Maandag 22/07/2019

'Minimalisme kan enkel in een mannelijke geest ontstaan zijn'

Luc Vincent is straks de eregast op Casa Europea, de Antwerpse beurs over jong design, in de marge van de beurs 'Je huis, een thuis...' Maar hij is ook een soort goeroe. Naar zijn ideeën over design luisteren werkt als een drug: geestverruimend. Vincent wil aansporen om de huidige kijk op design opzij te zetten voor een verfrissende, vrouwelijk getinte aanpak.

Je kunt onmogelijk een vrijblijvend gesprek met Luc Vincent voeren; je kunt hem zelfs niet in de gewone bewoordingen beschrijven. Hij waait een kamer binnen, zijgt neer op een bank die hij meteen bestempelt als slecht design en informeert naar waarover we het zullen hebben. "Politiek?", offreert hij zonder een antwoord af te wachten, en opent meteen het gesprek met een controversiële kijk op de terroristische aanval op het World Trade Center in New York. "Ik heb nog nooit zoiets spectaculairs gezien. Wie dat zou willen ensceneren, zou die graad van esthetische perfectie nooit kunnen bereiken. Ik heb de gebeurtenis bekeken als iets positiefs: er zijn mensen gestorven, maar hierdoor zullen er in de toekomst misschien miljoenen gered worden."

"Die wereldsituatie houdt me op dit moment erg bezig, meer dan design", gaat Luc Vincent verder, "maar dat komt ook door de impasse waarin design beland is, denk ik. Vorm heeft voor mij op dit ogenblik absoluut geen belang. Ik vind de manier waarop de 'post-Starck'-periode in Frankrijk door jonge designers geïnterpreteerd wordt bijvoorbeeld van een betreurenswaardig kaliber. Het 'Nouveau Formalisme Français' lijkt nergens naar, het heeft niets met de essentie van het leven meer van doen. Ik geloof echt dat het hoog tijd is om op zoek te gaan naar nieuwe dingen, en we moeten dringend af van dat altijd maar bezig zijn met gedachten en ideeën vormelijk te vertalen. Er is een levensgroot verschil aan het ontstaan tussen de creaties van architecten die vormen bouwen en architecten zoals een Jean Nouvel die tot de essentie van een gebouw probeert door te dringen."

"Als je je vandaag de bewegingen die we de voorbije eeuw hebben meegemaakt voor de geest haalt, onder andere van modernisme naar postmodernisme, van Starckisme naar minimalisme, dan vind ik dat we vandaag naar een absolutisme moeten evolueren. En daarmee bedoel ik een persoonlijke richting inslaan en die volgen tot het einde. Voor mij staat het vast dat enkele massa-ideologieën van een mannenmaatschappij de wereld echt om zeep hebben geholpen. Kijk maar eens wat godsdiensten gedaan hebben: het is uitgemond in extremisme en vrouwenonderdrukking."

Luc Vincent is man die de dingen probeert te voelen, en die niet in de eerste plaats afgaat op wat hij ziet of hoe de meerderheid denkt. Hij bestempelt het als een vrouwelijke denkmethode. "Het is echt nodig om op een andere manier naar het leven te kijken. Wanneer we het over design hebben, dan gaat het in feite ook nog steeds over producten die in een typisch mannelijke geest ontstaan zijn. Een goed voorbeeld is het minimalisme: die stijlrichting kan gewoon niets anders zijn dan het resultaat van een mannelijke houding. Minimalisme was een zeer geïntellectualiseerde zienswijze; een man doet zoiets omdat hij koel en koud zou kunnen blijven, geen emotie zou moeten tonen, want dat is immers niet mannelijk. Wanneer iemand vanuit een vrouwelijk perspectief ontwerpt, dan voel je dat onmiddellijk."

"Ooit heeft het minimalisme een inhoud gehad, maar voor mij is de stijlrichting ondertussen failliet; het is een puur formalistisch spelletje geworden, het mist al de rest. Ronchamps van Le Corbusier, dat was echt minimalisme. John Pawson heeft dan alle minimalistische beeldjes nog eens in een boek verzameld, en oké, misschien is wat de Japanse Tadao Ando bouwt ook nog echt minimalisme, maar daarmee is de kous af. De media schrijven jammer genoeg nog steeds over de stijl. We zijn van minimalisme in lounge beland. Iedereen moet nu wild zijn van wat Christian Liagre maakt."

