Dinsdag 30/11/2021

NieuwsPFOS-vervuiling

Minister Demir (N-VA) stuurt deurwaarders naar 3M. ‘Niet eens een begin van een voorstel om dit probleem aan te pakken’

Demir stelt 3M nu ook verant­woordelijk voor ‘het achterhouden van informatie, het minimaliseren van de risico’s en het beletten of vertragen van regelgevende initiatieven’. 
 Beeld BELGA
Demir stelt 3M nu ook verant­woordelijk voor ‘het achterhouden van informatie, het minimaliseren van de risico’s en het beletten of vertragen van regelgevende initiatieven’.Beeld BELGA

Vlaams minister van Leefmilieu Zuhal Demir (N-VA) is het getalm van 3M beu. Ze stelt het bedrijf nu formeel in gebreke. Komt de chemiereus tegen 1 oktober niet over de brug, dan overweegt ze het bedrijf aan te klagen wegens onopzettelijke slagen en verwondingen.

3M heeft tijd genoeg verspeeld, vindt minister Demir. Gisteravond werden met haar groeten deurwaarders met een formele ingebrekestelling gestuurd naar de hoofdzetel van 3M in Zwijndrecht en naar drie bestuurders van het bedrijf. De komende dagen gebeurt hetzelfde bij de Amerikaanse hoofdzetel van 3M en verschillende bestuurders van moederbedrijf 3M Company, onder wie vicepresident milieuzaken Rebecca Teeters en CEO Michael Roman.

“Niet meer dan normaal”, zei Zuhal Demir bij VTM Nieuws. “Na maanden met 3M gesproken te hebben, stel ik vast dat er nog niet eens een begin van een voorstel is om dit probleem aan te pakken.”

De Amerikaanse chemiereus 3M ligt al maanden onder vuur, sinds bleek dat de bodem rond de 3M-fabriek in Zwijndrecht sterk vervuild is met PFOS. Dat zijn vervuilende chemicaliën die 3M tot 2002 in Zwijndrecht produceerde. Bovendien kwam twee weken geleden aan het licht dat het bedrijf al zeker sinds 2010 FBSA, nog zo’n forever chemical, in de Schelde loost. Uit een nota van Agentschap voor Zorg en ­Gezondheid bleek zelfs dat 3M daarvoor een vergunning had gevraagd. De Omgevingsinspectie van Demir verplichtte 3M daarop om die lozingen per direct te stoppen.

De druppel die de emmer bij de minister liet overlopen, was de hoorzitting tijdens de onderzoekscommissie van afgelopen vrijdag. Op de vragenronde van de Vlaamse parlementairen fietsten 3M-bestuurders voortdurend rond de vragen heen. “Het optreden van 3M-leiding voldeed totaal niet. De commissieleden stelden verschillende pertinente vragen. De meesten bleven zonder antwoord”, reageerde commissievoorzitter Hannes Anaf (Vooruit) achteraf.

De onderzoekscommissie besliste daarop om 3M een tweede keer naar een hoorzitting te vragen, maar Demir ging nog een stap verder. In de ingebrekestelling wordt het bedrijf aansprakelijk gesteld voor de zware PFAS-verontreiniging rond Zwijndrecht. Maar 3M wordt ook verantwoordelijk gesteld voor “het achterhouden van informatie, het minimaliseren van de risico’s en het beletten of vertragen van regelgevende initiatieven” – wat het schouwspel in de onderzoekscommissie volgens Demir nog maar eens illustreerde. Ook naar het lozen van FBSA wordt in de ingebrekestelling verwezen.

Aanklagen

Demir geeft 3M tijd tot 1 oktober. Tegen dan moet het bedrijf komen met een oplossing voor de vervuiling en de financiering daarvan. 3M moet ook alle beschikbare info over de gevaren van PFOS en PFAS overmaken aan de overheid. Uit documenten die publiek geworden zijn na procedures in de VS blijkt namelijk dat 3M al sinds de jaren vijftig bloedonderzoeken doet bij werknemers naar de aanwezigheid van PFAS-chemicaliën. Uit de zelfcontrolegegevens blijkt dat het bedrijf ook al langer op de hoogte was van de concentraties aan niet-vergunde stoffen. Volgens Demir heeft het bedrijf systematisch nagelaten om die gegevens te delen met de daarvoor bevoegde autoriteiten.

Als 3M tegen 1 oktober geen afdoende antwoord kan bieden, overweegt Demir een dagvaarding te sturen en het bedrijf, en de individuele bestuurders, aan te klagen. Volgens Demir zijn daar verschillende mogelijkheden toe. Het achterhouden van informatie, het minimaliseren van risico’s en het beletten of vertragen van het nemen van beleidsmatige en regelgevende initiatieven zijn namelijk vervolgbaar. Naast de milieumisdrijven kan 3M België volgens haar ook vervolgd worden voor onopzettelijke slagen en verwondingen.

Demir wint daarvoor ook juridisch advies in bij Amerikaanse juristen, die eerder betrokken waren bij vervuilingsdossiers van 3M in de VS. De minister kan onder meer een precedent vinden in de staat Minnesota, waar 3M na een rechtszaak de staat 850 miljoen dollar betaalde voor projecten om de vervuiling op te kuisen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234