Woensdag 21/10/2020

Studentendopen

Misbruik bij studentendopen: ‘Iemand van het presidium moeten pijpen, dat is toch niet normaal?’

Beeld Photo News

De reconstructie van de dood van ingenieursstudent Sanda Dia laat niemand onberoerd. Bij sommigen komen pijnlijke herinneringen aan hun eigen doop naar boven. Soms was er, naast vernederingen en drankmisbruik, ook sprake van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Ophélie: “Onze doop, in Brussel, bestond uit een show met scènes waarin wij naakt een aantal keer op het podium moesten verschijnen. Het publiek beschikte over een mengsel van bloem en kleurstof, waarmee tijdens de show naar ons gegooid werd. Dat was erg pijnlijk en vernederend. Tijdens de laatste scène moesten we allemaal naakt op het podium gaan liggen en werd er ijskoud water over ons gegoten. De doop was in november, dus het was erg fris buiten. Ik kan me herinneren dat onze doopmeesters ons aanmoedigden om elkaar naakt te knuffelen, om onszelf op te warmen.”

Ralph: “Ik heb even in een studentenvereniging gezeten en ben op veel problematische toestanden gebotst. Ik heb iemand een zogenaamde mistletoe’(maretak, red.) zien doen tijdens een cantus. Daarbij dragen twee personen een ‘gestrafte’ op hun schouders, als een brugje. Die gestrafte is spiernaakt en zijn penis bungelt naar onderen. Onder hem moet dan iemand een drankopdracht uitvoeren. Die gestrafte student leek er eerst geen probleem mee te hebben, maar zodra zijn broek uitging, stribbelde hij tegen. Toen hij daar hing, was hij aan het huilen. Het was verschrikkelijk om te zien.”

Hoe reageerden de aanwezigen?

Ralph: “Toen we hem daar zo zagen hangen, heerste er onmiddellijk verontwaardiging. En toen we hem zagen tegenstribbelen, riepen sommigen dat het moest stoppen, maar ze bleven gewoon voortdoen.”

Emma: “Ik heb veel van zulke verhalen gehoord, over totale normvervaging. Ook van goede vriendinnen van me, maar ze willen niet zelf getuigen omdat het te pijnlijk is. Ze moesten eerst een vragenlijst invullen waarin gepolst werd of ze een vriendje hadden, en wat hun cupmaat was. Daarna moesten sommigen hun doopmeester of andere leden van het presidium pijpen. Als je niet beseft hoe gestoord dat klinkt, weet ik het ook niet meer.”

Elena: “Mijn vriendin heeft ook te maken gekregen met seksuele wantoestanden tijdens haar studentendoop. Volgens haar horen al die dingen erbij, maar ik denk dat ze dat zegt om zichzelf gerust te stellen. Ze moest een stripact opvoeren voor enkele leden van het presidium: ze moest volledig naakt gaan en vervolgens een toneeltje spelen. Alleen de meisjes moesten volledig naakt, de jongens mochten hun ondergoed aanhouden. Als ik haar zeg dat zoiets seksueel misbruik is, lacht ze dat weg. Maar komaan? Tegen je wil moeten strippen voor een heel presidium: dat is toch niet normaal? Helaas heb ik nog veel meer zulke wansmakelijke verhalen gehoord.” 

Ophélie en Elena zijn schuilnamen en de studenten op de foto komen niet ter sprake.

Machtsverhoudingen

“Ieder mens ervaart seksueel grensoverschrijdend gedrag op een persoonlijke manier. Voor sommigen kunnen bepaalde seksueel getinte activiteiten door de beugel, voor anderen niet”, vertelt klinisch seksuologe, psychologe en relatietherapeute Chloé De Bie. Ze heeft een eigen praktijk ‘Vivolinio’ en is bestuurslid van de Vlaamse Vereniging voor Seksuologie.

Seksuologe Chloé De Bie: 'We mogen niet elke studentenclub over dezelfde kam scheren, maar we moeten wel ingaan tegen seksuele wantoestanden binnen deze verenigingen.'Beeld VTM

Waarom denkt u dat studenten zich in de eerste plaats aansluiten bij studentenverenigingen?

Chloé De Bie: “Daar zijn verschillende redenen voor. Ten eerste heeft het een paar praktische voordelen. Je krijgt korting op bepaalde dingen, de club organiseert vaak activiteiten, je krijgt een ledenkaart enzovoort. Het dopen is een ander verhaal. Meestal geldt dat wie zich niet laat dopen, niet tot de elite van de club behoort.

