Dinsdag 28/06/2022

InterviewLuc De Vos

Militair expert Luc De Vos: ‘Het grootste gevaar voor Poetin zijn de moeders van de overleden soldaten’

Luc De Vos. Beeld Eric De Mildt / AFP
Luc De Vos.Beeld Eric De Mildt / AFP

Zoals heel wat westerse landen overweegt ook België de levering van zwaar oorlogsmaterieel aan Oekraïne. ‘We zitten met een enorm schuldgevoel tegenover de Oekraïners’, oordeelt Luc De Vos, militair deskundige op rust.

Jeroen Van Horenbeek

Eigenlijk wil hij zich niet meer in het debat gooien, de voormalige kolonel en professor krijgsgeschiedenis aan de Koninklijke Militaire School. “Ik ben 75. Maar goed, soms moet je eens zeggen wat op je lever ligt.” (lacht)

Is het een goed idee om tanks en vliegtuigen te leveren aan Oekraïne?

Luc De Vos: “In principe wel. Het grote probleem is dat de Oekraïners alleen ervaring hebben met legermaterieel uit de tijd van de Sovjet-Unie. Dat heeft het Westen amper.”

Het is dus une fausse bonne idée.

“Materieel uit de Sovjet-Unie is heel erg gestandaardiseerd. Waar het ook gebouwd is - binnen of buiten de Russische grenzen - het lijkt allemaal op elkaar, met dezelfde wisselstukken. Daarmee kan het Oekraïense leger meteen aan de slag. Voor het materieel van de NAVO is dat helemaal niet het geval. Elk land heeft zijn eigen militaire industrie opgebouwd, met eigen materieel, wisselstukken en bijzonderheden.”

Versta: liever een oud Russisch gevechtsvliegtuig MiG-29 opsturen dan een moderne F-35?

“Dat klopt helemaal. Een piloot een nieuw toestel aanleren, daar heb je minstens een halfjaar voor nodig. Die tijd heeft Oekraïne gewoon niet. Men gaat best op zoek naar wat er nog overblijft van Sovjet-materieel in landen zoals Polen, Hongarije of Roemenië. Of in de derde wereld. Wellicht hebben ook de Duisters nog wat staan, uit de DDR-periode.”

Duits bondskanselier Olaf Scholz heeft dus een punt als hij geen Leopard-tanks levert?

“Ja, toch wel. Nu goed, we leveren nog altijd beter iets dan niets. En we kunnen maar geven wat we hebben. Wat het Belgisch leger betreft: onze stocks zijn leeg. (zucht) Als men materieel wil leveren, zal men dat moeten afnemen van de eenheden zelf.” (er is ook een plan om gloednieuw materieel te kopen, JVH)

Die vaststelling frustreert u duidelijk.

“Ik heb me mijn hele carrière verzet tegen de ontwapening van het Belgische leger. Iets wat we onder meer te danken hebben aan voormalig minister André Flahaut (PS), die alleen toekomst zag in humanitaire missies. Meer was niet nodig na de val van het IJzeren Gordijn. Een zware inschattingsfout, maar het was vechten tegen de bierkaai. Alle verzet was zinloos.”

Waarom is het zo belangrijk dat Oekraïne ‘klassiek’ materieel krijgt zoals tanks?

“Dat is heel eenvoudig: omdat de slag om het oosten van Oekraïne ook een klassieke strijd wordt. Een op open terrein. In een stedelijke omgeving kun je de vijand stoppen met antitankwapens. Maar op open terrein is dat anders. Dan heb je nood aan tanks, artillerie en liefst ook luchtsteun.”

Oekraïense militairen vuren een houwitser af in de regio Zaporizja.  Beeld REUTERS
Oekraïense militairen vuren een houwitser af in de regio Zaporizja.Beeld REUTERS

Daar sta je dan als Europa, terend op het vredesdividend?

“Eerlijk, ik heb de laatste weken al veel gevloekt naar mijn tv. Het vredesdividend, wat een klucht is dat toch? Want het is niet alleen Rusland hè. Wat gaan we doen als China straks een aanval uitvoert op Taiwan? (denkt na) Eerst komt binnenlandse veiligheid, daarna buitenlandse veiligheid en dan de uitbouw van de economie en sociale welvaart. In het Westen hebben we die volgorde te lang genegeerd.”

We zijn naïef geweest?

“We zijn schatrijk maar weerloos. Zeker Europa. Wat denk je dat er dan met je gebeurt? Dan wil vroeg of laat iemand je rijkdom afpakken. Ik heb daarover regelmatig met mijn Russische collega’s gepraat: ze vinden ons allemaal naïef en buitengewoon decadent.”

Heel wat westerse landen verhogen hun militaire uitgaven nu. Ook België.

“Ja, maar er snel-snel een paar miljarden euro’s tegenaan gooien, dat is geen oplossing. Ik kijk uit naar een concreet toekomstplan, afgestemd met Europa en de NAVO. Waar willen we juist naartoe en met wie?”

De belegering van Marioepol gaat intussen verder.

“Hoeveel munitie hebben die sukkelaars nog? Ze zijn heel moedig, dat wel. Chapeau voor de Oekraïners. Vanuit België kunnen we alleen maar een enorm schuldgevoel hebben tegenover hen. Tegenover de gruwel die ze dagelijks moeten ondergaan.”

Geven de overgebleven Oekraïners zich niet beter over?

“Ze weten ook welk onzeker lot hen daarna wacht… In Stalingrad nam het Rode Leger 90.000 Duitsers gevangen. Na de oorlog zijn er 6.000 naar Duitsland teruggekeerd, in 1955 nota bene. De rest, die was zomaar verdwenen. Gestorven in omstandigheden waarvan we ons geen beeld kunnen vormen. Om maar te zeggen: iedereen die enige kennis heeft van de krijgsgeschiedenis weet waartoe de Russen in staat zijn. Niet alleen zij, trouwens.”

Is er een scenario waarin het Russische leger zich tegen Vladimir Poetin keert?

“Ik denk het niet. Het grootste gevaar voor Poetin zijn de moeders van de overleden soldaten. Als die zich beginnen roeren, dreigt hij in de problemen te komen. Na de invasie van Afghanistan in de jaren tachtig gebeurde dat al eens. De impact hiervan op de implosie van de Sovjet-Unie wordt vaak onderschat. Op het eind van de rit is ook een dictator afhankelijk van de volksgunst.”

Komt er een Russische doorbraak voor 9 mei, de dag van de Sovjet-overwinning op de nazi’s?

“Dat is koffiedik kijken. Ik weet wel dat het tijd vergt om troepen die verslagen zijn te hergroeperen. Alleen de logistiek van een volgende operatie is al hogere wiskunde. Je moet in nieuwe wapens, eten, munitie voorzien. Als Rusland opnieuw overhaast te werk gaat, dreigt het weer fout te lopen. Ik wens het de Oekraïners toe. Van ganser harte.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234