Dinsdag 07/07/2020

Mijnheer Leysen

Twee randvoorwaarden zijn essentieel voor een gelukkig leven: een slecht geheugen en een sterke lever. Statutair contrair is bij mij het omgekeerde het geval: geheugen als een zoekmachine, lever van vloeipapier.

Op de avond voor de eerste schooldag bestormen mij herinneringen van sadistische leraren wiskunde, paardrijdende paters met witte kousen in sandalen en de beatmis op vrijdag, een klank- en lichtspel met gitaren en flauwe bindteksten.

Die sombere gedachten probeer ik te temmen met alcoholhoudende drank, waardoor ik tegen achten al de bedstee opzoek, wegens draaierig en toch niet helemaal oké. Motilium is my middle name.

De jaren 70: men moet er geweest zijn om te beseffen hoe tenenkrullend erg ze waren. Parka's alom, acné bij de vleet, liefdesverdriet bij de meter. Haar tot op mijn gat: de kinderen schrikken zich een ongeluk bij het zien van de enige foto die uit die tijd bewaard is gebleven. Wij waren gelukkig analoog, in die dagen.

In mijn herinnering scheen tijdens mijn hele humaniora geen enkele dag de zon. Eén lichtstraal kliefde als de sabel van een Jedi van Star Wars door de donkerte: mijnheer Leysen.

Bert Leysen was mijn leraar Nederlands in wat toen de vijfde latijn-wetenschappen heette: tegendraadser moeten ze nog uitgevonden worden. Hij was, jonge dertiger, al kalend, maar met een indukwekkend nektapijt, de Che Guevara van de school: hij kon na één jaar ook opkrassen, wegens structurele onaangepastheid. Hij was champagne in een zee van plat water.

Gestimuleerd door zijn enthousiasme las ik mij dat jaar een rolberoerte; als blijk van waardering gaf hij mij voor een - laat ons eerlijk zijn: fantastisch inzichtrijke - verhandeling over leven en werk van August Vermeylen een 58. Op 50. "Om iets te zijn moeten we Vlamingen zijn. Wij willen Vlamingen zijn om Europeeërs te worden."

Leysens grootste verdienste was dat hij ons liet kennismaken met poëzie. Niet de ouderwetse kwatrijnen der rederijkers, maar de wilde beeldenstormers die Paul Rodenko verzameld had in Nieuwe griffels, schone leien. Van Ostaijen, Andreus, Claus, Snoek, Lucebert. Leysen las grommend mee, duidde luidruchtig en verklaarde voluit, voor een klas van teenagers die alleen maar aan het wachten waren om tijdens de speeltijd een sigaret te gaan roken. Dat mocht toen nog, namelijk.

'We zijn een broodkruimel op de rok van het universum', schreef Lucebert: dat hakte er wel in bij deze de weg zoekende en hem niet vindende 17-jarige.

Woorddronken reed ik naar huis op de fiets. Geen motilium nodig, deze keer.

Er werd deze week, in de marge -hun vaste plek - ook nog eens over poëzie gesproken in de mallemolen der moderne media. De VSB-prijs, 25.000 euro groot, bekroont elk jaar een Nederlandstalige dichtbundel. Tot 2018, want dan is het gedaan. De - per woord gerekend - best betalende literaire prijs verdwijnt omdat de organisatie meer wil inzetten op actief burgerschap. Peter Verhelst moest ervan zuchten, zij het niet in jambische pentameters, bij Radio 1. Gelijk heeft hij. Oote oote boe nog aan toe. Poëzie is van levensbelang, maar zonder een pecuniaire zuurstoffles moet de patiënt aan de ijzeren long.

Tijd voor actie.

Ik pleit voor een apart poëziepodium op Pukkelpop en Werchter en Tomorrowland. De Behoud de Begeerte-tent. Kost is beperkt, want die mannen komen voor de pree van een roadie en zorgen voor hun eigen verbale vuurwerk. Taal is muziek, toch?

Een poetry slam met Leonard Nolens, voor de gelegenheid met een gek hoedje op, want het oog wil ook wat; die festivalgangers zijn wat dat betreft rotverwend. Daarna signeren. Goudmijn.

En verder wens ik alle studenten van Vlaanderen één of meerdere Bert Leysens toe.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234