Maandag 02/08/2021

Miljardair worden? Word ook een copycat

Winkels? 'Die zijn niet van deze tijd. Nu is er internet.' Tot daar het motto van Marc, Oliver en Alexander Samwer. De Duitse broers zijn rijk geworden met het kopiëren van ideeën en worden gehaat door heel wat concurrenten. Vandaag trekken ze met Zalando naar de beurs, morgen met Rocket Internet.

Je moet maar lef hebben. In juni sprak Oliver Samwer in het Louvre in Parijs een zaal vol managers van grote winkelbedrijven toe. Honderden managers, die allemaal vrezen voor de toekomst van hun concerns. Ze hadden voor de gelegenheid de 'vijand' uitgenodigd. Een man die het Duitse internetbedrijf Zalando mee groot heeft gemaakt. Zalando, de nagel aan de doodskist van talloze traditionele winkelbedrijven.

Samwer - uiteraard de enige in de zaal zonder stropdas - vertelde de managers iets wat ze al lang wisten. "Mijn vrouw gaat niet meer op zaterdag shoppen. Nee, ze shopt de godganse dag door. Ik kom thuis, en dan wil ze meteen samen shoppen, het liefst 24 uur per dag."

Winkels, zo hield Samwer zijn toehoorders voor, zijn in het verleden alleen maar gebouwd omdat er nog geen internet was. "En nu is er dus internet." Met andere woorden: Vaarwel, traditionele winkels.

Het wordt een interessante week voor Oliver Samwer en zijn twee broers, Marc en Alexander. Vandaag gaat Zalando naar de beurs, morgen waagt het minder bekende Rocket Internet dezelfde stap in Frankfurt. Dat laatste bedrijf is een zogenoemde internetincubator: het investeert aan de lopende band in commerciële start-ups en komt zelf ook met ideeën.

Het concern van de Duitse broers wordt gewaardeerd op 3 tot 5 miljard euro. Volgens de Wall Street Journal hebben de Samwers aandachtig gekeken naar de recente beursgang van de Chinese internetgigant Alibaba. Als die succesvol was, dan zouden de Duitsers de sprong in het diepe ook wagen.

Dat gebeurt dus deze week. Marc (43), Oliver (41) en Alexander (39) zullen na een geslaagde beursgang weer een stapje dichter bij het predicaat 'rijkste Duitsers' zijn.

Het trio treedt nauwelijks op de voorgrond. Dat zal deels te maken hebben met het feit dat hun werkwijze verre van onomstreden is. Ze zijn zeer schuw en laten zich nauwelijks interviewen.

Onlangs wist ZDF Oliver te strikken voor een opmerkelijk gesprek. De man had nauwelijks een weerwoord op de scherpe en kritische vragen: hij kwam kil en onsympathiek over. Niet de bevlogen internetgoeroe zoals we die uit het westen van de Verenigde Staten kennen.

De man, die medewerkers per mail ooit opriep een 'blitzkrieg' op internet te ontketenen, oogde gewoon verlegen.

Verachtelijke dieven

Ze worden soms in één adem genoemd met Amerikanen als Mark Zuckerberg (Facebook), Larry Page (Google) en Steve Jobs (Apple), maar dat is onterecht. De broers zijn geen visionairs of producenten van handige apparaten. Ze zijn handige bespelers van het fenomeen internet. Sterker, ze zijn rijk geworden met het kopiëren van andermans ideeën.

Wired omschreef hun bedrijf als een 'clone factory'. "De broers zijn verachtelijke dieven. Hoe slapen ze 's nachts?", vroeg een concurrent zich af. In Sillicon Valley worden de broers, 'die ideeën stelen', door velen gehaat. Verbazing over het feit dat die jongens uit het 'beschaafde' Duitsland komen.

Slim, dat zijn ze zeker. Dat begon al vroeg in het digitale tijdperk. In 1999 zetten de Samwers in Duitsland Alando op, een perfecte kloon van de Amerikaanse veilingsite eBay. Alando was nog geen zes maanden oud toen eBay er 43 miljoen euro voor betaalde. De drie broers waren in één klap multimiljonair.

Dat smaakte naar meer. Een paar jaar later was daar Jamba, een webwinkel voor ringtones. Perfecte kopie van het Amerikaanse Verisign. En ja hoor, zeven maanden na het stichten van Jamba kwam Verisign langs. Voor liefst 273 miljoen euro namen de Amerikanen het ringtonebedrijf over. Jamba, dat ook bij ons actief was, was trouwens niet onomstreden. Het sleet beltoonabonnementen aan nietsvermoedende tieners. De broers cashten net op tijd. Met de komst van de smartphone klapte de markt voor ringtones in elkaar.

De broers zijn afkomstig uit een vooraanstaande familie in Keulen. Opa zat voor de CDU in de Bondsdag, vader Sigmar-Jürgen was advocaat; Nobelprijswinnaar voor de Literatuur Heinrich Böll was een van zijn cliënten. Marc, Oliver en Alexander studeerden in binnen- en buitenland. Ze hebben intussen duizenden mensen in dienst.

Tijdens de recente ophef over de illegale activiteiten van de Amerikaanse geheime diensten in Duitsland werd vaak gewezen op de Europese afhankelijkheid van Amerikaanse bedrijven als Apple, Google en Facebook. Wat doen die allemaal niet met al die gegevens? Heikele vraag: Waar blijven de Europese Facebook en Google?

De grootste internetondernemers van Duitsland (en Europa) - Marc, Oliver en Alexander Samwer - stonden echter niet aan de basis van een Duitse of Europese Google, Facebook of Apple. Ze hebben, zo luidt de kritiek, alleen maar slim gereageerd op de mogelijkheden die de markt hen bood. Talloze, al bestaande internetconcepten hebben ze snel overgenomen of simpelweg gekopieerd, om die vervolgens met winst te verkopen.

Goede kok

Of het nu in Zweden of Turkije is, lokale ontwikkelaars van internetbedrijven komen er vaak te laat achter dat het door hun bedachte concept wereldwijd door de mannen en vrouwen van Rocket Internet in Berlin-Mitte is gekopieerd en uitgerold. Daar is meestal niets tegen te doen, juridisch is het vaak niet aan te tonen dat een internetconcept is gestolen.

Het kopiëren van andermans concepten doet Oliver in de eerder genoemde ZDF-reportage trouwens schouderophalend af. "Een goede kok borduurt ook verder op de gerechten van zijn voorgangers." Ook de aantijgingen dat Rocket Internet middels postbusadressen in Luxemburg en de Amerikaanse staat Delaware de Duitse belastingen ontduikt, worden gebagatelliseerd.

Dat de arbeidsomstandigheden bij Zalando verre van optimaal zijn - medewerkers lopen per dienst soms wel 27 kilometer in de bedrijfshallen - komt niet eens meer ter sprake.

Nee, liever ziet Oliver Samwer zich, samen met zijn twee broers, in de traditie staan van de klassieke Duitse ondernemer. Goed voor het personeel, vlijtig, gewetensvol, en vooral de producent van verdomd goede producten. Een Gutmensch, zogezegd.K

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234