Dinsdag 28/06/2022

'Misdaadgolf schaadt economische heropleving Latijns-Amerika' Met 140.000 moorden in 1999 de gewelddadigste subregio op aarde

Mexico-stad

IPS

Diego Cevallos

In Latijns-Amerika worden zoveel misdaden gepleegd dat het de economische groei afremt en de sociale cohesie van de samenlevingen ondermijnt. Dat zegt de Economische Commissie voor Latijns-Amerika en de Cariben van de Verenigde Naties (Eclac) in een nieuw rapport naar aanleiding van de 28ste Eclac-vergadering deze week in Mexico. De VN-commissie vraagt de Latijns-Amerikaanse regeringen dringend maatregelen te nemen. De straffeloosheid en het gevoel van onveiligheid moeten afdoend worden bestreden.

Het is de eerste keer dat de Eclac zich met het misdaadthema inlaat. Niets te vroeg, vinden waarnemers. In Latijns-Amerika werden vorig jaar ruim 140.000 mensen vermoord. Volgens de Unesco, het kinderfonds van de Verenigde Naties, worden er elke minuut 24 moordpogingen ondernomen. Daarmee is het subcontinent de gewelddadigste regio ter wereld. In sommige landen heeft de misdaadplaag een 'kritische grens' overschreden, waarschuwt de Eclac.

Dat de VN-organisatie het thema eindelijk op haar agenda plaatst, is op zich betekenisvol, zegt Esteban Zero van de niet-gouvernementele organisatie Mexico Unido Contra la Delinquencia (Mexico Verenigd Tegen Misdaad). De 28ste gewone vergadersessie van de Eclac deze week in de Mexicaanse stad Guadalajara staat in het teken van 'Equidad, Desarrollo y Ciudadanía' (Gelijkheid, Ontwikkeling en Burgerschap).

In haar voorbereidende document pleit Eclac voor een stabielere economische groei en voor sociale correcties op het neoliberale groeimodel. In dat kader komt ook de misdaad ter sprake. De criminaliteitscijfers worden in grote mate gevoed door de groeiende armoede, zegt de Eclac.

In de tien jaren voor 1994 steeg het aantal moorden per 100.000 inwoners in Latijns-Amerika van 17,5 naar 21,5; een toename met 22 procent. In de periode 1994-1999 steeg het cijfer verder tot 28 per 100.000, of een stijging van 30 procent in vijf jaar. Negen op de tien slachtoffers van moorden zijn mannen. De gewelddadigste regio (met bijna 60 moorden per 100.000 inwoners) vormen de Andeslanden. Colombia, dat verscheurd wordt door een burgeroorlog en waar drugssyndicaten actief blijven, is het gevaarlijkste land ter wereld, in Latijns-Amerika gevolgd door Ecuador, Peru, Venezuela, Brazilië en Mexico. Het veiligst zijn Argentinië, Chili, Paraguay en Uruguay en een aantal Engelstalige Caribische eilanden.

De misdaadepidemie zorgt voor groeiende gevoelens van onveiligheid. Op hun beurt hebben die een diepe impact op de levenswijze van de Latino's. Stedelingen sluiten zich steeds meer op in de eigen buurt en mijden grote delen van hun eigen stad. Daardoor neemt de sociale interactie tussen de verschillende segmenten van de samenleving af. In de plaats komt wederzijds wantrouwen en angst voor al wat vreemd is, analyseert de Eclac.

De stijgende criminaliteit wordt volgens de VN-experts in grote mate gevoed door de toegenomen armoede in de steden. Vooral in Bolivia, Ecuador, Guatemala, Haiti, Honduras, Nicaragua, Paraguay en Venezuela zijn de rangen van het stedelijke subproletariaat het voorbije decennium snel aangegroeid. In iets welvarendere landen als Colombia, Panama en Uruguay drijft de werkloosheid of de ondertewerkstelling vele jongeren in de misdaad. Alleen in Brazilië leven naar schatting zeven miljoen kinderen en tieners op straat, zonder naar school te gaan of te werken.

Bijna zonder uitzondering hebben de landen in de regio de voorbije jaren strengere strafwetten opgesteld en preventiemaatregelen getroffen. Maar in het afdwingen ervan schieten de autoriteiten tekort. Politieagenten worden over het algemeen slecht opgeleid en hebben de faam corrupt te zijn. Het resultaat is dat burgers geen vertrouwen stellen in de ordehandhavers, wat hun subjectieve onveiligheidsgevoelens nog vergroot.

De Eclac dringt er bij de regeringen vooral op aan om een einde te maken aan de cultuur van straffeloosheid. Slechts een fractie van de misdaden van gemeenrecht wordt in Latijns-Amerika opgelost. Omdat de pakkans klein is, worden kandidaat-misdadigers aangemoedigd en treedt een sneeuwbaleffect op. Er is bovendien te weinig geld om echt werk te maken van een preventiebeleid. Door verwaarlozing en een gebrek aan middelen tiert in Latijns-Amerikaanse gevangenissen de georganiseerde misdaad, waardoor de detentiecentra misdaadleerscholen zijn voor jonge delinquenten. Daarom pleit de Eclac ook voor alternatieve bestraffing.

VN-commissie waarschuwt dat criminaliteit in sommige landen 'kritische grens' heeft overschreden

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234