"We zitten vast in een systeem dat door mannen gemaakt is, en alles wat we willen hebben of mooi vinden wordt door één visie bepaald. Ik zou graag zien dat onze smaak een gevolg wordt van onze cultuur en niet van de commercie of van onze hang naar een situatie die comfortabel aanvoelt. Ook dat laatste begrip heeft de laatste jaren ons gedrag heel sterk bepaald. Streven naar een comfortabele situatie is op zich niet slecht, maar erin blijven hangen wel. Dat brengt een stagnatie in het hoofd teweeg. Het is gemakkelijk te denken dat alle immigranten dieven zijn en Belgen engeltjes. Ik reis al dertig jaar af en toe naar Marokko en de clichés die de ronde doen over Marokkanen zijn precies dat."

Luc Vincent studeerde interieurarchitectuur aan La Cambre in Brussel. Daarvoor had hij twee jaar journalistiek gevolgd aan de Franstalige Brusselse Vrije Universiteit, maar de switch naar artistiek onderwijs was genetisch bepaald: Vincents vader was tot 1989 architect en directeur van La Cambre, zijn moeder was een modeontwerpster van haute-couture. Als kleine jongen ging hij met zijn vader mee wanneer die nachtelijke discussies ging voeren in het huis van de architect Pieter Callebaut. "Ik herinner me dat ik op het tapijt in slaap viel, onder de Charles & Ray Eames-tafel, terwijl mijn vader en Pieter een fles whiskey leegmaakten, en altijd maar heftiger de wereld aan het veranderen waren. Als je op die manier kennismaakt met design en architectuur, kun je niet anders dan er dezelfde passie voor ontwikkelen."

Sinds hij van school afzwaaide, cultiveerde hij zijn zeer eigen kijk op zichzelf, de wereld en zijn loopbaan. Zo werkt Luc Vincent mét mensen, niet voor mensen. "Ik werkte zeven jaar samen met de Barcelonese architect Riccardo Bofill, wat volgens mijn vader een uiting van slechte smaak was, maar voor mij pure therapie, weg van het strakke modernisme. Daarna ontmoette ik de Franse architect Jean Nouvel, en met hem heb ik acht jaar samengewerkt. Altijd als consultant of verantwoordelijke voor de afdeling design. Met die mensen heb ik heel nauw samengewerkt en veel gediscussieerd over architectuur. Bij Jean Nouvel resulteerde onze samenwerking in het materialiseren van zijn tekeningen en ontwerpen, iets waar hij het erg moeilijk mee heeft; Nouvel heeft iets in zijn hoofd zitten, maar heeft een dialoog nodig om er iets tastbaars van te kunnen maken. Ik zorgde ervoor dat zijn ideeën tastbaar werden."

Op de voorgrond

De samenwerking met Bofill en Nouvel gaf Vincent de kans om onder andere mee te werken aan projecten als het Swift-kantoor in La Hulpe, de internationale luchthaven in Barcelona, het Cartier-gebouw in Parijs, de opera in Lyon. Ondertussen heeft hij ook in eigen land niet stilgezeten: zo was hij de inspirator achter Appart, de naam waaronder enkele Antwerpse architecten en ontwerpers in 1998 aan de beurs Interieur deelnamen, maakte hij studies over een Corporate Identity voor de BBL-agentschappen, was hij de inspirator van het team van kantoorfabrikant Bulo dat de M2-reeks kantoormeubilair ontwikkelde en maakte hij studies voor de Internationale Luchthaven van Brussel.

In 2000 was de samenwerking met Nouvel opgebrand; Nouvel werd een ster in de Verenigde Staten en Vincent zag zijn taak beëindigd. "Ik heb nu beslist om solo te gaan", zegt hij, "ik wil een woordvoerder worden in deze nieuwe tijd en daarvoor moet ik aan een imago werken. Vanaf nu zet ik mijn naam op ontwerpen en kom ik ermee naar buiten."

Zijn carrière heeft heeft geen misse start gehad: net kreeg hij de prestigieuze FX-Award voor zijn ontwerp van de Bulo-showroom in Londen. Met Modular ontwikkelde hij lichten, de 'Square Moon' en 'Ice', die illustraties moeten zijn van een nieuwe visie op licht, voor Obumex maakte hij een vervolg op zijn eerste keukenontwerp, de Corpus 2, voor bouwonderneming Vooruitzicht in Antwerpen buigt hij zich over hun Corporate Identity, voor Hallifax ontwierp hij een hele bijzonder tafel, waarvan het tafelblad uit oprolbaar papier bestaat, en hij geeft nu ook zelf les aan La Cambre. Straks valt hij live te ontmoeten op Casa Europea. Voor wie zich voor design en de toekomst van design interesseert, een aanrader.

Info: Luc Vincent & Associates, Lamorinièrestraat 229, 2018 Antwerpen, T 03/270.75.54, e-mail: vincentdiffusion@skynet.be - Casa Europea heeft plaats in het Antwerpse

Bouwcentrum van 16 tot 23 februari 2002.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden