Woensdag 23/10/2019

Minder btw, minder wegwerp: is het zo simpel?

De btw op reparatie van elektrische en andere apparaten moet omlaag: van 21 naar 6 procent. Zo wil CD&V de circulaire economie een duwtje in de rug geven. 'Een stapje vooruit', reageren experts.

Elektrische apparaten gaan sneller stuk dan vroeger. Die bedenking heeft zowat elke consument zich al eens gemaakt. Vroeger was een wasmachine voor het leven, bij wijze van spreken. In onze wegwerpmaatschappij belandt zo'n toestel vaak na enkele jaren op de schroothoop. Vervroegde veroudering, heet dat dan.

Of erger nog: geplande veroudering, dat impliceert dat producenten de levensduur van hun toestellen bewust beperken. Dat staat haaks op de principes van de circulaire economie, hét streefpunt voor duurzaamheidsdenkers. Die circulaire economie stelt dat we zo weinig mogelijk mogen weggooien, maar moeten herstellen en hergebruiken.

CD&V-Kamerlid Leen Dierick wil die circulaire economie een duwtje in de rug geven. Ze stelt voor het btw-tarief voor alle herstellingen te verlagen van 21 naar 6 procent. Dat voordeeltarief is nu al van kracht voor de reparatie van bijvoorbeeld schoenen, kledij en fietsen. Wat CD&V betreft mag dat worden uitgebreid naar alle herstellingen.

Te rap kapot

"Een goed idee", vindt professor Karel Van Acker, coördinator van het KU Leuven Materials Research Centre. "We moeten de levensduur van onze toestellen verlengen. Dat is essentieel om dichter bij een circulaire economie te komen. Alleen, de grootste kost van die herstelling is de arbeidskost zelf. De btw verlagen zal niet genoeg zijn, maar het is een duwtje in de rug."

Toestellen die te snel stuk gaan, Test-Aankoop kan erover meespreken. In 2016 zette de consumentenorganisatie al een campagne op poten: 'Te rap kapot'. Ze vroeg de consument om te melden wanneer een apparaat te snel het leven liet. In totaal liepen over ruim 7.000 wasmachines, smartphones, droogkasten, haardrogers en andere toestellen zo'n melding binnen.

"Producenten zitten in een soort race to the bottom. Bijna alles wordt in Azië gemaakt, er wordt beknabbeld op elk onderdeel", verklaart Simon November, woordvoerder van Test-Aankoop. "Voor fabrikanten is het niet interessant om een duurzaam product te maken, want dan worden er te weinig stuks verkocht."

Een verlaagd btw-tarief kan daar een rol in spelen. Als een herstelling goedkoper wordt, zullen u en ik misschien twee keer nadenken vooraleer we een nieuwe elektrische tandenborstel of haardroger kopen. Al lijkt het eerder een druppel op een hete plaat dan een copernicaanse wending. "De silver bulletbestaat niet, er is niet één oplossing", zegt Van Acker. "We hebben een ander verdienmodel nodig, zodat producenten erbij winnen om een duurzaam product te maken. Onze Recupel-bijdrage wordt gebruikt voor de recyclage van elektrische apparaten. Waarom gaat daar geen deel van naar herstellingen? Ook de vrij korte garantieperiodes die de bedrijven aanbieden, zijn een probleem."

Garantie van levensduur

Eén zwaluw maakt de lente nog niet, vindt ook Test-Aankoop. "Het is een stapje in de goede richting, maar nog lang niet voldoende. Fabrikanten zouden een garantie van levensduur moeten geven", reageert November. "Of verplicht hen om een bepaald type schroeven te gebruiken? Nu ontwikkelen grote fabrikanten hun eigen, specifieke schroeven. Geen enkele hersteller krijgt die dan nog open. Hoe kun je die dan herstellen?"

De grote ommekeer staat dus nog niet in de steigers, maar het kan al een stap vooruit betekenen. Het voorstel wordt ingediend, in de vorm van een resolutie, geen wetsvoorstel. Dat komt omdat de federale regering daar zelf niet over kan beslissen. Ons land is namelijk gebonden aan Europese btw-regels. Net nu worden die heronderhandeld. De resolutie is een oproep aan minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA). Hij moet bij die gesprekken aandringen op een opening voor deze btw-verlaging. Of de resolutie effectief aangenomen wordt is nog niet zeker. Coalitiepartners N-VA en Open Vld zijn het idee niet ongenegen, maar moeten het nog verder bekijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234