Vrijdag 22/01/2021

AchtergrondOnderwijs

‘Mijn opleiding wordt betaald terwijl mijn uitkering doorloopt. Kan het nog beter?’: steeds meer werklozen willen leraar worden

Timmy Jordens ontdekte via een loopbaancoach dat het onderwijs wel iets voor hem zou kunnen zijn.Beeld Tim Dirven

Vorig jaar volgden ruim 1.300 werkzoekenden een lerarenopleiding voor een knelpuntvak via de VDAB. Dat is een record: in 2015 waren dat nog 317 werkzoekenden. ‘Dit is een kans die ik normaal nooit meer gekregen zou hebben.’

“Eigenlijk wist ik al vanaf mijn eerste dag: dit is niets voor mij.” Timmy Jordens (36) is doodeerlijk. Zijn opleiding Toegepaste Psychologie en jobs als begeleider bij het Rode Kruis en Begeleid Wonen maakten hem niet gelukkig. Toch vond hij steeds een goede reden om niet van werk te veranderen: zijn vrouw was net zwanger, ze hadden een huis gebouwd... “Tot ik na negen jaar in dezelfde job dacht: dit kan zo niet langer doorgaan.”

Jordens riep de hulp in van een loopbaancoach. Op die manier kwam hij er gaandeweg achter dat een job als leerkracht hem misschien wel het beste zou liggen. Sinds dit jaar volgt hij een verkorte Educatieve Bachelor Secundair Onderwijs voor het knelpuntvak Nederlands aan de hogeschool UC Leuven-Limburg.

Hij is niet alleen. Eind oktober waren er in totaal 1.367 werkzoekenden die net als Jordens zo’n opleiding volgen via de VDAB, officieel een Onderwijskwalificerend Traject (OKOT). Dat blijkt uit cijfers van Vlaams minister van Werk Hilde Crevits (CD&V). Om dat cijfer te kaderen: dit jaar schreven 10.773 studenten zich in voor een lerarenopleiding. Werkzoekenden die via de VDAB een opleiding volgen, zijn daar niet in meegerekend.

Zulke OKOT-opleidingen bestaan overigens ook voor andere sectoren. In totaal volgen 5.430 werkzoekenden zo'n traject. Het merendeel, 4.404 mensen, doet dat voor een beroep in het onderwijs of de zorg.

Stijging

Maar het is vooral het aantal werkzoekenden dat kiest voor een lerarenopleiding die opvalt. In 2015 volgden 317 werkzoekenden de opleiding, dit jaar zijn dat er 1.367. Dat is meer dan vier keer zoveel.

Aan wat valt die stijging te wijten? “Sowieso speelt de conjunctuur mee”, zegt onderwijseconoom Kristof De Witte (KU Leuven). “Op momenten van recessie zien we altijd dat het aantal inschrijvingen in een lerarenopleiding stijgt. Bovendien hebben lerarenopleidingen ook steeds meer oog voor zulke zij-instromers. Niet alleen omdat we de komende jaren veel extra handen nodig zullen hebben in het onderwijs, maar ook omdat ze leerlingen iets extra bieden. Om zij-instromers zoveel mogelijk over de streep te trekken, bieden lerarenopleidingen steeds vaker flexibele trajecten aan.”

Een leraar zet het raam open. Dit jaar schreven 10.773 studenten zich in voor een lerarenopleiding. Daarin zijn de werkzoekenden niet inbegrepen.Beeld ANP

Daarnaast doet de VDAB extra inspanningen. De eerste jaren was de OKOT-lerarenopleiding beperkt tot stedelijke regio’s en een beperktere lijst aan knelpuntvakken. “Omdat de nood in het onderwijs zo groot is geworden, hebben we dat aanbod sterk uitgebreid”, zegt VDAB-woordvoerder Joke Van Bommel. Nu kunnen werkzoekenden in alle provincies en voor alle knelpuntvakken zoals taal en wetenschappen een lerarenopleiding volgen.

Zo zit sinds dit academiejaar ook de verkorte educatieve master in het traject. Dat is de opvolger van de vroegere specifieke lerarenopleiding (SLO) waarmee leerkrachten ook in de hogere graden van het secundair onderwijs les kunnen geven. Daar schreven zich intussen 51 werkzoekenden voor in. “Net als de algemene stijging is dat een positieve evolutie”, zegt Crevits. “Het is broodnodig. De komende jaren zullen alle handen in het onderwijs welkom zijn.”

Hindernissen wegnemen

Om werkzoekenden te overtuigen haalt de VDAB alles uit de kast. Cursisten krijgen hun inschrijvingsgeld terugbetaald, behouden hun werkloosheidsuitkering en krijgen alle kosten verbonden aan hun opleiding terugbetaald. “We willen de drempel echt zo laag mogelijk houden”, zegt Van Bommel. “Op die manier hopen we dat mensen gemotiveerd blijven om zo’n opleiding, die toch een tot drie jaar kan duren, vol te houden.”

Chiara Simonelli (30) kon haar oren niet geloven toen ze dat hoorde. “Mijn opleiding wordt betaald terwijl mijn werkloosheidsuitkering doorloopt? Kan het nog beter? Ik dacht: waar ga ik nogmaals zo’n tweede kans krijgen? Ik ben er vol voor gegaan.” Ze zit nu in het tweede jaar van de educatieve bachelor secundair onderwijs voor de knelpuntvakken Nederlands en zedenleer.

Fluitje van een cent

Maar, zo waarschuwt iedereen, dat betekent niet dat de opleiding daarna een fluitje van een cent wordt. Voor velen is het bijvoorbeeld al even geleden dat ze achter de schoolbanken doorbrachten. “Het is echt keihard werken geweest, vanaf de eerste dag”, zegt Koen Vandenbussche (38), die intussen al lesgeeft in de stedelijke basisschool De Wereldreiziger in Antwerpen. “Je moet het dus niet doen voor de vakantie als leerkracht. Enkel als je gemotiveerd bent om leerkracht te worden.” Net daarom screent de VDAB alle kandidaten eerst stevig. “Het is belangrijk dat kiezen voor het lerarenberoep een bewuste keuze is en mensen met de nodige passie voor de klas staan”, zegt Crevits.

Daar zijn alle toekomstige leerkrachten in het traject zich maar al te goed van bewust. “Dit is een geschenk dat uit de hemel is komen vallen”, zegt Vandenbussche. “Ik ben de VDAB – en bij uitbreiding alle belastingsbetalers – heel dankbaar. Nu vertrek ik elke dag met plezier naar het werk.” Jordens: “Twintig jaar geleden zou men gezegd hebben: ‘Je hebt toch een goed betaalde job?’, ook al was ik ongelukkig. Dit is een kans die ik normaal nooit meer gekregen zou hebben.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234