Zondag 20/10/2019

'Misschien maakik wel nooit meer iets'

Na een carrière van veertien jaar bij Gucci, waarvan tien jaar als creatief directeur, sluit Tom Ford die periode definitief af met een boek. Het werd een exclusieve uitgave, een luxueus overzicht van zijn werk en zijn levensstijl. Intussen woont Ford in Hollywood, waar hij hoopt een even mooie carrière als filmregisseur op te bouwen. Al gaat dat niet zo snel als hij had gehoopt, en is het afkicken van de modewereld lastiger dan verwacht. door Cathy Horyn

In de slaapkamer van Tom Ford is een presidentieel debat aan de gang. John Kerry's kaaklijn vult bijkans het hele scherm aan de voet van het kingsize bed. De gloed van de televisie, de lichtjes van Bell-Air die door het kogelvrije raam schijnen, en het zwart gelakte meubilair scheppen een triomfalistische sfeer in de kamer. Dit is de slaapkamer van een man die aan slapeloosheid lijdt. Ford is een lichte slaper, van het kleinste straaltje licht wordt hij wakker. De oplossing: een zwarte slaapkamer, met zwart katoen-satijnen beddengoed van Gucci en zwarte dierenhuiden.

Ford is gekleed voor de avond. Hij draagt een zwart pak, scherp gesneden, en een wit hemd dat eruit ziet alsof het nog nooit is gedragen en misschien wel nooit meer gedragen zal worden. De gouden manchetknopen in zijn knoopsgaten zijn enkel juwelen, zijn hemdsmouwen blijven losjes hangen. Hij is klaar om uit te gaan met zijn vriend Richard Buckley, de hoofdredacteur van Vogue Hommes International.

Ze hebben een tafel in La Dolce Vita, een restaurant in Beverly Hills dat zowel wat inrichting als menukaart betreft nog in het 'oude' Hollywood ligt. Ze zullen er plaatsnemen in de George Raft-cabine, recht tegenover het compartiment dat 'The Reagans' werd gedoopt. Ford zal er een wodka-tonic bestellen, een Caesar-salad en een sappige steak. Hij zal de oude ober erop wijzen dat hij zijn steak saignant wil. Aan de andere kant van de ruimte, boven de bar, hangt het beroemde portret dat Slim Aaron maakte van Clark Gable en Gary Cooper, die hun eigen glamoureuze paardenlach grijnzen.

l Onzeker

Na zijn vertrek bij Gucci zou hij aan een tweede leven beginnen, deelde hij begin dit jaar mee aan de pers. Die nieuwe carrière situeert zich in Hollywood. Hij heeft een kantoor, een scenarist en een agent. Alles staat op de rails. Toch klinkt de 43-jarige ex-ontwerper onzeker. "Ik heb een slechte dag achter de rug", bekent hij. "Ik ben op van de zenuwen, en ik weet niet eens waarom. Technisch gezien heb ik nu zelfs geen job, dus ik kan niet overwerkt zijn."

De woonkamer van zijn crèmekleurige villa, een modernistisch huis uit 1955, getekend door architect Richard Neutra. Hier woont hij, samen met Buckley en Angus, hun twee jaar oude fox terriër. De terrasdeuren staan open, buiten helt de wereld zachtjes naar beneden, bedekt met vijftig jaar oude dennenbomen. Er knisperen eucalyptustakjes in het haardvuur. Ford leunt achterover op een zilverkleurige mohair sofa. Vlakbij zijn rechterschouder zweeft een mobiel van de kunstenaar Alexander Calder, ooit behoorde het nog toe aan de schilderes Georgia O'Keeffe. Achter hem hangen twee zwarte schaduwschilderijen van Andy Warhol. De kamer is even als warm als stijlvol.

"Misschien moet ik leren om het kalmer aan te doen", gaat hij verder. "Misschien is het goed voor me om lang over een film te doen. Het dwingt me mijn tempo aan te passen. De modewereld is zo hectisch. Je leeft als een gek. Altijd maar presteren, altijd weer iets nieuws maken." Hij knipt met zijn vingers. Knipknipknip. "Of misschien", vervolgt hij, nu stiller, "maak ik nooit meer iets. En dat was het dan."

Op de catwalk, op feestjes, op foto's, komt Ford over als een onverstoorbaar man, iemand die weet wat hij wil en het realiseert. Iemand die zeker is van zichzelf, met een innerlijke, dierlijke kracht. Iemand zonder complexen, en zonder twijfels. De wereld lag aan zijn voeten, hij wist het en hij genoot ervan met volle teugen. Is het modegenie zijn zelfvertrouwen kwijt?

Dat is moeilijk te geloven. Zeker als je zijn nieuwste verwezenlijking ziet. Een boek dat zijn naam draagt. 416 pagina's dik, 300 kleurenfoto's, zwart ingebonden, met daarop in grote witte letters 'Tom Ford'. "Subtiel, vind je niet?" grijnst hij. Voor wie eraan twijfelt: Tom Ford is nog steeds dezelfde zelfverzekerde kerel. De pagina's van het boek vulde hij moeiteloos met zijn werk van de laatste tien jaar, als creatief directeur van Gucci. Zijn collecties, zijn campagnes, foto's van sterren die zijn creaties dragen, een inkijk in zijn drie huizen en zijn beroemde vrienden. Het was nodig, zegt hij, om het verleden te kunnen inpakken en het een plaats te geven. Het duurde maanden om door de duizenden beelden te gaan, door alle persartikels. En ja, af en toe heeft hij er een traan bij gelaten. Al is hij niet het type dat aan het verleden blijft hangen. Het verteren van de Gucci-tijd is een proces van lange adem.

Het heeft hem ook het een en ander opgeleverd. Geld, en beroemde vrienden. Hij is zevenhonderd miljoen dollar waard, is kind aan huis bij Tom Hanks, John Travolta en Kelly Preston. Zijn nieuwste beste vriend is Bernard Arnault, zijn vroegere concurrent want voorzitter van LVMH (Louis Vuitton Moet Hennesy).

l Romanticus

Tom Ford was al een gediplomeerd acteur voordat hij interieurdesign ging studeren. Daarna ging hij aan de slag als ontwerper bij Perry Ellis, tot hij in 1990 werd aangetrokken door het modehuis Gucci. Vier jaar stond hij aan het hoofd van de damescollecties, tot hij tot creatief directeur van de groep werd benoemd. Dat Gucci vandaag een bloeiend modeimperium is, heeft het grotendeels aan hem te danken. Toen Ford in dienst trad was het bijna bankroet, negen jaar later was het bedrijf 4,3 miljard dollar waard. Hij is het die het merk opnieuw injecteerde met de glamour van weleer. Übersexy, dat was zijn stijl. Dodelijk hoge hielen, nauw aansluitende jurken, in zijde, satijn en zelfs leder. Enerzijds durfde hij te kruiden met een behoorlijke dosis ironie, anderzijds had hij een goede neus voor commercialiteit.

Hoewel sommige mensen uit de modewereld denken dat hij er beter aan zou doen in de mode te blijven, en Ford zich ook wel eens laat ontvallen dat dat nog steeds een mogelijkheid is, is de filmwereld verre van sceptisch. Integendeel, men staat er klaar om hem met open armen te ontvangen. Mike Nichols en Diane Sawyer drukten hem onlangs nog op het hart dat hij zich geen zorgen moet maken, dat het echt niet zó moeilijk is, een film maken. Maar zelf is hij daar niet zo zeker van.

Tom Ford is niet de eerste ontwerper die de sprong van mode naar film maakt. Joel Schumacher (St. Elmo's Fire, Flatliners, Falling Down, Batman Forever, Phone Booth, Veronica Guerin) deed het hem jaren geleden al voor. Maar Ford is gewend aan succes van de bovenste plank. Een slechte debuutfilm zou even vernederend zijn als over de rand van de rode loper struikelen op het moment dat Catherine Zeta-Jones en Michael Douglas arriveren.

"Als ik al een poging waag om een goede indruk te maken, dan zal het met een professionele ploeg zijn. Minder kan ik me niet permitteren. Ik kan geen klein filmpje maken dat ongezien de eeuwigheid ingaat, zoals dat gebeurt met andere beginnende regisseurs. Iedereen zal kijken, iedereen zal zich afvragen of ik het wel in me heb."

Hij heeft een zware druk op zijn schouders gelegd, een film maken is inderdaad iets helemaal anders dan een collectie. Het zal minstens nog vijf jaar duren voor er ook maar sprake is van een film van Tom Ford. Ook al hoopt hij stilletjes dat het hem sneller zal lukken.

Sinds 1 mei, de officiële dag dat hij de deur van het modehuis achter zich dicht trok, is hij op zoek naar zijn film. Voorlopig heeft hij drie projecten geselecteerd die hij wil regisseren. Een ervan is gebaseerd op een roman waarvan hij de rechten kon verwerven. Hij speelt ook met een hedendaags verhaal, een ander is historisch. Het zijn romantische verhalen, ook dat wil hij nog kwijt. "Mensen verwachten dat ik een harde of koude, overgestilleerde film zal maken. Terwijl ik nu al weet dat mijn films niets te maken zullen hebben met mode, of eender wat je aan de oppervlakte ziet. Ik wil een gelaagde film met een goed verhaal."

