Zaterdag 14/12/2019

'Minder school voor autisten'

Kinderen met autisme moeten, net zoals kinderen die langdurig of chronisch ziek zijn, minder naar school kunnen gaan, vindt Kathleen Helsen (CD&V). Niet iedereen is het daarmee eens. 'We moeten hen net leren omgaan met prikkels.'

"Ze komen thuis van school en ontploffen, omdat ze te veel prikkels hebben gekregen." Volgens Kathleen Helsen is dit een scenario voor heel wat kinderen met een autismespectrumstoornis in het gewone onderwijs. De oplossing is simpel, meent ze: laat deze kinderen minder naar school gaan en geef hen tijdelijk thuisonderwijs, bijvoorbeeld een dag per week. Op die manier verhoog je hun slaagkansen.

"De huidige wetgeving stelt dat tijdelijk onderwijs aan huis bedoeld is voor kinderen die langdurig of chronisch ziek zijn. Die wet moet ruimer worden geïnterpreteerd, zodat ook autistische kinderen hier een beroep op kunnen doen", stelt de politica. Zij benadrukt dat hiervoor wel een medisch attest nodig is van gespecialiseerde arts. Sowieso moet het een oplossing op maat zijn. "Voor het ene kind zal een dag per week te weinig zijn, voor het andere net te veel."

Aantal onbekend

Rondvraag leert dat verschillende kinderen met autisme al een attest kregen en daardoor minder op school aanwezig zijn. Hoe talrijk ze zijn, is evenwel niet duidelijk. Volgens minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) kregen 1.817 leerlingen in het basis- en secundair tijdelijk onderwijs aan huis in het schooljaar 2015-2016. Hoeveel van die leerlingen de diagnose autisme hebben, is niet te achterhalen. "Wat we wel zeker weten, is dat deze mogelijkheid nog niet voldoende is ingeburgerd", stelt Helsen.

Dat bevestigt Sarah Schelstraete, coördinator van de Vlaamse Vereniging Autisme. Schelstraete weet zelf hoe zwaar een voltijdse schoolcarrière voor jongeren met autisme kan zijn. Ze is zelf moeder van een zoon van zeventien met de diagnose. Hij verhuisde vorig jaar van het buitengewoon naar het gewoon onderwijs. "Het vergt veel van hem. Soms te veel. Vervolgens crasht hij in het weekend thuis. Zijn energie is op, dan."

Ook expert Peter Vermeulen erkent het probleem. "Kinderen met autisme lopen dubbel school. Naast het gewone programma volgen, moeten ze ook inspanningen leveren om bijvoorbeeld te communiceren met anderen en om te gaan met onverwachte gebeurtenissen."

Het uitgangspunt van Helsen vindt hij correct. "Maar de oplossing die ze naar voren schuift is een gemiste kans. Het zou beter zijn om na te denken over een brede aanpak, in plaats van deze kinderen weg te halen uit de school. Tijdelijk kan dat zinvol zijn, maar structureel niet. Het leidt tot aangeleerde hulpeloosheid. We moeten hen net leren omgaan met prikkels."

Best gebeurt dit binnen de muren van de school. "Iedereen heeft toch de mond vol van inclusie? Waarom niet nadenken over hoe we scholen autismevriendelijker kunnen maken? Of misschien zelfs kindvriendelijker? Want er zullen ook wel scholieren zijn zonder de diagnose autisme die nood hebben aan minder prikkels."

Vermeulen gelooft dat er al goede initiatieven bestaan. "Op sommige scholen zijn er stille ruimtes waar jongeren even tot rust kunnen komen, als ze daar behoefte aan hebben." Hij verwacht dat veel ouders zo'n thuistraject zullen aanvragen. Uit onderzoek blijkt dat een op de 165 mensen een autismespectrumstoornis heeft. "Maar de praktijk leert dat in verhouding veel meer schoolgaande kinderen de diagnose krijgen."

Het heeft volgens hem te maken met het feit dat het label autisme recht geeft op een aantal maatregelen die er niet zijn voor kinderen met andere problemen, zoals pakweg ADHD. "Hoe meer maatregelen je koppelt aan de diagnose, hoe vaker die zal worden gesteld. Niet omdat ouders of artsen misbruik willen maken van het systeem, maar omdat het systeem an sich niet goed genoeg is." Een gevaarlijke evolutie, meent hij. "Het zorgt ervoor dat autisme straks een synoniem wordt voor hulp nodig hebben."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234