Zaterdag 28/11/2020

'Mijn leven is een blender, en de cocktail smaakt heerlijk'

In zak en as. Daar zit de Vlaamse cultuursector haast voltallig. Niet zo Tom Kestens: Lalalover bij Unizo, creatief ondernemer bij Groen. 'Sharing, that's the way to go.'

Stoort het als ik snel iets eet?" Tom Kestens, maatpak om het ranke lijf, zwarte bril rond de uitgedunde slapen, heeft een slaatje in de hand. Voorverpakt, en doorspekt met groene erwten. "Sorry, ik heb er vandaag nog geen tijd voor gehad."

Met 'Hard', het nummer dat Kestens speciaal voor Radio 1-programma Kleur in E-mineur maakte, surft zijn Lalalover dezer dagen gezwind over de radiogolven. Lichtvoetig, in het Nederlands, en geïnspireerd op Rik Wouters' aquarel Rustende vrouw. Een werkwoordsvorm die niet meteen met Kestens harmonieert. 'Volzet' prijkt tegenwoordig op zijn agenda, 'adviseur creatieve industrieën' op het naamkaartje. Sinds augustus is Kestens actief bij werkgeversorganisatie Unizo, stilaan raakt hij onder stoom.

Toch klinkt het vreemd, muzikant bij Unizo. Kuifje in het land van de centen, zeg maar. Kestens countert: "Ik liep al veel te lang met dezelfde frustraties rond, dat ik er zelf iets aan wou veranderen. Unizo bleek daar snel de juiste omgeving voor. Van hieruit wil ik proberen het verschil te maken, voor collega-artiesten die alle hulp kunnen gebruiken."

Goud in handen

Klinkt doortastend, is hij ook. Getuige Kestens' tweets deze week. Zondagavond, bijvoorbeeld. "Meer en meer vragen bij definitieve adviezen cultuursubsidies. Tijd voor grondige herdenking prioriteiten #vlaanderen #creatieveindustrieën."

Kestens: "Meer dan ooit geloof ik in de verzelfstandiging van creatieven, Het is nu of nooit. Als een danser mij zegt dat hij een eigen gezelschap wil opstarten en daarvoor een prefinanciering van pakweg 35.000 euro nodig heeft, wil ik een ondernemer zoeken die brood ziet in dat project. Ik ben er zeker van dat ook die kleine bedragen beschikbaar zijn, het moet gewoon zijn weg nog vinden. Nu is het dus vooral zaak om de juiste mensen rond de tafel te krijgen. Een bedrijf als Joker bijvoorbeeld breng je best in contact met een theatermaker die een wereldse blik hoog in het vaandel draagt."

Kestens' toon is bedreven, zijn ambitie duidelijk. Mensen samenbrengen, niet meer niet minder. "Sharing, that's the way to go. En dat geldt voor kennis, maar ook voor middelen en infrastructuur. Of iemand nu meubels verkoopt of films, de vragen blijven gelijk. Hoe zet ik mijn product in de markt? Hoe breek ik nieuwe markten open? Groei ik niet te snel? De tijden zijn er rijp voor. Als de nood het hoogst is, komen de mensen wel uit hun hokje."

En of de nood hoog is. Na de release van de definitieve preadviezen oogt de cultuursector als van de hand Gods geslagen. In collectieve rouw haast. Weg subsidies, weg voortbestaan. Tegelijk rijzen stemmen tot verandering op. Opvallend daarbij: kunst en ondernemen lijken niet langer een onverzoenbaar tweespan. Niet nieuw, denk aan kunstenaar Benjamin Verdonck die zich onlangs aan Arteconomy verbond, een vzw die via diverse samenwerkingsvormen kunst aan economie wil linken. Maar, zo zegt Kestens, wel relevanter dan ooit.