Als je de glimmende lichamen in zijn boek bekijkt, vraag je je toch af hoe een Tom Ford-film eruit zou kunnen zien. O melancholie... Als kleder van beroemde actrices als Charlize Theron en Nicole Kidman heeft hij in elk geval een netwerk om u tegen te zeggen.

l Mausoleum

Tot de ex-ontwerper-nog-net-niet-regisseur een stevig filmproject heeft om zijn tanden in te zetten, vult hij de dagen met tasten in het duister. Wat niet zo'n aangenaam tijdverdrijf is voor een perfectionist die het gewoon is alles onder controle te hebben. Hij zegt spijt te hebben van zijn trip naar Parijs in juli, voor de Helmut Newton-herdenking. Hij had het gevoel dat hij al met één been buiten zijn oude wereld stond. Dat had te maken met Suzy Menkes, gevreesd en gerespecteerd moderedactrice van The International Herald Tribune, die in een recensie van de nieuwe zomercollecties voor mannen had opgemerkt dat Fords opvolger, Stefano Pilati, het Gallische gevoel beter begreep dan Ford. En ja, hij checkt de nieuwe collecties wel op Style.com, maar op zijn opvolgers wenst hij geen commentaar te geven behalve dat hij hen veel succes wenst. Wat Ford nog het meeste mist aan de mode is de stem die hij er had. Hij was een ontwerper met een visie. Op kledij, op advertentiecampagnes, op imago. Dat gevoel niet meer kunnen uiten, valt hem zwaar. Wachten tot er een film is om het in te kunnen vertellen, is nog zwaarder. De kans is dus reëel dat hij nog vóór de film met een nevenproject voor de dag zal komen. En dat zou wel weer eens in de mode kunnen zijn.

In afwachting van dat project en de film, die zijn plaats in het sterrendom moet legitimeren, houdt Ford zich bezig met de bouw van zijn huis in New Mexico. Architectuur is altijd zijn ding geweest, beweert hij. Architectuur en mode, voor hem gaan die samen. Het is een vorm van cultuur, populaire cultuur want voor dagelijks gebruik. Zijn twee andere huizen, in Los Angeles en in Londen, waren de inspiratiebron voor de herinrichting van de boetieks van Gucci en Yves Saint Laurent. Hij houdt van sensueel en warm minimalisme, en kruidt dit, met twee essentiële ingrediënten: een haardvuur en dierenhuiden.

In de buurt van Santa Fe bezit hij tien hectare grond. Mesa- en ranchgebied. Hij heeft bloedbanden met dit gebied: ook zijn grootmoeder bouwde er een huis toen hij nog kind was. Hoewel hij werd geboren in Austin, Texas, bracht hij het grootste deel van zijn jeugd door in deze streek.Toen hij het huis terugkocht van de nieuwe eigenaars, was het volledig verzuidwesterd, een stijl waarvan hij gruwelt. Hij liet het renoveren en trekt er 's zomers graag heen.

Op de nieuwe site staat intussen een architecturaal kunststukje in de steigers. Hij vroeg de Japanse architect Tadao Ando om drie gebouwen te tekenen: stallen, een woning en een mausoleum. Die begraafplaats wil hij sinds zijn hond, de terriër John, naar de eeuwige jachtvelden vertrok. Hij wil het dier daar begraven, en hij wil er zelf ook begraven worden. "Aangezien we allemaal vroeg of laat moeten gaan, kan ik net zo goed Tadao Ando vragen om mijn graf te ontwerpen."

Het ontwerp van het huis oogt spectaculair. Twee etages op de top van een berg, met aan één zijde een gigantische muur van adobe (zongedroogde klei), een zwembad op het dak en een glazen living die op het water lijkt te drijven. Het project moet over vijf jaar klaar zijn. Intussen plant hij wijn- en boomgaarden aan op de ranch, die overigens als locatie diende voor de films The Missing an All the Pretty Horses. De betreffende plek is onzichtbaar vanaf de ranch. Niets in de omgeving doet je vermoeden dat je in de 21ste eeuw leeft. Tom Ford, die is wel van deze tijd. Hij demonstreerde het al een keer als de roekeloze, sluwe ontwerper van Gucci. Zal het hem lukken dezelfde impressie na te laten in Hollywood?n

© The New York Times

Bewerking: Cathérine Ongenae

'Ik ben op van de zenuwen, en ik weet niet eens waarom. Ik heb helemaal geen job, dus overwerkt kan ik niet zijn'Wat Ford nog het meeste mist aan de mode is de stem die hij er had. Hij had visie. Op kledij, op imago. Dat gevoel niet meer kunnen uiten, valt hem zwaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234