“Er ontstaat een soort van saamhorigheidsgevoel. Je kunt zo’n doop zien als de ultieme test. Als je geslaagd bent, voelt dat waardevol aan. Je bent dan een volwaardig lid en je krijgt een bepaalde status. Bovendien heeft zo’n doop ook iets symbolisch: waarom trouwen mensen bijvoorbeeld? Om te tonen dat je verbonden bent aan die persoon. Dat is bij een studentenclub niet anders.”

Maar de getuigenissen liegen er niet om: het gaat er soms heftig aan toe binnen studentenclubs.

“Dat klopt, maar we mogen niet elke club over dezelfde kam scheren. Studentenverenigingen ondertekenden ondertussen ook al het doopcharter dat een onschadelijke doop garandeert. Het merendeel van die dopen was om te beginnen al onschadelijk: dat ging van een ei op je hoofd kapotgooien tot een vies brouwseltje drinken. Daar houd je geen gigantische trauma’s aan over.

“We moeten natuurlijk de lijn trekken bij grensoverschrijdend gedrag. Je doopmeester tegen je wil moeten pijpen, dat is vanuit elk oogpunt verkeerd.”

Sommigen beseffen niet dat dergelijk gedrag de grenzen overschrijdt.

“En daar zijn verschillende redenen voor. Enerzijds is er vaak alcohol in het spel. Als je te veel alcohol in het bloed hebt, vervagen je grenzen. Je bent je niet volledig bewust van wat je doet en je durft bepaalde zaken al snel minimaliseren. Anderzijds heeft uitputting dezelfde invloed.

“Reken daar dan ook nog eens groepsdruk bij en het hek is helemaal van de dam. Als je een groep mensen iets ziet doen, ben je geneigd om te volgen. Je denkt al snel dat je een seut bent als je niet meedoet. Als je dan ook nog eens ver in de doop zit, krijg je al helemaal met dat gevoel te maken. Je wilt niet dat al die moeite voor niets is geweest.”

Ook jongens krijgen te maken met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Reageren zij hier anders op?

“Jongens gaan er inderdaad anders mee om, maar de grenzen zijn voor ieder individu persoonlijk. Het hangt af van de aard van het misbruik, met wie het is gebeurd, hoe vaak, enzovoort. Ook je opvoeding en persoonlijke ingesteldheid spelen een grote rol: voor sommigen zijn bepaalde activiteiten grensoverschrijdend, maar voor anderen dan weer niet.

“In de media worden vooral vrouwen als slachtoffers naar voren geschoven, maar misbruik bij mannen komt dus ook voor. Al zitten we wel steeds met een ondervertegenwoordiging in het percentage, omdat mannen er veel minder over spreken. We leven helaas nog steeds in een wereld waarin mannen geacht worden om zich in elke situatie zo sterk mogelijk op te stellen. De boys don’t cry-mentaliteit zit er nog te stevig ingebakken.”

Waarom kiezen sommige clubs voor seksueel getinte dooprituelen? Is dat de ultieme vernedering?

“Dat heeft veel te maken met machtsverhoudingen binnen die clubs. Als je graag wilt toetreden tot zo’n vereniging, ga je er automatisch meer voor over hebben en daar maken die mensen gretig misbruik van. Die activiteiten zijn de ultieme vernedering. Het geeft hun het gevoel dat ze hoger staan dan jij in de hiërarchie.”

Kun je een fiks trauma overhouden aan zo’n studentendoop?

“Dat is heel persoonlijk. Nu vind ik ook niet dat we te preuts moeten worden, de klepel mag niet doorslaan. Sommige zaken zijn seksueel getint, maar als iedereen zich er goed bij voelt, kan dat door de beugel. Het mag gewoon geen dwangstuk worden.

“Daarbovenop zijn er tijdens studentendopen genoeg alternatieven die niet seksueel getint zijn. Laten we dus hopen dat iedere club het in de toekomst sportief gaat aanpakken en zijn toevlucht zoekt tot onschuldige proeven.”

Chloé De Bie is te volgen op Instagram. Daar post ze geregeld updates over wat leeft binnen de wereld van de seksuologie, psychologie en relatietherapie. 

© HUMO

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234