Dinsdag 01/12/2020

Salduz-wet

Minderjarigen hebben ook rechten

Hugo LamonBeeld rv

Hugo Lamon is advocaat en vanaf 1 september woordvoerder van de Orde van Vlaamse Balies (OVB). Thomas Incalza, jurist studiedienst OVB.

Thomas IncalzaBeeld rv

Wie opgeroepen wordt voor een politieverhoor, heeft als gevolg van de zogenaamde Salduz-wet het recht om zich te laten bijstaan door een advocaat. Bij minderjarigen is die wettelijke bescherming nog groter, omdat het ook de wetgever niet ontgaan is dat jongeren niet altijd goed hun eigen positie ­kunnen inschatten. Precies om die zwakkeren te beschermen, bepaalt de wet dan ook dat minderjarigen (in tegenstelling tot volwassenen) geen afstand kunnen doen van die ­bijstand van een advocaat. Dat is een duidelijke regeling, die tot voor kort ook nooit voor enig probleem zorgde.

Wanneer een minderjarige zich zonder advocaat aanbiedt voor verhoor, moet die volgens de wet eerst verplicht overleg kunnen plegen met een advocaat. In samenwerking met haar Franstalige en Duitstalige tegenhanger, heeft de Orde van Vlaamse Balies daarvoor een performante en efficiënte webapplicatie ontwikkeld, die de politiediensten kunnen gebruiken om binnen de kortst mogelijke tijd een advocaat voor de minderjarige te contacteren. Dat systeem zorgt niet voor vertraging in de verhoren en garandeert de wettelijke bijstand.

Ook tijdens het verhoor zelf en bij alle latere verhoren (een ondervraging of het invullen van een verhoorformulier) moet de minderjarige door een advocaat worden bijgestaan. Ook daarvoor kan de webapplicatie gebruikt ­worden. Indien nodig kan steeds een noodnummer gebeld worden, maar dat is in 97 procent van de gevallen niet nodig.

De politiediensten krijgen van het College van procureurs-generaal richtlijnen over hoe ze dat verhoor moeten aanpakken. Dat gebeurt in wat in het vakjargon een ‘COL’ heet. Daarin staat heel precies uitgelegd hoe een verhoorder moet handelen. Nu blijkt, tot verrassing van velen die daar dagelijks mee bezig zijn, dat het College van procureurs-generaal die richtlijnen plots verandert via een ontwerp van een nieuwe COL en – alhoewel het maar om een ontwerp zou gaan – die ook al meteen door de politiediensten laat toepassen. De verplichte bijstand door een advocaat ­tijdens het verhoor van bepaalde minderjarigen is daardoor zomaar geschrapt.

Het merkwaardige is dat hiermee wordt teruggegrepen naar een regeling die bij de totstandkoming van de wet ter sprake is gekomen, maar die uitdrukkelijk door het parlement (en door de Raad van State) is afgewezen. De nieuwe regeling gaat dus regelrecht in tegen de wil van de wetgever. Het valt te hopen dat de onwettige regeling dan ook onmiddellijk ongedaan wordt gemaakt.

Tot slot, en vooraleer sommigen in deze komkommertijd een ballonnetje zouden oplaten dan maar de wet te wijzigen om die nieuwe toestand te bestendigen, moeten we erop ­wijzen dat een wetswijziging op dat punt ­strijdig zou zijn met artikel 23 van de Europese richtlijn 2016/800. Het is dus niet mogelijk om bij wet het beschermingsniveau te verlagen, zonder in strijd te zijn met de dwingende Europese wetgeving.

De wet zoals die nu bestaat, moet worden toegepast. Wat probleemloos kon vóór de vakantie zou nu bij aanvang van het nieuwe gerechtelijk jaar opnieuw moeten kunnen. Hopelijk is alles dan terug te brengen tot een vakantiefoutje, weliswaar een met ernstige gevolgen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234