Woensdag 27/10/2021

NieuwsPijnstillerschandaal

Miljardenvonnis stilt pijn niet bij Oxycontin-slachtoffers in Amerika

Actievoerders klagen de uitspraak van de rechtbank aan. Beeld LightRocket via Getty Images
Actievoerders klagen de uitspraak van de rechtbank aan.Beeld LightRocket via Getty Images

De Amerikaanse familie Sackler, mede verantwoordelijk voor honderdduizenden doden door pijnstillers en andere opiaten, kan daarvoor niet meer aansprakelijk worden gesteld. Ze moeten wel 4,5 miljard dollar betalen aan de nabestaanden.

Hun bedrijf, Purdue Pharma, wordt failliet verklaard en omgebouwd tot een soort stichting. Het geld dat deze stichting in de toekomst aan pijnstillers gaat verdienen, moet naar de verslavingszorg gaan. Dit bedrag zou kunnen oplopen tot 10 miljard, is de schatting. Nabestaanden van pijnstillerdoden zouden een bedrag tussen 3.500 en 48.000 dollar tegemoet kunnen zien, als ze de juiste papieren kunnen overleggen.

Dat is de uitkomst van een gecompliceerde schikking tussen het bedrijf, de familie en drieduizend klagers (steden, staten, vakbonden, indianenstammen) die door een faillissementsrechter in Connecticut is getroffen. “Verbittering over de uitkomst van deze zaak is volledig begrijpelijk”, zei rechter Robert Drain in een ruim zes uur durende monoloog. “Ik had een hogere schikking verwacht.”

Maar het alternatief, zo zei hij, was dat de juridische strijd zou voortduren en zo veel zou kosten dat er uiteindelijk niets meer te halen zou zijn bij Purdue.

Gerichte marketing

Volgens het gezondheidsinstituut CDC kwamen tussen 1999 en 2019 247.000 Amerikanen om door overdoses pijnstillers. Eenzelfde aantal stierf door andere opiaten, zoals heroïne en het nog sterkere fentanyl.

De Sacklers speelden daarbij een sleutelrol. Drie broers, in de jaren dertig opgegroeid in Brooklyn, gingen medicijnen studeren en kochten in 1952 een kleine producent van laxeermiddelen en oorsmeerverdunners. Ze ontwikkelden medicijnen maar vooral verkooptechnieken: je moet niet de patiënten maar de artsen overtuigen van de werking van je pillen.

Die tactiek zetten ze met verve in bij een nieuw middel in 1995: de pijnstiller Oxycontin. Purdue leidde zeshonderd artsenbezoekers op om het spul te promoten, te beginnen bij de dorpsdokters in de mijnstreken van Kentucky en West-Virginia.

De pil was gebaseerd op een heroïne-achtig roesmiddel dat al jaren bestond, maar te verslavend werd geacht. De Sacklers wisten toezichthouder FDA ervan te overtuigen dat hun pil de werkzame stof heel geleidelijk vrij zou geven en dus niet verslavend zou zijn. De FDA-man die het middel goedkeurde, werkte twee jaar later bij Purdue.

“Het is duidelijk dat de marketing heeft bijgedragen aan een enorme gezondheidscrisis”, zei rechter Drain. Daarmee bevestigde hij wat journalisten en onderzoekers de afgelopen jaren hadden onthuld.

De Sacklers zelf betwisten echter nog steeds elke vorm van schuld of betrokkenheid. “Hoewel we de aantijgingen tegen onze familie nog steeds ontkennen, omarmen we dit pad om een ernstige en gecompliceerde gezondheidscrisis te bestrijden”, zei de familie in een reactie op de rechterlijke uitspraak.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234