Zondag 27/11/2022

NieuwsVaccins

Moderna klaagt BioNTech/Pfizer aan voor kopiëren van vaccin

Lege vaccinflesjes van Moderna (links) en Pfizer (rechts). Beeld AP
Lege vaccinflesjes van Moderna (links) en Pfizer (rechts).Beeld AP

De eerste grote patentzaak rond corona is een feit. Vaccinproducent Moderna sleept farmaceut Pfizer en het Duitse bedrijf BioNTech voor de rechter, wegens het kopiëren van wat Moderna ziet als ‘zijn’ vaccin.

Maarten Keulemans

Zo zou het idee om lichaamscellen van de gevaccineerde het uitsteekseleiwit van het coronavirus te laten maken, zijn afgekeken van Moderna. Ook een cruciale genetische aanpassing van het vaccin zou zijn bedacht in Amerika, en niet bij BioNTech in Duitsland, stelt Moderna in een persverklaring die het bedrijf vrijdagmiddag uitbracht. Pfizer zelf heeft nog niet gereageerd.

De patentzaak hing al in de lucht. Al in maart loste Moderna een schot voor de boeg: het bedrijf zou niet langer toestaan dat andere westerse bedrijven ‘zijn’ technologie gebruikten. Alleen tegen een eerlijke prijs zouden anderen van de patenten van Moderna gebruik mogen maken, stelde het bedrijf toen, zonder Pfizer bij naam te noemen.

Vetblaasje

De coronavaccins van Moderna en Pfizer zijn nagenoeg identiek: een vetblaasje, met daarin sliertjes erfelijk materiaal genaamd ‘rna’. Dat draagt de cellen van degene die ermee wordt ingeënt vervolgens op stukjes corona-eiwit te maken, alsof die cellen echt zijn geïnfecteerd met het coronavirus. Het gevolg is een nepinfectie waarvan men niet erg ziek wordt, maar die wel genoeg is om het immuunsysteem wakker te schudden en te laten onthouden hoe het coronavirus eruitziet.

De techniek bouwt voort op een ontdekking die de uit Hongarije naar de VS verhuisde biotechnoloog Katalin Karikó in 2005 deed met Drew Weissman. Door de bouwsteen ‘uracil’ in het rna te vervangen door een bouwsteen ‘pseudo-uridine’, wordt het vaccin niet al afgebroken voordat het cellen kan bereiken. Een andere vernieuwing is de verpakking: een vetblaasje, waardoor de vaccindeeltjes versmelten met cellen.

Een zorgmedewerker in een ziekenhuis in Connecticut maakt een boostervaccin van Pfizer/BioNTech klaar. Beeld AFP
Een zorgmedewerker in een ziekenhuis in Connecticut maakt een boostervaccin van Pfizer/BioNTech klaar.Beeld AFP

“We vinden dat Pfizer en BioNTech onwettig Moderna’s uitvindingen heeft gekopieerd en zijn doorgegaan ze te gebruiken zonder toestemming”, aldus Moderna in zijn persverklaring. Het bedrijf benadrukt dat men de rechter niet zal vragen de productie van Pfizers vaccin stil te leggen.

Schadevergoeding

Moderna maakt meer armslagen om niet amoreel of vrekkig over te komen. Zo zal het bedrijf eventuele patent-inbreuken in lagere-inkomenslanden niet aanpakken, zodat het vaccineren daar onverminderd kan doorgaan. Ook zal Moderna geen deel opeisen van Pfizers verdiensten vóór maart van dit jaar: destijds was de pandemie zo in volle gang dat Moderna een juridisch niet-aanvalsverdrag had afgekondigd.

Wat precies wel de schadevergoeding is die Moderna verlangt, zal nog moeten blijken. Het bedrijf heeft aangifte gedaan in zowel de VS als Duitsland, waar BioNTech is gevestigd. Dat bedrijf is de eigenlijke ‘ontwikkelaar’ van het vaccin dat Pfizer vervolgens op de markt bracht.

Lees ook:

Wie krijgt de herfstbooster? En beschermen onze vaccins tegen de nieuwe varianten?

Hoeveel kans Moderna maakt, is lastig te zeggen. Wat tegen de eis van het bedrijf pleit, is dat BioNTech niet de enige is die zijn vaccin speciaal tegen het spike-eiwit van corona ontwikkelde. Aangezien de uitsteeksels van het coronavirus de ‘sleutels’ vormen waarmee het virus cellen binnenkomt, is het bovendien sowieso niet onlogisch om daartegen een vaccin te maken.

Oorlogsverklaring

Moderna stelt echter dat men de truc jaren geleden al in stelling bracht in een vaccin tegen MERS, een coronaziekte uit het Midden-Oosten. “Toen Covid-19 opkwam, hadden noch BioNTech noch Pfizer het niveau van ervaring van Moderna met de ontwikkeling van mRNA-vaccins. Ze vaarden bewust in Moderna’s kielzog bij de ontwikkeling van hun eigen vaccin”, aldus Moderna in zijn oorlogsverklaring.

Er staat wat op het spel. Volgens een recente prognose kan Pfizer dit jaar een omzet maken van 100 miljard dollar, haast een verdubbeling ten opzichte van de jaren vóór corona. Ongeveer 30 miljard van die omzet zou afkomstig zijn van Pfizers coronavaccin Comirnaty.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234