Maandag 14/10/2019

Mind The Gap

Mind The Gap: Van de magische sprong van Bubka naar de kwelgeest van Hitler

Beeld UNKNOWN

De 'Underground' of 'Tube' is een symbool in Londen. Er is evenveel leven onder de stad als boven de grond. Naar aanleiding van de Spelen werd ieder metrostation hernoemd naar een beroemde atleet. Ideaal voor een minireeks doorheen de olympische geschiedenis en door Londen. In onze eerste aflevering springen we op de Metropolitan Line, dezer dagen één van de drie atletieklijnen. Mind the gap, mind the doors, the train is ready to leave!

METROPOLITAN LINE: Dit traject is de oudste metrolijn ter wereld. Geopend in 1863 brengt de metro ons over een afstand van 66,7 kilometer van Amersham naar Aldgate. De lijn maakt gebruik van ondiepe tunnels en speelde een voortrekkersrol voor de metro van heel wat andere wereldsteden. In Parijs heet de metro niet voor niets 'Chemin de fer Métropolitain'. Hieruit ontstond ook het woordje metro. We vertrekken in het noordwesten van Londen en rijden helemaal naar het centrum van de stad. Eindstation Aldgate ligt in de wijk van de verzekeringskantoren, niet ver van 'The Gherkin', het bizarre gebouw in de Londense skyline dat door de bewoners van de stad wel eens vergeleken wordt met een augurk.

Beeld UNKNOWN
Beeld Wikipedia
De Metropolitan Line is de oudste metrolijn ter wereld. Beeld getty
Amersham - Sergej Bubka
Beeld UNKNOWN

Ons vertrekstation is genoemd naar Sergej Bubka. Hij werd beroemd als de eerste polsstokspringer die 6m10 sprong. De atleet uit Oekraïne ging in 1985 voor het eerst over 6 meter, een hoogte die lange tijd als onbereikbaar beschouwd werd. In tien jaar tijd zou de legendarische Bubka het wereldrecord met 30 centimeter verbeteren. Hij deed dat met één centimeter per keer, zodat hij het prijzengeld kon ontvangen. In 1988 werd Bubka olympisch kampioen, een overwinning die hij vreemd genoeg in Barcelona 1992 niet kon herhalen. Zijn ultieme persoonlijke record kwam op 6m14 uit. Hij heeft een zoon, maar die koos voor een carrière als proftennisser.

 
Als eerste over magische 6 meter
Chesham - Yelena Isinbayeva
Beeld AFP

De meest legendarische vrouwelijke polsstokspringer is nog iets recenter dan Bubka. Jelena Isinbayeva won twee olympische titels in de discipline (2004 en 2008). In 2005 sprong ze als eerste vrouw over de grens van vijf meter. Dat jaar won ze de wereldtitel met een recordsprong die 41 centimeter hoger was dan die van de zilveren medaille. Na een korte time-out in haar carrière keerde de Russische vorig jaar terug naar de top. In Londen hoopt ze haar derde olympische titel op rij te winnen.

 
In Londen op zoek naar derde gouden medaille
Haltes  
Chalfont & Latimer Stacy Dragila
Chorleywood Bob Richards
Rickmansworth Wolfgang Nordwig

We passeren langs een aantal tussenstations genoemd naar andere atleten die in de hoogte geschiedenis schreven. Stacy Dragila won goud op de olympische Spelen van 2000, maar miste de finale in 2004. Ze wist zich in 2008 niet meer te kwalificeren voor de Spelen in Peking. Ook Bob Richards was succesvol in het polsstokspringen. Hij behaalde twee keer goud, in 1952 en 1956, een tijd waarin ook de mannen nog onder de vijf meter hoog sprongen. Wolfgang Nordwig won goud voor Oost-Duitsland op de Spelen van 1972 in München.

Bob Richards Beeld UNKNOWN
Watford - Dick Fosbury
Beeld UNKNOWN

Met Dick Fosbury komen we in het hoogspringen terecht. Hij schreef niet alleen geschiedenis als olympisch kampioen in 1968, Fosbury maakte ook een nieuwe techniek populair. De 'Fosburyflop' veroorzaakte een revolutie in het hoogspringen. Bij deze sprong passeert een atleet na een gebogen aanloop ruggelings de lat. Op de Spelen in Mexico-City maakte de hele wereld kennis met de techniek. Fosbury haalde zijn inspiratie bij zijn landgenoot Clinton Larsson, die in 1912 al op een gelijkaardige manier sprong.

