Zaterdag 21/09/2019

'Militaire investering VS is sterk signaal aan Poetin'

VS-president Barack Obama zal voor één miljard dollar Amerikaanse troepenversterkingen naar Oost-Europa sturen. Zij zullen NAVO-bondgenoten steunen die Rusland vrezen. Krijgen we een tweede Koude Oorlog? 'Nu wordt het menens', zegt Giles Merritt, directeur van denktank Security & Defence Agenda (SDA).

Is dit een slimme zet in het licht van de escalatie in Oekraïne en Europese pogingen om de crisis te ontzenuwen?

Merritt: "Je moet dit vooral zien als politiek signaal van de VS aan Poetin om de eisen tot de-escalatie in Oekraïne ernstig te nemen. Tot dusver speelde Rusland in op de westerse verdeeldheid over Oekraïne. Met dit initiatief stuurt Washington ook aan op concrete westerse cohesie, binnen de NAVO. De timing is goed gekozen, daags voor de G7 en de top van NAVO-defensieministers in Brussel, evenals de D-Day-herdenking vrijdag waar ook Poetin aanwezig is. Militair verandert dit op het terrein niets. Het sturen van extra vliegtuigen en patrouilles stelt de NAVO niet plots in staat iets te wijzigen aan het fait accompli: de Russische annexatie van de Krim en de destabilisering van oostelijk Oekraïne."

Kan dit een wapenwedloop in gang zetten, of zelfs een Koude Oorlog 2.0?

"Ik denk dat het gevaar op een nieuwe Koude Oorlog al bestaat sinds maart, toen NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen zelf waarschuwde 'dat we duidelijk voor de zwaarste bedreiging van de Europese veiligheid staan sinds het einde van de Koude Oorlog'. Sindsdien beheerst dit de gedachten van iedereen. Mijn aanvoelen is dat de Russen dit toen louter als retoriek zagen. De Amerikaanse defensie-investering van één miljard dollar maakt nu duidelijk dat het menens is.

"Toch denk ik niet dat dit zal uitmonden in een nieuwe nucleaire wapenwedloop, die de Koude Oorlog kenmerkte. Op korte termijn riskeert de huidige verkilling van de relaties er vooral toe te leiden dat Rusland zichzelf uit de internationale gemeenschap en economie sluit. Het Westen moet zo'n Russisch isolement te allen prijze voorkomen, niet alleen om onze energiebelangen maar ook omwille van de stabiliteit aan de oostelijke Europese grenzen."

Kan Europa op de G7 werk maken van een ontspanning?

"Ik kan het alleen maar hopen. We moeten een voor alle partijen gezichtsreddend initiatief vinden om Oekraïne te stabiliseren. De EU kan dat volgens mij door te doen waar ze het best in is, door via economische ontwikkeling de problemen van Oekraïne en andere oostelijke landen te counteren. We moeten de Russen doen inzien dat dit in ons gedeeld belang is en we hiermee geen bedreigende bedoelingen hebben.

"Alleen, ik vrees dat de EU op dit moment niet slagkrachtig genoeg is om het verschil te maken. Na een verkiezingsresultaat dat zorgt voor spanningen tussen federalisten en eurosceptici zijn we te veel met onszelf bezig. Het is moeilijk om in Europa een eensluidende Oekraïne-strategie te zien, ook al zou dit de topprioriteit moeten zijn voor de afscheidnemende en volgende Commissie."

Hangt aan de VS-defensieversterking een prijskaartje vast voor Europa?

"Dat is ook de boodschap die VS-defensieminister Chuck Hagel aan de NAVO-top van defensieministers in Brussel overmaakte: wij schragen graag de NAVO in de Baltische en Zwarte Zee maar jullie moeten dan ook jullie duit in het zakje doen. (Hagel vroeg de Europese lidstaten hun defensiebudgetten te verhogen, MR)."

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234