Donderdag 14/11/2019

'Misschien is het boek niet altijd beter dan de film?'

Ze is een beetje bang. Veerle Baetens (38) kreeg met de verfilming van Het smelt, de bestseller van Lize Spit, misschien wel een vergiftigd geschenk in haar schoot geworpen. Net voor de uitreiking van de European Film Awards die ze zelf presenteerde, zegt ze: 'Ik ga sowieso publiek verliezen.'

Enkele uren voor Veerle Baetens met haar charme, elegantie en welbespraaktheid de gigantische zaal van het Nationaal Muziekforum in het Poolse Wroclaw zal inpakken tijdens de uitreiking van de European Film Awards, zit ze nog snel een hap te eten in het restaurant van het Monopol Hotel iets verderop. Tal van Europese filmsterren geven het statige en exclusieve etablissement nog een bijkomende fonkel. Al lijken ze ook een beetje op dieren in een zoo. Veilig achter glas. De gewone stervelingen staan met de neuzen tegen de ramen gedrukt, in de hoop een glimp op te vangen van een Pierce Brosnan, een Cécile de France of een Liam Cunningham.

Of een Veerle Baetens. Bekend van W kregu milosci, zoals The Broken Circle Breakdown in Polen heet. Maar terwijl de Europese filmwereld zich opmaakt om prijzen uit te delen aan wie het voorbije jaar geschitterd heeft, kijken wij met Veerle Baetens vooruit. Ze zit er rustig en ontspannen bij. "Ik ben blij met hoe alles nu gaat", zegt ze.

Bent u hier nu deel van de Europese filmfamilie?

Veerle Baetens: "Nee, ik voel me nog altijd een bezoeker. Ik word nog steeds even geïntimideerd door Jan en alleman. O, kijk, daar is ze... Nu ben ik wel echt starstruck! Ik heb Toni Erdmann gezien, en daar is de actrice. Sandra Hüller. Heerlijk hoe in die film de zakenwereld wordt neergezet als een omgeving waar mensen lege omhulsels zijn die bezig zijn met iets wat er totaal niet toedoet. En dan het moment dat ze gewoon haar kleed uittrekt en beslist : 'Ik ga er een naaktparty van maken!' Echt een middelvinger naar die hele zakenwereld.

"Ik hoop dat ik haar straks de prijs mag geven (Hüller wint die avond de award voor beste actrice, red.) Niet dat ik veel zal zeggen. Ik voel me nogal snel heel klein. Snap je wat ik bedoel?"

Terwijl...

"Er mooie coproducties uit die ontmoetingen zouden voortvloeien."

U zou met de nodige zelfverzekerdheid op die mensen kunnen afstappen. U prijkt hier als voormalige winnares van de award voor beste actrice tussen namen als Judi Dench, Isabelle Huppert, Penélope Cruz, Helen Mirren, Kristin Scott Thomas en Marion Cotillard... Daar staan geen sukkels tussen, geen onbekenden. U bent iemand.

"Ja, ik weet het. Maar mensen kennen me niet. Gisteren liep ik hier met Liam Cunningham over straat, bekend van Game of Thrones, en hij werd voortdurend aangestaard en aangeklampt. Hij liet me een filmpje zien waarin hij regelrechte Beatles-toestanden meemaakt. Als ik hier over straat loop, dan word ik niet herkend. Maak je geen illusies (lacht). In het wereldje misschien wel. Maar dit soort dingen, (ze wijst naar het tafeltje waar Pierce Brosnan zit en de menigte aan de andere kant van het raam voortdurend naar hem zwaait), dat maak ik niet mee.

"Ik sta ook helemaal niet te popelen om straks het podium op te klimmen en te presenteren. Waarom ik het dan wel doe? Ik draag de European Film Awards een warm hart toe, dat is een heel sympathiek evenement. En ik wilde Wroclaw weleens zien."

De European Film Awards hebben ook wel veel voor uw carrière gedaan.

"Ja, die prijs heeft sowieso iets betekend, maar The Broken Circle heeft nog veel meer gedaan. Alles wat uit Frankrijk van voorstellen binnenkomt, komt door die film. Ik ga de komende maanden weer twee of drie Franstalige films doen. Die film in Australië, komt ook door The Broken Circle."

En dan worden we onderbroken door Liam Cunningham. "You look fabulous", kraait hij, zijn ogen alleen gericht op Veerle. Maar wanneer hij de recorder onder de neus van Veerle ziet, maakt hij zich snel uit de voeten. Op de vlucht voor wat de roem hem aandoet.

Ziet u wel, hij komt zelf op u af.

"Ja, maar ik heb hem nu leren kennen en hij is zelf poepzenuwachtig om te presenteren. Dus voel ik mij een beetje meer op mijn gemak. (lacht)

"Ik ben blij dat ik niet dat leven van die sterren heb. Je wordt voortdurend in de gaten gehouden, en alles wat je doet of zegt, komt meteen in de boekskes. Wat is het verschil tussen echt en niet echt? Je kunt nergens meer komen. En er wordt de hele tijd ontzettend veel van je verwacht. Gelukkig moet ik daar niet mee bezig zijn. Ik denk ook nooit aan mijn pr."

