Zaterdag 16/11/2019

Minder startende ondernemers, maar met ambitieuzere plannen

Het aantal Belgen dat een eigen zaak opstart, blijft erg klein, ondanks de stimulerende overheidsmaatregelen. In ons land is dat nog geen 3 procent van de beroepsbevolking. Vlaanderen scoort iets beter dan Wallonië. Maar wie een eigen zaak opstart, is ambitieus, wil innoveren, jobs creëren en buiten de landsgrenzen actief zijn. Dat blijkt uit een vergelijkende internationale studie.

De Tijd

Brussel l De Belg blijkt niet te lijden aan faalangst maar is risico-avers. Wie de balans opmaakt, stelt vast dat hij als werknemer in het socialezekerheidsstelsel erg veel opgeeft om zelfstandige te worden. 'Willen we meer ondernemers, dan moeten we ingrijpen in de harde kant van regel- en belastingdruk', zegt Vlaams minister van Economie Patricia Ceysens (Open Vld).

Jaarlijks meet de Global Entrepreneurship Monitor (GEM) hoeveel mensen in de voorbije twaalf maanden betrokken waren bij een (mogelijke) opstart van een onderneming, plus hoeveel mensen als eigenaar of manager werken in een bedrijf dat nog geen drie jaar oud is, en dit in 43 landen. Zowel voor België als voor Vlaanderen (apart cijfer sinds 2004) levert dit al jaren cijfers rond 3 procent van de beroepsbevolking op, met in de beste jaren eens een uitschieter tot 3,9 procent. Voor België was dat vorig jaar gemiddeld 2,85 procent, voor Vlaanderen 3,04 procent.

Dat zijn lage scores, zelfs in vergelijking met andere westerse economieën - in minder welvarende landen ligt het ondernemerschap traditioneel hoger omdat mensen geen andere keuze hebben dan een zaakje opzetten om een inkomen bij mekaar te schrapen.

Vorig jaar was er zelfs opnieuw een lichte daling. Verontrustend is dat die vooral zat in de groep van mensen die denken aan een oprichting of die voorbereiden, maar de stap nog niet deden. Zij zijn een goede graadmeter voor het aantal starters het jaar erop. België scoort wel iets hoger wat de ambities van de starters betreft voor innovatie, jobcreatie en internationalisering. Daarin bungelen we niet aan het staartje, maar halen we de Europese middenmoot. Vooral in de wil om voorbij de landsgrenzen te kijken, nam de voorbije drie, vier jaar toe.

Kinderen van Dewindt

Alle stimuleringsmaatregelen, van tv-programma's à la Kinderen van Dewindt over vriendenleningen tot Open Bedrijvendag of Flanders DC, leiden dus niet tot een boost van de ondernemersspirit? "Neen", geeft Patricia Ceysens toe, de Vlaamse minister van Economie, Ondernemen, Buitenlandse Handel en Wetenschapsbeleid. "We moeten concluderen dat het met stimuleren alleen niet drastisch vooruitgaat."

Ze verwijst naar de flankerende enquête bij de GEM-studie, waaruit bleek dat Belgen nochtans wel geloven dat ze het zouden kunnen, en dat het niet uit faalangst is dat ze niet ondernemen. "Als ze risico-avers zijn, is dat het resultaat van een afweging van de voor- en nadelen. Wie nuchter de balans opmaakt, concludeert dat hij of zij in ons socialezekerheidssysteem veel opgeeft en dat er weinig tegenover staat als men het risico van een eigen bedrijf neemt. De baten zijn niet zo hoog. Willen we meer ondernemers, dan moeten we ingrijpen in de harde kant van regel- en belastingdruk. Maar dat is federale materie."

"Belgen zien nog steeds minder dan anderen ondernemerschap als een aantrekkelijke carrièrekeuze", vult professor Hans Crijns aan, die aan de Vlerickschool het Belgische deel van de studie coördineert. "Een mentaliteit veranderen is een werk van lange adem, het is normaal dat je in vijf of tien jaar geen spectaculaire verandering ziet."

Het is nog een open vraag of de economische crisis meer of minder ondernemers zal opleveren. Langs de ene kant is een crisis niet bevorderlijk voor het vertrouwen dat een nieuwe zaak kan slagen en geven banken minder gemakkelijk kredieten aan starters. Langs de andere kant vallen er wel gaten in de markt doordat bestaande bedrijven het moeilijk krijgen.

Het wordt ook minder gemakkelijk snel een interessante (nieuwe) baan te vinden. "Door herstructureringen en sluitingen vallen ook mensen zonder werk met een ander profiel dan we gewend zijn", zegt Ceysens. Lees: hooggeschoolden. "Misschien kunnen we hen ervan overtuigen een eigen zaak te starten."

Voor zulke mensen wordt een versneld en verkort coachingtraject opgezet. "We hebben veel knowhow voor het begeleiden van mensen met een idee tot de oprichting van een bedrijf. Die willen we sneller verspreiden." Op de beurs Ondernemen 2009, begin april, komen er workshops die mensen wegwijs maken in het netwerk van mogelijke diensten en partners.

Vlaams minister van Economie Patricia Ceysens (Open Vld):

Met stimuleren alleen gaat het niet vooruit. De belastingdruk moet omlaag

n Initiatieven als Open Bedrijvendag (foto) of tv-programma's als Kinderen van Dewindt geven de Vlaamse ondernemersspirit niet de verhoopte boost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234