Zaterdag 21/09/2019

Mister Strangeness op zijn donkerst

'Laat alle hoop varen, gij die hier binnentreedt', de waarschuwing bij de hel in La Divina Commedia van Dante Alighieri, past perfect bij Inland Empire, de nieuwste en zeer verwarrende filmtrip van David Lynch, alias Mister Strangeness.

door Jan Temmerman

Soms wordt het zelfs sommige personages teveel, zodat ze zich licht vertwijfeld afvragen: 'What is this?' of berustend constateren: 'This doesn't make any sense!'

Een synopsis schrijven van Inland Empire is onbegonnen werk. Zelfs Lynch begint er niet aan en beperkt zich liever tot enkele cryptische minizinnetjes. Een coherente en lineair vertelde story hoef je dus ook hier niet te verwachten van de maker van Eraserhead en Lost Highway.

Maar de aanzet van één verhaallijn kan wel samengevat worden: Hollywoodactrice Nikki Grace (Laura Dern) is dolblij dat regisseur Kingsley Stewart (Jeremy Irons) haar de hoofdrol aanbiedt in zijn nieuwe film. Daarin krijgt ze Devon Berk (Justin Theroux) als tegenspeler, van wie bekend is dat hij graag met zijn tegenspeelsters tussen de lakens kruipt. Tijdens de repetities krijgt Nikki te horen dat de film eigenlijk de remake is van een duistere Europese prent. Waarom niemand er ooit eerder van hoorde? Wel, hij is nooit afgewerkt geraakt omdat de hoofdrolspelers vermoord werden...

Even later zien we Nikki aan het werk als haar personage Susan Blue. Maar het blijft uiteraard niet bij die ene ontdubbeling van haar persoonlijkheid, een favoriet Lynchiaans thema. We zien en horen Laura Dern ook bezig als een vuilbekkende white trash-sloerie en uiteindelijk zal ze als stervende hoer, met een schroevendraaier in haar buik, terechtkomen op Hollywood Boulevard, waar ze bloed braakt op de sterren van de legendarische Walk of Fame. Als metafoor voor het dedain van Lynch voor Tinseltown kan dit tellen.

Maar er gebeurt nog veel meer. Er is een surrealistische sitcom waarin volwassenen in konijnenpakjes staan te strijken. Er zijn scènes in de Poolse stad Lodz, maar dan wel in de jaren dertig. Scènes waarin een groep jonge vrouwen uitgelaten danst op de muziek van 'The Loco-Motion' van Little Eva. De soundtrack bevat verder, naast het typische, bezwerende basgegrom, veel muziek van Krzysztof Penderecki en van David Lynch zelf. Tussendoor vertelt een Japans meisje over de doorboorde vagina van haar vriendin.

Vreemd, inderdaad. We bevinden ons immers in Lynchland en deze keer heeft Mister Strangeness het zijn fans absoluut niet makkelijk gemaakt. Integendeel, Inland Empire is een van zijn meest hermetische, duistere werkstukken geworden. Troebel en troeblerend.

Het is ook de eerste film die Lynch op video gedraaid heeft en niet met een hightechcamera. Vandaar ook de nogal verrassende 'vuile' look. Het maakte het David Lynch ook mogelijk om te draaien waar en wanneer hem dat zinde. Het hele project nam trouwens enkele jaren in beslag. Als hij een idee had, werd er opgenomen. En dan bleef het gewoon wachten op de volgende inval.

Is Inland Empire dan niet meer geworden dan het visuele equivalent van gekapt stro? Niet echt, want zelfs zonder lineaire coherentie kunnen er wel degelijk thematische krachtlijnen gevonden worden. Zoals het mysterie van het acteren. Of het mysterie van de seksualiteit. Of ook nog het creatieve mysterie van de droom, waarin alle associaties mogelijk zijn.

JJJ

Regie David Lynch Vertolking Laura Dern, Jeremy Irons, Justin Theroux, Harry Dean Stanton, Diane Ladd Land VS Speelduur 172 minuten Voor liefhebbers van associatieve en hallucinerende nachtmerriecinema Te mijden door wie een film van A tot Z wil kunnen navertellen. Of begrijpen. Of uitleggen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234