Maar u hebt precies wel voor uzelf uitgemaakt hoe het met de carrière verder moet. Na de Oscars was er lang sprake van Hollywood en zag heel België al hoe u Matthias Schoenaerts achterna zou gaan.

"Ik ben heel blij met waar ik sta. Heel blij. Ik heb een kind, en ik moet er zijn voor mijn kind. Daar gaat mijn liefde naartoe. Samen met alles wat ik hier aan het opbouwen ben. Ik ga zelf een film regisseren. En yeah man, ik ben naar Australië geweest om er in Rabbit te spelen. Veel kan ik er nog niet over zeggen, maar het was iets wat ik nog nooit gedaan had. Korte producties, dingen die mijn hart stelen, ja. Eigenlijk wist ik al lang dat ik niet die droom heb om het over het water te gaan maken in films die me niet echt liggen. Alleen was het alsof het moest.

"Ik vind het leuk zoals het is. Het is niet dat ik per definitie neen zeg tegen Amerika. Maar ze moeten me er echt willen, anders hoeft het niet.

"Luke Shanahan, in Australië, die had The Broken Circle gezien en toen ik met hem skypete, voelde ik direct dat hij me echt wilde. Ik heb dat wel nodig. Ik wil een regisseur die volledig voor me gaat en dat het klikt. En dat het persoonlijk wordt. En dat was zo met hem. En dan ga ik."

Europa is intussen echt wel uw biotoop geworden. U lijkt voor 70 procent bezig in Europese producties : Franse films en series, Britse series, Scandinavische. D'Ardennen is uw laatste Vlaamse film en daarvoor was er alleen nog Het vonnis.

"Ik heb niet de indruk dat slechts 30 procent van wat ik doe Vlaams is. Ik ben echt wel vaak thuis. Maar dat zie je nog niet meteen. Ik heb zes maanden aan Tabula rasa(thrillerserie, allicht vanaf najaar 2017 op Eén, red.) gedraaid. En daarvoor had ik de serie al helpen schrijven. Ze is nog niet klaar. De productie neemt tijd voor de afwerking, en dat is goed nieuws."

Maar al wat de laatste maanden van u uitkwam, was Frans. U lijkt daar voet aan de grond te hebben.

"Heb je de serie gezien, Au-delà des murs? Daar ben ik heel tevreden over. Ze loopt momenteel op Telenet. Of ze op een openbare zender komt, weet ik niet. Er zit wat horror in, maar eigenlijk is het een psychologische thriller. In ieder geval niet voor een breed publiek bestemd.

"En ook de twee films die ik er tot nu draaide, bereikten geen massapubliek. Dominik Moll staat hoog aangeschreven als auteur maar Des nouvelles de la planète Mars heeft niet gewerkt. En Un début prometteur was evenmin een succes. Maar ik blijf er werk hebben. Ik ga volgend jaar twee of drie films in het Frans doen."

Vindt u het niet jammer dat uw Franse projecten hier nauwelijks bekeken worden?

"Nee, dat is gewoon zo. Films van Matthias (Schoenaerts, KVDM) hebben hier vaak ook niet het succes dat ze zouden hebben als het Vlaamse films zouden zijn. Voor mij gaat het erom dat ik interessante dingen kan doen in Frankrijk. En ik heb nog altijd projecten lopen bij ons."

Zoals Tabula rasa. Dat was toch gebaseerd op een idee van u?

"Malin-Sarah Gozin en ik zijn gaan samenzitten omdat iemand dacht dat wij het goed met elkaar zouden kunnen vinden. Maar het is meer gestart vanuit de vraag : wat wil je nog spelen? Ik wilde weleens iemand spelen die het geestelijk een beetje verliest. En zo zijn we begonnen. De psychiatrie intrigeert me. Je treft er vaak boeiende mensen aan."

Een goeie oefening voor het scenario van Het smelt (Baetens maakt haar regiedebuut met de verfilming van Lize Spits debuutroman, red.), het schrijfwerk waar u nu mee bezig bent?

"Vind ik wel. Ik zat samen met de besten: Malin en Christophe Dierckx, mensen die al veel ervaring hebben. Daar heb ik ook geleerd wat mijn sterkte was bij het scenarioschrijven. Ik voelde me pas echt groeien en bloeien tijdens de brainstormsessies. Ik ben heel goed in details, dialogen en losse flodders, maar het grote geheel overzien is dan weer niet mijn sterkte.

"Bij Het smelt heb ik nu ook weer hulp van een compagnon gekregen. Vraag niet wie, dat kan ik nog niet verklappen. Ik heb eerst vier maanden thuis alleen op mijn zolderverdieping zitten schrijven. Elke dag van 10 tot 16 uur. Daarna ben ik naar Australië vertrokken om er Rabbit te doen, en sinds begin november ben ik verder aan het schrijven."

En lukt het?

