Zaterdag 23/01/2021
Marnix Peeters.Beeld DM

ColumnMarnix Peeters

Mijn verste bet-betovergrootvader werd geboren in 1781. Jozef II was toen keizer. Mensen stierven bij de vleet aan de pokken

Op zijn berg in de Oostkantons schrijft Marnix Peeters over vrijheid, zijn vogels en zijn vrouw.

Een man van de heemkundige kring van mijn geboortestreek had mij de stamboom – een kwartierstaat, heet dat mooi – van mijn moeder toegestuurd, tot en met haar betovergrootouders. Alle vrouwen heetten Maria en alle mannen Joannes of Petrus.

Mijn verste bet-betovergrootvader heette Petrus Joannes Caels en werd geboren in 1781, zei ik, Wikipedia openklikkend. De tijd van de Habsburgers. Jozef II was keizer. Mensen stierven bij de vleet aan de pokken. Vanaf het slavenschip de Zong werden 142 negerslaven in zee gegooid, wat leidde tot een grote rechtszaak – niet over de dood van de negerslaven maar over hoe de verzekeringsschade moest worden verdeeld.

Andere tijden, zei mijn vrouw.

Petrus Joannes trouwde pas op zijn 34ste, met Maria Vaes, zei ik. Hun dochter Carolina, mijn betovergrootmoeder, werd geboren in 1833, vijf jaar later stierf haar moeder. Het is bijna niet te geloven hoe kort die levens waren. Mensen werden 43. Anderen 51. Bij hoge uitzondering haalde iemand de 70. Je trouwde, perste er op korte termijn een zo talrijk mogelijk nageslacht uit, en keerde vervolgens gedwee terug naar de Schepper.

En hier zit jij dan, zei mijn vrouw.

Ik heb de pot van het vuur genomen, zei ik. Na deze jongen geen kwartierstaten meer. De bedding staat droog, het gemarcheer eindigt. Over tweehonderd jaar mijmert er niemand over bet-betovergrootvadertje Marnix. De tijd van Trump. Mensen stierven bij de vleet aan dat coronavirus. In de Middellandse Zee verdronken slaven.

Alles blijft altijd hetzelfde, zei mijn vrouw.

Jozef II (1741-1790).Beeld © Classic Vision

Het is raar dat mensen daar bang voor zijn, zei ik. Om niet herinnerd of betreurd te worden. Om niet zo’n spook in een stamboom te kunnen worden. Om zinloos te zijn. Zinloos ben je sowieso. Je maakt geen flikker uit. Je deint wat mee op de golven en dan ga je onder. Het enige wat je kunt hopen is dat al die mensen op deze kwartierstaat een beetje gelukkig zijn geweest, daar in hun Habsburgse hoevetje. Dat ze zich niet te veel zorgen hebben gemaakt om niks, of bang geweest zijn. En zelfs dat maakt niet uit. Ook dat is allemaal wind geworden.

Fwiet, zei mijn vrouw vrolijk.

Deze Anna hier, mijn grootmoeder, woonde tot kort voor haar dood in 1988 in een Limburgs langgevelboerderijtje met alleen maar een houtstoof en een houten gemak buiten, zei ik. Ze veegde zich schoon met oude kranten. Ze heeft nooit een ijskast gehad, ze maakte alles in. Ze zou eens gelachen hebben met de hamsteraars van vandaag. Of met dat vrouwtje dat laatst in Blind gekocht zat – zo hard liep die over elk detail van haar droomhuis te jeremiëren dat je haar partner, een brave man met een hondenblik, zat toe te roepen dat hij zich zo snel mogelijk uit de voeten moest maken. Zeker geen huis kopen samen met de draak! gilde je, zoals vroeger naar de poppenkast, maar met een sappige krak! hoorde je de knuppel al op z’n achterhoofd landen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234