Zondag 17/11/2019

Autisme

Minder school voor autistische kinderen?

Beeld Hollandse Hoogte

Kinderen met autisme moeten, net als zij die langdurig of chronisch ziek zijn, minder naar school kunnen gaan, vindt Kathleen Helsen (CD&V). Niet iedereen is het eens. “We moeten hen net leren omgaan met prikkels.”

“Ze komen thuis van school en ontploffen omdat ze te veel prikkels hebben gekregen.” Volgens Kathleen Helsen is dit een scenario voor heel wat kinderen met een autismespectrumstoornis (ASS) in het gewone onderwijs. De oplossing is simpel, meent ze: laat deze kinderen minder naar school gaan en geef hen tijdelijk thuis onderwijs, bijvoorbeeld een dag per week. Op die manier verhoog je hun slaagkansen.

“De huidige wetgeving stelt dat tijdelijk onderwijs aan huis bedoeld is voor kinderen die langdurig of chronisch ziek zijn. Die wet moet ruimer geïnterpreteerd worden zodat ook autistische kinderen hier beroep op kunnen doen”, stelt de politica. Zij benadrukt dat hiervoor wel een medisch attest nodig is van gespecialiseerde arts. Sowieso moet het een oplossing op maat zijn. “Voor het ene kind zal een dag per week te weinig zijn, voor het andere net te veel.”

Rondvraag leert dat verschillende kinderen met ASS al een attest kregen en daardoor minder op school aanwezig zijn. Hoe talrijk ze zijn, is evenwel niet duidelijk. Volgens minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) waren er in het schooljaar 2015-2016 1.817 leerlingen in het basis en secundair die tijdelijk onderwijs aan huis kregen. Hoeveel van die leerlingen de diagnose autisme hebben, is niet te achterhalen. “Wat we wel zeker weten, is dat deze mogelijkheid nog niet voldoende ingeburgerd is”, stelt Helsen. 

Dat bevestigt Sarah Schelstraete, coördinator van de Vlaamse Vereniging Autisme. Schelstraete weet zelf hoe zwaar een voltijdse schoolcarrière voor jongeren met autisme kan zijn. Ze is zelf moeder van een zoon van zeventien met de diagnose. Hij verhuisde vorig jaar van het buitengewoon naar het gewoon onderwijs. “Het vergt veel van hem. Soms te veel. Vervolgens crasht hij in het weekend thuis. Zijn energie is op dan.” 

'Reëel probleem, slechte oplossing'

Ook expert Peter Vermeulen erkent het probleem. "Kinderen met autisme lopen dubbel school. Naast het gewone programma volgen, moeten ze ook inspanningen leveren om bijvoorbeeld te communiceren met anderen en met onverwachte gebeurtenissen om te gaan." 

Het uitgangspunt van Helsen vindt hij correct. "Maar de oplossing die ze naar voren schuift is een gemiste kans. Het zou beter zijn om na te denken over een brede aanpak, in plaats van deze kinderen weg te halen uit school. Tijdelijk kan dat zinvol zijn, maar structureel niet. Het leidt tot aangeleerde hulpeloosheid.  We moeten hen net leren omgaan met prikkels."

Best gebeurt dit binnen de muren van de school. "Iedereen heeft toch de mond vol van inclusie? Waarom niet nadenken over hoe we scholen zelf autismevriendelijker kunnen maken. Of misschien zelfs: kindvriendelijker. Want er zullen ook wel scholieren zijn zonder de diagnose autisme die nood hebben aan minder prikkels." 

Vermeulen gelooft dat er al goede initiatieven bestaan. "Op sommige scholen zijn er stille ruimtes waar jongeren even tot rust kunnen komen als ze daar behoefte aan hebben."

Meer diagnoses

Vermeulen verwacht dat veel ouders zo'n thuistraject zullen aanvragen. Uit onderzoek blijkt dat een op de honderdvijfenzestig mensen een autismespectrumstoornis heeft. "Maar de praktijk leert dat er in verhouding veel meer schoolgaande kinderen de diagnose krijgen." 

Het heeft volgens de expert te maken met het feit dat het label autisme recht geeft op een aantal maatregelen die er niet zijn voor kinderen met andere problemen, zoals pakweg ADHD. "Hoe meer maatregelen je koppelt aan de diagnose, hoe vaker die gesteld zal worden. Niet omdat ouders of artsen misbruik willen maken van het systeem, maar wel omdat het systeem an sich niet goed genoeg is." Een gevaarlijke evolutie, meent hij. "Het zorgt ervoor dat autisme straks een synoniem wordt voor hulp nodig hebben."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234