"Vroeger mocht in de sector van de podiumkunst met geen woord gerept worden over privéfinanciering. Nu is men klaar voor dit debat. Een vooraanstaande theatermaker heeft mij letterlijk gezegd: vind mij een sponsor die voldoende aanbrengt, en ik noem mijn zaal naar zijn bedrijf. Drie jaar geleden had hij er zich artistiek dood mee gemaakt, nu sneuvelen dergelijke clichés steeds meer. En maar goed ook. Sommige organisaties hebben goud in handen, maar beseffen het zelf niet."

Staan ook hoog op Kestens' agenda: verfondsing en gefaseerde subsidiëring. "Net als bijvoorbeeld Dirk De Wit pleit Unizo voor een subsidieronde in twee fasen. Een eerste, structurele subsidie op basis van een aantal objectieve parameters, en een tweede waarin subsidies op basis van zogenaamde 'succesindicatoren' verdiend kunnen worden. Dat kan vanalles zijn: hoeveel inspanningen doet men om eigen inkomsten te genereren? Hoeveel jongeren stromen door naar grotere producties? Wordt er werk gemaakt van duurzamere infrastructuur en werking? Op die manier zijn de subsidies geen historische verworvenheid meer, maar een incentive om de werking te stimuleren."

Netwerkend kunstenaar

Bovendien treedt Kestens ook Kurt Wagner, zanger van Lambchop, bij wanneer die zegt: "The one thing they didn't teach me at art school is how to make a living." "De kunstscholen zijn dringend aan herbronning toe. Idealiter gaan we in de toekomst naar volwaardige creatieve faculteiten, zoals in Brisbane, Australië, of de Aalto University in Finland. Trek creatieven uit hun niche, laat hen al tijdens hun opleiding juristen, economen of boekhouders ontmoeten, en leer hen zo een netwerk opbouwen. Daar moeten we op termijn naartoe."

Kestens, vader van drie, spreekt uit ervaring. Trok tien jaar geleden naar Spanje, om er zijn eerste soloplaat op te nemen. "Plots moest ik zeventien taken tegelijk uitvoeren, en was ik een klein bedrijf aan het runnen. Ik werd compleet overrompeld enheb fouten gemaakt, want ik was er helemaal niet op voorbereid. Daarom doe ik wat ik nu doe: ik wil jonge gasten die vandaag starten, in een nog moeilijkere periode, begeleiden."

De voorliefde voor entrepreneurschap zat, je zult het altijd zien, er al van kleins af in. "Mijn grootvader was ooit directeur-generaal van de Thesaurie, en was dus eigenlijk de schatkistbewaarder van dit land. Zijn job heeft mij altijd gefascineerd. 'Economie is geen exacte wetenschap', zei opa ooit. 'Het komt altijd op creativiteit aan.' Mateloos boeiend vond ik dat."

Niettemin maakte Kestens naam als artiest, niet als econoom. "Als Tom Kestens niet in Gent maar in Londen woonde, lachte de toekomst hem met een Colgatesmile toe", schreef Humo in 2005.

Anno 2012 broedt Kestens op een nieuwe, Nederlandstalige plaat, en woont hij in Londen noch Gent. Zeven jaar geleden keerde hij terug naar Mechelen. Stad van zijn jeugd, stad der toekomst. 'Zanger Tom Kestens komt op voor Groen Mechelen' kopten de lokale kranten vorige week. Kestens: "Elke stepping stone die een creatieve werknemer in zijn carrière tegenkomt, zou hij in eigen stad moeten kunnen zetten. Van dat lokaal, creatief ondernemerschap zou ik graag het gezicht zijn. Tja, de nerds van vroeger zijn de popsterren van morgen, zeker?"

Hier en nu wacht alweer een volgende vergadering, en is het slaatje nog steeds onaangeroerd. In het vuur van Kestens' kruisweg wegen erwten duidelijk te licht. "Ik ben een veel te actieve mens", lacht hij. "Mijn leven voelt momenteel een beetje als een blender. Aardbei, banaan, kiwi: allemaal dingen die op het eerste gezicht niet bijeen passen mix ik door elkaar. En voorlopig smaakt die cocktail heerlijk." (lacht)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234