Zondag 07/08/2022

AchtergrondNatuurbehoud

Minder vlees eten halveert ontbossing: ‘Vlees hoort er nu eenmaal bij’

null Beeld Tim Dirven
Beeld Tim Dirven

Wereldwijd 20 procent minder rundvlees eten dringt de ontbossing in 2050 fors terug, stellen wetenschappers. Dat klinkt mooi, maar is het haalbaar?

Jeroen den Blijker

De oplossing van het ontbossingsprobleem is simpel. Als wereldwijd 20 procent van het rundvlees wordt vervangen door een vleesvervanger waarvan de klimaatimpact bekend is - mycoproteïne, een voedingsbron met veel eiwitten en vezels, beter bekend onder de merknaam Quorn - halveert op termijn (2050) de ontbossing. Dat schrijven wetenschappers van onder andere het prestigieuze Potsdam Instituut voor Climate Impact Research en de Humboldt Universiteit uit Berlijn in het tijdschrift Nature.

In het door hen ontworpen model wordt rekening gehouden met allerlei ontwikkelingen, zoals de groeiende wereldbevolking. Linda Steg, hoogleraar omgevingspsychologie en coauteur van het onlangs verschenen rapport van VN-klimaatpanel IPCC, wijst erop dat de vleesconsumptie omwille van het klimaat eigenlijk direct flink moet worden teruggeschroefd. Maar dierlijke eiwitten vervangen door alternatieven - plantaardig of industrieel - heeft ongetwijfeld de nodige voeten in de aarde, zegt Steg.

“Hier wordt vlees door veel mensen gezien als lekker, iets wat erbij hoort; het is cultuur en dus lastig te veranderen. Of ze weten niet wat ze anders moeten met hun aardappelen en groenten.” Tegelijk liggen er steeds vaker vegetarische of veganistische kookboeken in de winkel, zegt Steg. “En we weten dat het mensen motiveert om hun gedrag aan te passen als dat om hen heen ook gebeurt.”

Maar in andere landen zijn de lappen vlees vaak veel groter, beaamt ze. Rijke landen meestal, waar geld is voor vlees. “Want arme landen zijn daar meestal nog niet aan toegekomen.” Want zodra die arme landen rijker worden, groeit de vleesconsumptie, leert de ervaring. De vleesconsumptie in China is bijvoorbeeld verdertienvoudigd de laatste decennia.

“Als je succesvol bent, eet je vlees”, vat Hans Dagevos samen. Hij is socioloog aan de Wageningen Universiteit en onderzoekt al bijna twintig jaar de consumptie van vlees en vervangende eiwitproducten. De bakens wereldwijd verzetten, is lastig, verwacht hij. “Maar in rijke landen is er wel degelijk sprake van een tegentrend. Ook bij ons zie je steeds meer vleesvervangers, restaurants en koks zoeken ook vaker naar een vleesalternatief.”

Tegelijk is ontbossing of het klimaatprobleem voor veel mensen een ‘ver-van-hun-bedshow’, zegt Dagevos. “Dan denken ze: wat doet het ertoe als ik vlees laat staan? Los ik het daarmee op? En de marketing van de vleesindustrie is sterk; de consumptie van vlees is enorm gecultiveerd als luxe, gezellig, stoer, feestelijk. We hangen onze hele identiteit eraan op.”

Een mix van regels, wetten en prijsmaatregelen is volgens Dagevos onmisbaar om greep te krijgen op de vleesconsumptie, net zoals de tabaksindustrie uiteindelijk is aangepakt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234