Vrijdag 30/10/2020
Portret van Lore (24). Pas onlangs, na talloze doktersbezoeken, ontdekte ze dat de pijn die ze al jaren voelde een naam had, én dat er een behandeling was.

Misbruik

Misbruikte Lore wil taboe rond ‘vulvodynie’ weg: ‘Alles was nieuw voor me. Ik dacht dat vaginale pijn er gewoon bij hoorde. Wist ik veel’

Portret van Lore (24). Pas onlangs, na talloze doktersbezoeken, ontdekte ze dat de pijn die ze al jaren voelde een naam had, én dat er een behandeling was.Beeld Wouter Van Vooren

Toen Lore (24) op haar vijftien seksueel werd misbruikt, leerde ze dat daar een woord voor bestaat. 'Verkrachting.' Maar toen kwam de nasleep. Als in: fysieke pijn. En vond niemand nog het woord voor wat Lore overkwam. Na zeven jaar en een veelvoud aan dokters heeft ze het gevonden. Het is 'vulvodynie'. "Zijn paar minuten genot kosten mij al jaren leed."

Het was een jongen die ze vaag kende. Zij wou het niet, maar hij deed het tóch. Toen het gebeurd was, kon Lore er lang niet over praten. Het was pas toen de Sint-Niklase jaren later op de hogeschool zat, dat ze de moed vergaarde en alles vertelde. Eerst tegen een therapeut, daarna tegen haar ouders en - toen ze langzaamaan de angst en de schaamte verloor - ook op haar sociale media. Jaren na de verkrachting valt daar nu voor het eerst het woord 'vulvodynie'. Een term die ze nog maar sinds kort kent, maar die er beter vroeger was geweest. Dat had haar zeven jaren van pijn en verdriet kunnen besparen.

De fysieke klachten van Lore laten zich kort samenvatten: seksuele betrekkingen zijn onaangenaam en bezorgen haar pijn. Eerst dacht ze er niet veel van. Maar toen ze als opgroeiend meisje, net als andere adolescenten, kennismaakte met seksualiteit, merkte ze langzaamaan dat het om een soort pijn ging die niet oké was. "In het begin dacht ik nog dat het normaal was. Ik was jong, had geen ervaring. Alles was nieuw voor me. Ik dacht dat vaginale pijn er gewoon bij hoorde. Wist ik veel. Het was een fase die wel zou overgaan, dacht ik."

Onzichtbaar litteken

Het ging wel beteren, veronderstelde Lore. Maar dat deed het niet, weet ze nu. Het werd haar onzichtbare litteken. "Ooit brak ik mijn enkel. Na twee operaties en een revalidatie was ik weer op de been. Dat was duidelijk. En ook makkelijk uit te leggen aan mensen. Heel anders is het met dat ándere, onzichtbare litteken dat ik heb. Dat krijg je zo gemakkelijk niet uitgelegd. Je moet dan al zelf de moed vinden om erover te beginnen en dat litteken bloot te leggen. Ik heb lang naar die moed moeten zoeken."

Lore was negentien toen ze voor het eerst met haar klachten naar een dokter stapte. Maar het was pas recent, bij haar gynaecologe, dat de puzzelstukjes in elkaar vielen. Nooit eerder had een arts haar pijn gekoppeld aan de verkrachting. Tot die ene dokter dus eens lang genoeg doorvroeg, een keer het héle plaatje bekeek en vervolgens samen met de diagnose het woord uitsprak waar Lore al zeven jaar naar zocht. Het viel op 10 januari, de dag van haar doktersafspraak. "'Je hebt vulvodynie', zei de gynaecologe. Dat is een aandoening aan je spieren en je zenuwstelsel. Er zijn verschillende oorzaken. In mijn geval: een trauma. De gynaecologe zei: 'Steek je jeansbroeken maar weg, zet je fiets aan de kant en vergeet seks. We gaan je behandelen.'"

Die behandeling is complex en vraagt tijd. Het gaat om een combinatie van medicatie en bekkenbodemtraining - dat laatste om de pijn te verminderen. Bij sommige vrouwen is ook nog een operatie nodig. Een zwaar medisch traject, dat dus lang kan duren.

Tranen

"Op weg naar huis, in de trein, rolden de tranen over mijn wangen. Mijn hoofd zat vol verdriet. Ik kon alleen maar denken: hoe oneerlijk. Já, er is een behandeling en dat is goed. Alleen, ze duurt maanden, misschien wel jaren. Vergeet seks, zegt de gynaecologe. Net nu er die nieuwe, fijne relatie is. Dat valt zwaar. Maar het moet. Ik loop al zeven jaar ziekenhuizen en gynaecologen af voor zoveel complicaties. En dat allemaal omdat híj het nodig vond een jong meisje te verkrachten. Die paar minuten genot voor hem kosten mij al jaren leed."

Lore heeft getwijfeld om te praten. Het gaat per slot van rekening over iets intiems. Maar het is relevant. Omdat het betrekking heeft op een aspect van verkrachting waarover niemand het ooit eens heeft. Op vulvodynie rust, nog los van de oorzaak, een enorm taboe. En dus is er werk aan de winkel, vindt Lore. Vaginale pijn zou niet iets moeten zijn dat vrouwen wegmoffelen, samen met hun maandverbanden en hun tampons. Het moet bespreekbaar zijn. "Als ik met andere vrouwen praat over de fysieke pijn die ik heb, krijg ik veel herkenning. 'Ik heb dat óók tijdens of na het vrijen', zeggen ze dan. Ik ben daarvan geschrokken. Ik blijk lang niet de enige. En toch zijn er amper specialisten, toch wordt mijn medicatie niet terugbetaald, toch vind ik amper informatie en toch hebben dokters en gynaecologen zeven jaar de symptomen niet herkend. Alsof een vagina iets is om schaamte over te hebben. Dat is niet zo. Het is juist één van je mooiste lichaamsdelen. Dat moet je koesteren. Daar moet je zorg voor dragen. Je zet er kinderen mee op de wereld. Ze is bron van genot. Waarom fluisteren we er dan alleen maar over? Vrouwen lopen maanden, járen rond met vaginale pijn. Terwijl we nooit drie dagen met tandpijn zouden rondlopen. Toch?"

Toch is Lore ervan overtuigd dat haar verleden geen triest verhaal hoeft te zijn. Het is er één van hoop. Van doorzetting. "Als je misbruikt wordt, breekt er iets. Je lichaam breekt, je tederheid breekt, je onschuld breekt, je hart breekt. Je herinneringen zijn getraumatiseerd. Het zijn scherven. Gebroken memories. Schaamte, angst en taboe bouwen een muur rondom je en het duurt jaren om die af te breken. Ik heb het lang weggestoken, maar ik heb gemerkt dat ik dan mezelf verlies."

Erkenning

"Vandaag besef ik dat die verkrachting deel van mij is. Ik moet het een plaats geven in plaats van het te verbergen. Erover zwijgen is geen optie meer. Ik probeer nu van 'verkracht' naar 'veerkracht' te gaan. Ik heb jaren naar die letter 'e' gezocht. Ik heb het hele alfabet afgelopen. Angst. Schuld. Schaamte. Wat ik nodig heb, is de 'e' van erkenning. En die begint met het vertellen van dit verhaal, opdat het ook anderen de moed kan geven om te leren praten waarover niet te praten valt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234