 
De Fosburyflop veroorzaakte een revolutie in het hoogspringen
Haltes  
Croxley Ulrike Meyfarth
Moor Park Valery Brumel
Northwood Iolanda Balas

Er waren nog wel meer legendarische hoogspringers op de Spelen. Ulrike Meyfarth ontpopte zich meteen als een natuurtalent door op 16-jarige leeftijd goud te winnen. Nadien volgden heel wat moeilijke jaren, omdat ze moeizaam in de sportschool binnenraakte. Haar prestaties hadden hieronder te lijden en net toen ze weer boven water kwam, besloot West-Duitsland de Spelen in Moskou in 1980 te boycotten. In 1984 zou ze twaalf jaar na haar eerste olympische titel een tweede gouden medaille veroveren. Valery Brumel won die gouden medaille maar één keer. Sinds het einde van zijn sportieve carrière maakt de man naam als schrijver. De Roemeense Iolanda Balas werd in 1960 en 1964 olympisch kampioen. In die tijd domineerde ze het hoogspringen en bleef ze 144 keer op rij ongeslagen, een record.

Ulrike Meyfarth Beeld UNKNOWN
Northwood Hills - James Connolly
Beeld Wikipedia

James Connolly heeft zijn metrohalte in Londen verdiend, omdat hij de allereerste olympische kampioen in de moderne geschiedenis is. De Amerikaan was in 1896 in Athene de beste in de discipline hink-stap-springen, de eerste finale op de openingsdag. Zijn sprongstijl is intussen verboden. Aanvankelijk had hij van zijn coach geen toestemming gekregen om naar de Spelen te gaan. De man wist immers niet eens wat dat evenement juist inhield. Connolly beëindigde daarom zijn universiteitsstudie aan Harvard om zich bij een club aan te sluiten. Connolly verzamelde het geld voor de reis met een taartenbak, waarna hij aan de lange trip naar Athene begon.

 
De allereerste olympische kampioen van de moderne Spelen
Haltes  
Pinner Jonathan Edwards
North Harrow Francoise Mbango
Uxbridge Al Oerter
Hillingdon Parry O’Brien
Ickenham Yuriy Sedykh
Ruislip Janis Lusis
Ruislip Manor Ruth Fuchs

We maken een sprong langs enkele andere kampioenen. Jonathan Edwards was in het hink-stap-springen de eerste atleet die meer dan 18 meter sprong. In 2000 won de Engelsman bij zijn vierde deelname aan de Spelen de gouden medaille. Lange tijd liet hij om religieuze redenen wedstrijden op zondag links liggen. Francoise Mbango Etone won in 2004 goud in het hink-stap-springen. Drie jaar later werd ze door de Kameroense bond geschorst, omdat ze niet meer deelnam aan wereldkampioenschappen. Ze gaf als verklaring dat ze in de VS gestudeerd had en een pauze had genomen wegens de geboorte van haar zoon. Uiteindelijk keerde ze in Peking terug, waar ze met een nieuw record haar titel wist te verlengen.

Mbango Etone Beeld UNKNOWN

Via een zijtak van de Metropolitan Line komen we bij Al Oerter uit. Deze Amerikaanse discuswerper won tussen 1956 en 1968 als eerste atleet op vier verschillende Spelen een gouden medaille. In Tokio 1964 pakte hij de titel met een verschoven halswervel. Parry O'Brien was in de jaren 50 een topper in het kogelstoten. Hij wierp met zijn eigen techniek, de O'Brien Glide, als eerste verder dan 18 meter. Op de Spelen van 1952 en 1956 kroonde de Amerikaan zich tot olympisch kampioen. Yuriy Sedyck won drie olympische titels in het kogelslingeren voor de Sovjet-Unie. In zijn persoonlijk leven heeft hij iets met olympische atletes. Zowel zijn ex-vrouw als zijn huidige partner wonnen ooit een gouden medaille op de Spelen. De Letse atleet Janis Lusis won één gouden medaille in het speerwerpen. Op vier deelnames won hij naast goud in 1968 ook nog brons en zilver. Ruth Fuchs is tegenwoordig bekend als Duits politica, maar ze won in 1972 en 1976 goud voor de DDR in het speerwerpen.

