox.de
Werken in het logistiek centrum in Grossbeeren bij Berlijn is volgens de Duitse reportage geen pretje.Beeld pressebox.de

Een bruto uurloon van 7 euro, één toilet voor honderden arbeiders en bewakers die medewerkers voor de minste fout afsnauwen. Webshop Zalando bezorgt u misschien de schoenen van uw dromen, een job in hun verdeelcentrum is een ware nachtmerrie.

Kim Herbots

Ze staan meer dan waarschijnlijk rechts bij uw Facebookprofiel: de Zalando-advertenties die laarsjes aan -75 procent of hippe sneakers aanprijzen. Op televisie wordt een man in een reclamespotje gek omdat zijn lief het ene na het andere Zalandopakket laat aanrukken. Pakketten die, zo blijkt nu, door moderne slaven samengesteld worden in een logistiek centrum in Grossbeeren bij Berlijn. Ze worden geïntimideerd, gekleineerd en werken voor een hongerloon.

Het was een reportage van de Duitse zender ZDF die Allard van Gent in de pen deed kruipen. Van Gent is een Nederlander die een paar jaar geleden naar Duitsland verhuisde. Omdat hij als tekstschrijver niet altijd voldoende werk heeft, gaat hij af en toe aan de slag als interimarbeider. Zijn blog over de maand dat hij in dienst was van Zalando is onthutsend.

Lees ook: Personeel Zalando werkt "in klimaat van constante angst"

Eén toilet

"Ik heb volwassen kerels van boven de 50 vernederd zien worden op een manier die ik nooit meer zal vergeten", schrijft Van Gent. "Ik heb gezien hoe een jonge jongen 's nachts in de ijzige kou naar buiten werd gestuurd, omdat hij ziek was. Het busje van het uitzendbureau zou pas om 6 uur komen. De jongen heeft uren door de nacht gezworven."

Ook de ZDF-reportage klaagt de werkomstandigheden in het magazijn aan. Een undercoverjournalist toont beelden van een toiletcontainer die door honderden werknemers gebruikt wordt en waar een briefje waarschuwt 'om het toilet niet volledig door te spoelen'. Hij laat zien hoe medewerkers op de retourafdeling 7,5 uur moeten rechtstaan om pakketjes uit te pakken. Wie gaat zitten, wordt afgesnauwd. In ruil wacht de werknemers - veelal Polen die ruim 200 kilometer per dag pendelen - een brutoloon van 7,01 euro per uur. Als ze geluk hebben: Zalando zou wekelijks tientallen mensen enkele dagen laten proefdraaien zonder ze ooit een cent te betalen.

Wie Van Gent vooral doen huiveren zijn de bewakers in zwarte uniformen, bijgenaamd 'de zwarte raven'. "Dat zijn jonge kerels die zelf ooit in het magazijn werkten en vernederd werden", zegt Van Gent. "Zij willen nu wraak en doen op hun beurt hetzelfde. De intimidatie is het ergste. Er wordt constant benadrukt dat je op elk moment kunt buitenvliegen. Voor mij was dat niet zo erg, ik kon wel elders aan de slag. Maar er waren mensen die een gezin moesten onderhouden. En het was nooit goed: ofwel werkte je te traag, ofwel te snel en dan zou je wel fouten maken." Van Gent wordt uiteindelijk zonder enige aanleiding tijdens een nachtshift ontslagen.

"Er gaat wel eens wat mis"

Zalando is het snelst groeiende online bedrijf in Europa. Winst is er (nog) niet, maar met een omzet van 1,15 miljard euro in 2012 verdubbelde de winkel makkelijk het resultaat van 2011. Aan het hoofd staan de broers Samwer. Drie snelle jongens die met het kopen en verkopen van online bedrijven multimiljonair geworden zijn. Der Spiegel noemt hen 'de succesvolste, maar meest onpopulaire' ondernemers van het land. De broers staan erom bekend creatieve geesten te weren en zich te laten omringen met 'werkbijen'.

In een reactie schuift het bedrijf de hete aardappel door naar Docdata, de onderaannemer die ingeschakeld wordt voor het inpakken. Dat contract heeft Zalando overigens recent opgezegd. Bij Docdata was niemand bereikbaar voor commentaar. "Maar mij hebben ze wel gebeld", zegt Van Gent. "Ze waren oprecht geschokt en wilden het goedmaken. Kijk, mijn 'bewakers' droegen T-shirts van 'My brand Zalando', niet van Docdata. In mijn ogen is Zalando verantwoordelijk."

"We zijn een jong bedrijf", zegt de woordvoerder. "Er gaat wel eens wat mis, maar tevredenheid van de medewerkers vinden we erg belangrijk." Zalando noemt de vaststelling achterhaald: Van Gent werkte er in 2011, ZDF filmde in 2012. "Onzin", zegt Van Gent. "We spreken over beelden die een goed half jaar geleden gemaakt zijn. Dit gaat niet over de vorige eeuw."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234