Donderdag 28/10/2021

Reportage Keulen

"Misschien zijn er meer neonazi's dan ik dacht"

Op de plaats van de steekpartij werden oranje rozen neergelegd. Beeld AP
Op de plaats van de steekpartij werden oranje rozen neergelegd.Beeld AP

De nieuwe burgemeester van Keulen is - met een absolute meerderheid - Henriette Reker. Feesten kan ze niet: zij ligt in het ziekenhuis, neergestoken door een dader die handelde uit vreemdelingenhaat. In Keulen horen ze het donderen.

Slechts een paar beduimelde oranje rozenblaadjes op het trottoir markeren zondagmiddag de plaats delict. Drie FC Köln-supporters lopen er naar de smaak van een oudere man wat al te onverschillig aan voorbij, flesje bier in de hand. Hij houdt het trio staande. Weten ze wel wat voor tragedie zich hier dit weekend heeft afgespeeld?

Zaterdagochtend probeerde de 58-jarige Henriette Reker hier, in deze keurige buitenwijk van Keulen, kiezers ervan te overtuigen op haar te stemmen bij de burgemeestersverkiezing van zondag. Om haar boodschap kracht bij te zetten, deelde ze oranje rozen uit.

Frank S. vroeg om een roos, verklaarde een ooggetuige. Een paar seconden later stond hij ineens wild om zich heen te steken met een enorm mes. "Ik moet dit doen. Ik bescherm jullie allemaal", zou hij na afloop hebben gezegd.

Het is maar wat je beschermen noemt. Reker werd in haar buik gestoken en met spoed naar het ziekenhuis gereden. Ook een van haar medewerksters werd zwaar getroffen. Drie anderen raakten lichtgewond.

Frank S. liet zich na het veroorzaken van het bloedbad zonder weerstand inrekenen door de politie. Tijdens het eerste verhoor heeft hij direct verklaard dat hij werd gedreven door vreemdelingenhaat, vertelt Norbert Wagner van de Keulse politie. Frank S. wilde een daad van verzet plegen tegen het in zijn ogen te ruimhartige Duitse vluchtelingenbeleid.

Scheidend burgemeester Jürgen Roters van Keulen noemt het "niet alleen een aanslag op het leven van Henriette Reker, maar een aanslag op de democratie".

Op het verkiezingsbord bij de plaats delict heeft iemand de posters met het gezicht van Reker overgeplakt met de boodschap: "De moed niet verliezen. Ga stemmen!"

En dat doet Keulen zondag. Reker, die inmiddels buiten levensgevaar is, kan in elk geval bouwen op de steun van Markus Weber (50) en zijn partner Robert (53). Zij brengen een stem op haar uit in een basisschool in Kalk, voorheen een buurt van fabrieksarbeiders. Anno 2015 wordt Kalk voor meer dan de helft bevolkt door immigranten.

Henriette Reker tijdens haar verkiezingscampagne. Beeld afp
Henriette Reker tijdens haar verkiezingscampagne.Beeld afp

Volgens Markus is het 'hetzelfde liedje' als altijd. "Autochtone Duitsers in de lagere sociale klassen, zonder werk en perspectief, hebben weer eens een zondebok nodig. Je ziet het ook hier in de wijk. De mensen die in Kalk voor problemen zorgen, zijn niet de Turkse, Italiaanse en Poolse ondernemers met hun winkeltjes, maar de Duitsers die hun baan kwijtraakten toen de industrie hier vertrok. Nu zie je ze dronken op straat rondhangen. Dat zijn de mensen die tekeergaan tegen vluchtelingen."

"Maar het lag toch niet voor de hand dat een aanslag als deze in Keulen zou plaatsvinden", zegt zijn vriend Robert. "Dit is een grote, multiculturele stad. Relatief liberaal, wij worden hier als homostel bijvoorbeeld nooit lastiggevallen. Je zou dit eerder ergens in Oost-Duitsland verwachten. Het baart mij wel zorgen, misschien is de neonazistische beweging hier toch groter dan ik dacht."

Ook Inga Eckern (35), haar grijze muts ver over haar oren getrokken, vindt dit on-Keuls. "Toen Pegida hier een actie organiseerde, stonden ze met een paar honderd man tegenover een tegendemonstratie van twintigduizend Keulenaren."

Dicht bij de mensen

De vraag die Keulen bezighoudt is ook: waarom Henriette Reker als doelwit? "Dat is nou niet bepaald iemand die je associeert met een grootse ommezwaai in hoe Duitsland omgaat met asielzoekers", zegt Patrick, die zojuist een 'proteststem' heeft uitgebracht op de kandidaat van Die Partei, die ageert tegen het establishment.

Reker is nu als schepen voor Sociale Zaken verantwoordelijk voor de opvang van vluchtelingen die Keulen in groten getale weten te vinden. Ze is een 'neutrale' burgemeesterskandidaat, dus niet verbonden met een partij. De CDU, FDP en de Groenen steunen haar campagne, bij gebrek aan een eigen kandidaat.

"Met alle respect, maar wie is zij nou helemaal?", zegt Patrick. "Een lokale politicus in Keulen, geen premier of bondskanselier. Het lijkt mij dat de dader psychisch gestoord is, want als dit werkelijk als een politieke daad was bedoeld, had hij wel beter nagedacht over zijn doelwit."

Op het stembureau Rathaus, in het oude centrum van Keulen, kan zelfbenoemd verkiezingswaarnemer Günter Sick het simpel verklaren. "Merkel of de premier worden voortdurend omringd door beveiligers, daarbij kom je niet in de buurt. De burgemeester staat nog dicht bij de mensen. Maar dat is nu dus ook een risico gebleken."

Het mag een daad zijn geweest uit vreemdelingenhaat, bij de wat armzalig ogende Milli Görus-moskee in Kalk is de sfeer er zondagmiddag niet minder om onder de Turkse Duitsers. De tafels staan vol met baklava, lahmacun, döner en chocoladetaart. Wie voor een paar euro een hapje mee-eet, steunt daarmee de bouw van een nieuwe moskee in de wijk.

Het nieuws over de aanslag lijkt hier niet doorgedrongen. Van angst is al helemaal geen sprake. De 18-jarige Tugba, die met een lieve glimlach onder haar paarse hoofddoek haar baksels probeert te slijten, zegt geen idee te hebben wie Frau Reker is. Het verhaal over haar vermoedelijke nieuwe burgemeester - zondagavond blijkt dat Reker een absolute meerderheid heeft behaald - zegt Tugba niet zoveel. "Wij zijn hier denk ik meer bezig met de Turkse verkiezingen deze week."

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234