Vrijdag 27/11/2020

Missionaris van de tafelmuziek

Smakelijk luisteren. Muziek speciaal uitgekozen om op te eten. Dat is Klara serveert vol. 2. Een cd-box die u vanaf dit weekend bij de krant kunt verzamelen. Met de grootste zorg geselecteerd door melomaan en gastronoom Greet Van 't veld. We schuiven mee aan tafel voor een gesprek.

Tijdens de werkuren zit Greet Van 't veld steevast met een hoofdtelefoon op de oren. Als muzieksamensteller bij Klara bouwde ze de afgelopen 25 jaar een immense repertoirekennis op, die ze al op elk uur van de dag mocht inzetten. Van de vroege ochtend tot het voormalige avondprogramma De tuin van Eden. Vandaag maakt ze playlists voor Promenade, het middagblok. Het moment waarop mensen aan tafel zitten. Alleen al daarom is ze de geknipte vrouw om ook de stukken voor Klara serveert te selecteren.

In het boekje bij de cd-box wordt u door nethoofd Chantal Pattyn omschreven als sommelier.

Greet Van 't veld: "Dat is een mooie vergelijking. Als muzieksamensteller bij Klara werk ik voor een publiek dat ik niet zie. Ik probeer hen muziek voor te schotelen waarvan ik hoop dat ze het zullen lusten. Al is dat niet vanzelfsprekend, zeker niet op de middag."

Waarom is het belangrijk de juiste muziek te serveren bij het eten?

"Wanneer je eet, ben je niet geconcentreerd aan het luisteren. Je bent ook vaak in gezelschap, muziek is dan snel storend. Onlangs was ik in een Italiaan. Het was er gezellig en lekker, maar de muziek was niet aangepast en stond bovendien veel te luid. Dat vind ik zo jammer.

"Restaurants zouden moeten weten dat er naast hun keurig gedekte tafels en fantastische keuken vaak een belangrijk ingrediënt ontbreekt. Muziek bepaalt evenveel de sfeer als het eten of de bediening. Het verbaast me dat er nog niemand eerder op die markt is gesprongen. En ik hoop oprecht dat er bij restauranthouders een mentaliteitsverandering komt."

Zomaar wat klassieke muziek op de middag is dus onvoldoende.

"Vaak blijft men uit onwetendheid zweren bij dezelfde 'greatest hits': 'Air' van Bach of 'Clair de lune' van Debussy. Toegegeven, wij hebben bij Klara ook een Top 100 van klassieke stukken en een dergelijk initiatief is wervend en dus belangrijk. Maar tegelijk is klassieke muziek een moeilijk geval, zeker aan tafel. De grote componisten uit de negentiende eeuw zoals Beethoven, Schumann, Brahms of Mahler, die hebben heel wat muziek geschreven die niet meer bedoeld was voor de huiskamer. Denk aan begrippen als symfonieën en concerto's met hun diepten en climaxen. Dat valt niet te combineren met gezellig keuvelen en tafelen. Dat was ook de functie niet van die muziek. Er valt dus eigenlijk vanzelf al een hele brok weg."

Welke klassieke muziek komt dan wel in aanmerking om te tafelen?

"Muziek uit de zeventiende en achttiende eeuw, de barokperiode en de klassieke periode dus, ligt het meest voor de hand. In die tijd werden componisten aan het hof speciaal in dienst genomen om voor de vorst muziek te schrijven bij bepaalde gelegenheden, zoals bij het eten. Het bekendste voorbeeld is de Tafelmuziek van Telemann. Het is muziek die niet stoort, die onderhoudend is. Of ze echt boeit, laat ik dan weer in het midden.

"Vandaag heb ik de luxe te kunnen graven in 500 jaar muziekgeschiedenis. Maar dat betekent ook dat ik in vele gevallen muziek die niet functioneel bedoeld is, toch functioneel moet maken. Daarin ligt de uitdaging."

U bent ook thuis in andere genres, als jazz en wereldmuziek. Hoe smokkelt u deze muziek tussen de klassieke keuzes?

"Dat is millimeterwerk. In Promenade laat ik niets aan het toeval over. Wat ik achter elkaar zet, is doordacht en subtiel en tegelijk erg logisch en organisch, meestal zelfs gedacht vanuit de toonaarden. Geen onverwachte breuken in de muzieklijn, maar subtiele overgangen van klassiek naar jazz of wereldmuziek en weer terug. En dat wordt erg gesmaakt door het Klarapubliek.

"Natuurlijk zijn er ook kritische stemmen, maar die wil ik nu net overtuigen. Ik geloof mensen niet als ze zeggen: ik moet niets hebben van jazz, of ik hou niet van klassiek. Want er is in elk genre goede en slechte muziek gemaakt. Het komt er alleen op aan mensen te ráken met de goede muziek. Met de Klara serveert-box probeer ik dat op een beklijvende manier te doen. Die bestaat voor drie vijfde uit klassiek, en voor twee vijfde uit andere muziek."

Welke cd mag ik zeker niet tijdens een verkeerde maaltijd opzetten?

"Persoonlijk zou ik niet willen wakker worden met de Pousse-café-cd. Daarom heb ik op Ontbijt bewust veel barok en kleine ensembles gestoken. Maar dat vind ik dan weer te pietepeuterig voor 's avonds. Dan kunnen mijn oren meer verdragen. Apéro klinkt bijvoorbeeld erg zuiders, omdat het past bij dat ontspannen moment van de dag. De overgang van de dag naar de avond, met een glaasje wijn. Al wil dat niet zeggen dat er geen andere momenten bestaan waarop je van die muziek kunt genieten, natuurlijk.

"Iedere plaat heeft haar eigen karakter, dat hoor je al vanaf de eerste noot. Zo wou ik Diner uitnodigend openen. Met 'Entracte' uit Raymonda van Glazunov schuift ze binnen als een zwaan op een rimpelloos meer. Onvoorspelbaar, daar ben ik best fier op. En er zal ook nooit iets tussen zitten waardoor mensen zich plots gaan verslikken in de maaltijd."

Zou u niet liever zelf muziek maken?

"Ik héb altijd muziek gemaakt. Vanaf mijn zesde ging ik naar de muziekschool en sinds mijn zevende zat ik aan de piano. Ik heb er zelfs een paar jaar conservatorium op zitten. Maar ik ben als muzikant gestopt en ben na mijn studies musicologie radio gaan maken, waardoor ik die fantastische muzikanten kon laten doen waar ik niet goed genoeg in was.

"Ik weet nu tenminste wat het vergt aan metier, aan inspanning, opoffering en verbeelding om een goed uitvoerder te zijn. En laat mij maar hun missionaris zijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234