"Het is een processie van Echternach, maar ik word heel goed gesteund. De communicatie met Dirk Impens (de producer, KVDM) verloopt ook heel goed. Het gaat op en neer. Terwijl ik in Australië zat, heeft die andere persoon een structuur neergezet, een schets waarop ik verder kan werken. En nu zit ik in de fase dat ik de film begin te zien.

"Het is een boek van 470 fucking pagina's, dus sta je voor een pak verscheurende keuzes. Maar dat stadium ben ik voorbij. Ik heb stilaan het gevoel dat ik in die trechterbeweging aan het komen ben en dat er een visie is. De catharsis, het thema, waar de film over gaat, zit in mijn hoofd en in mijn buik en in mijn hart, en komt hopelijk in de film terecht.

"Maar we zijn er nog niet. En dat is ook logisch. Dat zegt Dirk ook constant : logisch, logisch, logisch. Maar ik ben iemand met heel weinig geduld en dat vind ik het moeilijkst aan een scenario schrijven. Want je zit daar alleen op een kamer en elke keer opnieuw denk je : 'Argh! Ik wil dat het af is!'" (lacht)

En Lize Spit, is zij erbij betrokken?

"Nee, ik ben wel met haar gaan praten en misschien zal ik er haar later nog meer bij betrekken, maar ik vind het belangrijk dat dit mijn film wordt. Mijn visie op dat boek. Want er zitten 1.001 visies in dat boek. Maar voor mij is er één thema dat me speciaal raakt. Het kan nog alle kanten uit. Maar ik wil vooral dat het een film wordt die mensen ontroert en meesleept."

En waarom wilde u per se regisseren?

"Ik heb me lang zitten afvragen: kan ik dat? Wil ik het? Voor ik destijds aan het conservatorium ben gaan studeren, ben ik eerst naar de opendeurdag van het RITCS, de filmschool, gegaan. Ik speelde toen al met de gedachte om achter de camera te gaan staan. Maar uiteindelijk ben ik toch voor mijn eerste keuze gegaan.

"Ik wil gewoon dingen maken. Ik vind het leuk om met een crew over van alles te praten. Heel fijn om bijvoorbeeld een gesprek aan te gaan met een kostuumontwerper. De samenwerking, dat trekt me aan in regie. En tegelijk wil ik er mijn verhaal laten uitkomen. Daarom ook dat ik vaak in discussie ga met regisseurs. Ik moet altijd een logica zien, een psychologische logica. Anders kan ik het niet spelen.

"Eigenlijk is het voortdurend puzzelen, ontwerpen. Ik vind het ontwerpen in feite leuker dan het spelen. Je verzamelt stukjes en je probeert ze in elkaar te steken. Hetzelfde met personages. Toen ik voor Rabbit in Australië was, werden de opnames door stormweer wat uitgesteld. En ik was daar zo dankbaar voor. Zo had ik extra tijd om te lezen over de personages, me erin te verdiepen. Dat is wat me boeit: de psychologie. En de touwtjes in handen hebben.

"Dit project is me in de schoot geworpen. Dirk Impens heeft het me zelf aangeboden. Het is echt een cadeau. Hij had een droom dat ik dat boek moest verfilmen (lacht). En ik kreeg dus Het smelt ingepakt als een geschenk. Ik had zelf juist het boek gekocht. Toen hij het voorstel deed, wilde ik er eerst een nachtje over slapen. En nog dringender: eerst het boek lezen. Ik heb even getwijfeld. Ik was bang. En ben dat nog. Maar mijn angst om vanavond voor die zaal te staan, is nog groter. We zullen zien."

Snapt u intussen al waarom Dirk u wilde voor de job?

"Hij wilde sowieso een vrouw. Het boek had dat nodig. En ik vermoed dat hij in mij iets ziet waar anderen me ook nog over verteld hebben: dat ik enerzijds dat gevoelige heb, dat kwetsbare, en dat ik tegelijk hard en streng kan zijn. Zoals je dat ook zag in Code 37. Misschien ligt het daaraan. Ik weet het niet."

Maar u bent bang.

"Ik weet dat een boek hoe dan ook altijd beter wordt bevonden dan de film. Ik zal dus sowieso een deel van het publiek verliezen. Ik heb zelf ook altijd de neiging om te zeggen: ik vond het boek beter dan de film. Alhoewel er ook films zijn, zoals The Road en No Country for Old Men, die zo fantastisch zijn dat ik vind dat het boek en de film los van elkaar staan.

"Bij Before I Go to Sleep was ik dan weer helemaal in de ban van het boek en vond ik de film met Nicole Kidman niet werken. Al heb ik me voorgenomen om niet meer te zeggen dat het boek sowieso beter is, nu ik zelf met de verfilming van een bestseller bezig ben."

Hoeveel exemplaren van Het smelt zijn er intussen al verkocht?

"110.000. En dat niet alleen: de pers zet vaak de teneur. Het is eigenlijk al een risico om als actrice te regisseren en dan zeker om een boek te bewerken dat zo'n succes is geweest. Ik hoop gewoon dat ik erin slaag om het gevoel dat ik zelf had, op de kijker over te brengen. Dat ik die catharsis, die emotie eruit krijg."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234