Al Oerter Beeld UNKNOWN
Eastcote - Tamara Press
Beeld UNKNOWN

Samen met haar jongere zus Irina Press won Tamara zowat alles wat er in het kogelstoten te winnen viel. De Press Sisters waren erg populair in de Sovjet-Unie. In 1960 en 1964 werd ze olympisch kampioen kogelstoten en in dat laatste jaar deed ze er een olympische titel in het discuswerpen bij. Er werden wel vragen gesteld over hun werkelijke geslacht. Zeker toen in 1966 een geslachtstest verplicht werd en beide zussen besloten niet meer aan wedstrijden deel te nemen. Een bevestiging of ontkenning is er nooit gekomen.

 
Vragen over haar werkelijke geslacht
Haltes  
West Harrow Tessa Sanderson
Harrox-on-the-Hill Viktor Saneyev
Northwick Park Ralph Boston
Preston Road Mike Powell

Tessa Sanderson nam voor Groot-Brittannië liefst zes keer deel aan de Olympische Spelen. Ze vergaarde in het speerwerper echter maar één gouden medaille, in 1984. Danw as Viktor Saneyev op de Spelen veel succesvoller. Tussen 1968 en 1976 werd hij drie keer op rij olympisch kampioen hink-stap-springen. In het Russische leger leverde zijn palmares hem een promotie tot kolonel op. Ralph Boston was in meerdere disciplines actief, maar boekte vooral succes in het verspringen. In 1960 won hij de olympische titel. Mike Powell wist de gouden plak nooit te veroveren, hoewel hij een legendarische sportfiguur is. Hij was wel goed voor twee keer zilver en één keer brons in het verspringen.

Viktor Saneyev Beeld UNKNOWN
Wembley Park - Bob Beamon
Beeld UNKNOWN

Robert Beamon werd wereldberoemd door een geweldige sprong op de Spelen van 1968. Hij verbeterde het wereldrecord in het verspringen met liefst 55,25 centimeter. Dat was een grotere verbetering dan in de voorbije 40 jaar bij elkaar. Zelfs de meetapparatuur was in die tijd nog niet voorzien op een dergelijke sprong. Nadien zou Beamon zijn plezier en motivatie voor de sport verliezen. Zijn record werd pas in 1991 verbroken door Mike Powell, de atleet van de vorige halte op deze lijn. De Metropolitan Line krijgt vanaf hier het gezelschap van twee andere lijnen die nog aan bod zullen komen, waardoor we meteen een sprong maken naar het eindstation.

 
Een reuzensprong die het record verpulverde
ONE TO WATCH: Wembley Park is de stopplaats voor het beroemde Wembley stadion. Hier zal de finale van het olympisch voetbaltoernooi gespeeld worden. Beeld EPA
Aldgate - Jesse Owens
Beeld UNKNOWN

Jesse Owens is één van de meest historische atleten aller tijden. Als zwarte atleet ging hij in 1936 in Berlijn voor de ogen van Adolf Hitler vier keer goud winnen. Hij deed dat op de 100 meter, de 200 meter, de 4x100 meter en in het verspringen. Voor Hitler waren deze Spelen een propagandamiddel om te bewijzen dat arische sporters übermenschen zijn. Het verhaal gaat dan ook dat hij weigerde om Jesse Owens de hand te schudden. Zelf had hij toen nog geen negatieve impressie van Duitsland, aangezien hij er vrij kon rondlopen. Dat was anders dan in de VS, waar hij zelfs na zijn triomf nog steeds gediscrimineerd werd omwille van zijn huidskleur.

 
De man die geen hand kreeg van Hitler
Eindstation: ALDGATE
Morgen - Deel 2: Circle Line + Hammersmith & City Line
Beeld UNKNOWN
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234