Zaterdag 24/08/2019

Misdaadauteur Patricia Cornwell zoekt nieuw bewijs voor haar theorie

De misdaadauteur gaat met experts vingerafdrukken van de moordenaar vergelijken met die van de kunstenaar

De Ripper, de kunstenaar?

Ze had er al een boek over geschreven, maar heeft er inmiddels een missie van gemaakt. Patricia Cornwell, wereldberoemd van haar Dr. Scarpetta-thrillers, wil koste wat het kost bewijzen dat Jack the Ripper in feite een kunstenaar was, met name Walter Sickert. Cornwell is 'honderd procent zeker' van haar theorie. Anderen zijn dat minder.

Brussel

Eigen berichtgeving

Ward Daenen

In 2002 publiceerde de Amerikaanse bestsellerauteur haar Portret van een moordenaar: Jack the Ripper. Zaak gesloten, want volgens Cornwell was de seriemoordenaar die Oost-Londen tussen augustus en november 1888 terroriseerde - hij ontdeed vijf prostituees van hun ingewanden - niemand minder dan de Britse impressionist Walter Sickert (1860-1942). Het is een hypothese die Stephen Knight al in 1976 opperde, maar die Cornwell wou staven met nieuwe onderzoeksmethoden. De Amerikaanse auteur spaarde daarbij kosten noch moeite. Ze kocht liefst 32 Sickerts, ter waarde van 2 miljoen dollar. Dna-tests daarop leverden evenwel niets op.

Volgens de Amerikaanse stemden bepaalde werken uit de Camden Town Murder-serie (1908) overeen met autopsiebeelden van Ripper-moorden. Maar eigenlijk is Sickert al verdacht omdat hij prostituees schilderde. Het is opmerkelijk dat je dat als bewijslast aanvoert, zo wierpen kunsthistorici tegen, aangezien Degas, Renoir en zovele anderen uit de Victoriaanse tijd evengoed prostituees inhuurden om te poseren. Bovendien borstelde Sickert vooral landschaps- en stadsgezichten ten tijde van de Londense moorden. Zijn prostitueemodellen kwamen er pas vanaf 1903 aan te pas, toen hij in Venetië leefde.

Cornwell had echter nog andere argumenten. Zo was er een brief van the Ripper, waarvan het watermerk met dat van Sickerts brieven overeenkwam. En de kunstenaar had, drie huwelijken en diverse affaires ten spijt, geen kinderen. Volgens Cornwell moest hij dus impotent zijn geweest, waardoor hij een vrouwenhater werd.

Sinds de publicatie van haar boek heeft de schrijfster bakken kritiek over zich heen gekregen. "Cornwell ziet waarschijnlijk een grote samenzwering van mannelijke incompetentie die de moorden tegen de arme vrouwen onopgelost liet", klonk het scherp. Toch gaat ze door, fanatieker dan gezond lijkt. Cornwell heeft nu een missie op touw gezet om nieuw bewijsmateriaal te vergaren. Samen met een psycholoog en een forensisch fotograaf is ze in Londen om vingerafdrukken op enkele van de honderden Ripper-brieven te vergelijken met die van Sickert. Volgend jaar zou ze met resultaten komen.

Gevreesd wordt dat ook deze missie een maat voor niets zal zijn. Op www.casebook.org merkt een Ripper-specialist op dat de documenten na meer dan honderd jaar door te veel handen zijn gegaan om betrouwbaar dna-materiaal op te leveren. Bovendien blijft grote onzekerheid bestaan over de herkomst van de brieven. De meeste zouden immers niet van de dader komen, maar als grap zijn verstuurd. "Sickert kan hoogstens niet uitgesloten worden van de verdenking dat hij een of meer nepbrieven heeft geschreven", luidt het.

In zijn vuistdikke biografie over Sickert, die dit jaar verscheen, maakt Matthew Sturgis brandhout van Cornwells hypothese. Om te beginnen zou de kunstenaar, een leerling van Whistler en Degas, ten tijde van de moorden meestal in Frankrijk hebben geleefd. Dat Sickert een afwijkend lid had waaruit impotentie en uiteindelijk vrouwenhaat ontsproten, zoals Cornwell meent, zou al evenmin kloppen. "Er zijn enkel aanwijzingen die suggereren dat Sickert een operatie aan de anus heeft gehad", aldus Sturgis in The Independent. Volgens zijn biograaf was de schilder wel degelijk vruchtbaar. "Binnen zijn huwelijk had hij geen kinderen maar het is bekend dat hij ten minste een buitenechtelijk kind heeft verwekt." Om kort te gaan, Sickert heeft niet het juiste profiel om vijf vrouwen op gruwelijke wijze te vermoorden.

Marga de Boer van Sijthoff, Cornwells uitgeverij in het Nederlandse taalgebied, voelt zich niet geplaatst om al die bedenkingen van de specialisten te bekampen. "Cornwells oplossing van het Ripper-raadsel lijkt me nochtans plausibel. Ze heeft er intensief onderzoek voor gedaan. In elk geval kan ze non-fictie ontzettend spannend vertellen. Zoals fictie, ja. Bovendien gaat ze, net als in haar thrillers, de zaak met moderne middelen te lijf, zoals dna-tests en fotoscans. Dat fascineert veel lezers." Dat blijkt, want in het Nederlands zijn in totaal al 600.000 Cornwells verkocht. "Predator, haar veertiende Scarpetta-thriller, verschijnt hier in februari als Roofdier. Ik heb het manuscript, dat nu bij de vertaler is, in een ruk uitgelezen. Het wordt weer een erg spannend boek."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden