Zaterdag 31/10/2020

Justitie

Minutenlang verstikt, met een groet van Hitler: onderzoek naar dodelijk incident bij politieoptreden in Charleroi

Bewakingsbeelden tonen dat de agenten minutenlang bovenop de geboeide man zaten, terwijl een van hen de Hitlergroet bracht.Beeld rv

De Aalsterse advocate Ann Van De Steen eist een nieuw onderzoek naar de dood van Jozef Chovanec. De 38-jarige man overleed in februari 2018 nadat hij op de luchthaven van Charleroi werd gearresteerd. Uit bewakingsbeelden uit zijn cel blijkt dat politiemensen minutenlang bovenop de geboeide man zaten. Eén van hen bracht de Hitlergroet. Dat schrijft Het Laatste Nieuws.

Jozef Chovanec – tot die dag in februari 2018 onbesproken en met een blanco strafblad – duwde op de luchthaven van Charleroi een medewerker weg en stapte het vliegtuig in, zonder dat hij zijn ticket toonde. De passagier werd uit het vliegtuig gezet en opgesloten in een cel op de luchthaven. Een dokter vond het geen probleem om hem daar te laten overnachten. “Verwijde pupillen. Wellicht alcohol of drugs”, zei de arts tegen de politie. Een test voerde hij niet uit. Uit de autopsie achteraf bleek dat Jozef Chovanec niet onder invloed was. Zijn echtgenote denkt dat hij een psychose moet hebben gehad. 

Die nacht waren er nog meerdere incidenten in zijn cel. Twee uur na dat doktersbezoek weerklinkt er lawaai uit de cel. Het is dan 1.25 uur. Hij slaat en schopt tegen de deur. Twee politiemensen kunnen hem kalmeren. Jozef Chovanec legt zich opnieuw op bed, maar niet veel later tonen de camerabeelden dat hij met zichzelf geen raad weet. De agenten komen opnieuw tussen. Chovanec vraagt en krijgt een glas water. 

Nog eens twee uur later: gebonk, wéér uit zijn cel. Het is 4.20 uur. Op de beelden is te zien hoe Jozef Chovanec zijn hoofd tegen de celwand slaat, tot bloedens toe. De politie gaat met een schild de cel binnen. Ze drijven hem in een hoekje en duwen hem op bed. Zijn handen worden geboeid, zijn enkels binden ze vast met een strip. Minutenlang lijkt hij gekalmeerd. Als de brandweer en ambulanciers arriveren, verzet de arrestant zich zodanig dat de enkelstrip knapt. Alles samen komen zes inspecteurs van de federale politie in beeld in zijn cel. Vijf zitten en hangen boven de man om hem in bedwang te houden. Een zesde moet – zoals het boekje voorschrijft – continu op zijn gezicht letten. De vrouw gaat zo na of de arrestant nog ademt. 

Alleen: op een gegeven ogenblik legt één van de vijf inspecteurs een blauw deken over de man zijn gezicht. “Om hem te kalmeren”, zal die achteraf verklaren. Intussen danst een politievrouw en brengt ze een Hitlergroet. Op de beelden lijkt het intussen alleszins alsof de man op bed kalmeert. Bij aankomst van de mug krijgt hij om 5.04 uur meteen een kalmeringsmiddel. De agenten hebben vrijwel onmiddellijk door dat hij geen hartslag meer heeft en men start de reanimatie. Om 5.29 uur is hij gereanimeerd en wordt hij overgebracht naar het ziekenhuis, waar hij enkele dagen later overleed.

Hersenoedeem

Zijn echtgenote Henrieta Chovancová diende bij het parket van Charleroi een klacht in tegen onbekenden. “Maar na 2,5 jaar staan de onderzoekers eigenlijk nergens”, zegt ze met een diepe zucht. “Het gerecht stelde een wetsdokter aan en die maakte een kort verslagje. Hij denkt dat mijn man gestorven is omdat hij zijn hoofd tegen de muur sloeg. Hij heeft het over een uitgesproken hersenoedeem. Maar over het politieoptreden? Géén woord. Dat kan toch niet? Waarom wordt dat niet mínstens onderzocht?” 

Reactie parket

Het onderzoek naar het hardhandige politieoptreden in de luchthaven van Charleroi heeft vertraging opgelopen door het coronavirus maar is intussen bijna afgerond. Dat zegt het parket. 

Omdat het onderzoek zo goed als stilligt vroegen haar advocaten Ann Van De Steen en Leroy Lievens de voorbije maanden al meerdere keren bijkomende onderzoeksdaden aan de onderzoeksrechter in Charleroi. Ze stelden ook een medische tegenexpert aan. Die wijst er in zijn verslag op dat de wetsdokter van het gerecht lijkt voorbij te zijn gegaan aan het gebruikte politiegeweld. Volgens het rapport van de tegenexpert werd de ademhaling van Jozef Chovanec “langdurig, excessief en ernstig belemmerd”. In zijn verslag verduidelijkt hij op basis van de beelden dat een van de politiemannen 16 minuten lang met zijn volle lichaamsgewicht op de borstkas van het slachtoffer zit. De tegenexpert vermeldt ook dat het laken over het gezicht van Chovanec zijn bovenste luchtwegen moet hebben belemmerd. Zijn besluit: het politieoptreden veroorzaakte meer dan waarschijnlijk een toestand waarin een fatale hartritmestoornis werd vergemakkelijkt. 

“Er zijn in dit dossier fouten gemaakt, door betrokkenen maar ook door onderzoekers”, zegt advocate Ann Van De Steen. De advocate stuurt daarom nu aan op een nieuwe onderzoeksrechter. Het zal uiteindelijk aan de kamer van inbeschuldigingstelling zijn om daar een standpunt over in te nemen. 

De betrokken politiemensen zijn over hun tussenkomst ondervraagd. Ze zeggen dat hij hen geen andere keuze liet. “Omdat hij zich maar bleef verzetten.” Volgens hen was het ook voor zijn eigen bestwil. “De celvloer is van beton. Anders was hij misschien uit bed gerold en had hij zich pijn kunnen doen.” Waarom de politie zo lang wachtte om alarm te slaan? “Omdat de eerste dokter had gezegd dat hij vermoedelijk drugs had genomen en beetje per beetje wel zou kalmeren.”

Omdat het onderzoek nog loopt, is de federale politie karig met commentaar. “Onmiddellijk na de feiten hebben we een aantal interne maatregelen getroffen die binnen onze bevoegdheid liggen. Dat gaat dan onder andere over het aanscherpen van interne richtlijnen en debriefings”, zegt woordvoerder Sarah Frederickx. “Het onderzoek moet uitwijzen wat de oorzaak van het overlijden is. Op basis van die informatie – die we van het gerecht moeten ontvangen – zullen we verder evalueren hoe we nog dienen te reageren, vanzelfsprekend op een manier die juridisch correct is.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234