Donderdag 09/04/2020

orkaan irma

"Mijn kinderen kunnen wel in het water staan, dus hier zijn ze veilig"

Een vrouw en haar kleindochter maken zich op zaterdag op voor evacuatie uit St. Petersburg, Florida.Beeld AFP

Het water golft al in beken langs de school, zondagmiddag in St. Petersburg in Florida. Gelaten kijkt Barbie Porter (33) naar haar zilvergrijze Nissan op de parkeerplaats. "Die staat morgen onder water" "Dat overleeft-ie wel, het is een Japanner", zegt haar man Jason Mosley (33) optimistisch. "Halve dag laten drogen met de motorklep open. Als het zoet water is tenminste."

Maar het wordt zout. Een paar meter stormvloed wordt er verwacht, zegt het Nationaal Orkaan Centrum. Hier, aan de westkust van Florida, gaat orkaan Irma zondagnacht naar verwachting het hardst te keer. Eerst de storm, dan de vloed. Plus de regen.

Het water kan in St. Petersburg van overal komen - links de Golf van Mexico, rechts de Tampa Bay. Duizenden bewoners zijn vertrokken. Degenen die geen auto hadden, geen vrienden om bij te logeren of geen geld voor een hotel, zijn aangewezen op de voor hen geopende schuilplaatsen. Dus staan nu zeshonderd voornamelijk zwarte Amerikanen in de kantine van een lagere school in de rij voor een lunch van aardappelen en maïskorrels uit blik, en staren voor zich uit.

"Woord van de Week", staat er op een bord aan de muur. "Dangerous: kan schade of pijn veroorzaken."

Irma is niet alleen door zijn kracht, maar vooral door zijn omvang en route een ongekende orkaan. De kolkende wolk is zo groot dat hij de hele breedte van het schiereiland dekt, en zijn koers is zo dat hij over de hele lengte van het schiereiland trekt. Heel Florida wordt getroffen. Dat maakte het lastig te ontsnappen.

Hevige regen en wind ten gevolge van orkaan Irma in Miami, Florida. Beeld AFP

Ja, naar het noorden. In de nacht van zaterdag op zondag komen er tienduizenden koplampen op de stad Atlanta af, in Georgia. Naar het zuiden is het duister op de snelweg.

Laconieke bewoners

Miami en omgeving werden als eerste getroffen. Terwijl het oog van Irma Amerika nog niet eens had bereikt, zwaaiden haar armen al woest om zich heen. De golven sloegen over de kades en de wind blies tegen de palmen en in de botsing van lucht en land en water ontstonden tornado's die op de radio een eigen waarschuwing waard waren. Onheil binnen het onheil.

Maar Miami had nog geluk. De nog altijd laconieke bewoners van de voormalige hippiekolonie Coconut Grove, die de evacuatieoproepen hadden genegeerd en vrijdagavond nog en masse waren gaan drinken in onverwoestbare kroegen als Flanigan's, kregen in zekere zin gelijk. Doordat Irma een wijdere bocht maakte, kregen Miami en omstreken geen orkaankracht te verduren.

Dus kreeg de westkust het het hardst voor de kiezen. Nadat Irma had huisgehouden op de Keys, de sliert eilanden onder Florida, ging het oog aan het begin van de middag naar steden als Naples en Port Myers, waar de stormvloed tot 5 meter hoog zou kunnen worden.

Beeld AFP

"Mensen realiseren zich niet dat dat water je huis binnenkomt, dat dat de hele ruimte van je begane grond kan vullen, en dan weer naar buiten stroomt", zei gouverneur Rick Scott zondagochtend op tv. "Ik weet niet hoe je dat overleeft. Je moet zien te zorgen dat je zo hoog mogelijk komt, en dan: gewoon bidden."

Uit de luidsprekers van de schoolkantine klinkt een krakende stem. "De burgemeester heeft zojuist een avondklok ingesteld vanaf vijf uur. Vanaf 3 uur gaan onze deuren dicht. Niemand mag nog naar buiten."

Dus nestelen de tijdelijke schoolbewoners zich na het diner (om twee uur al opgeschept in de gaarkeuken) in de klaslokalen. Ze liggen op tweepersoons luchtbedden zo dik als opblaasbadjes, of bibberen op hun meegebrachte tuinstoelen, met puzzelboekjes en domino en football op de smartphone. Het grote afwachten begint.

Veiliger thuis

In totaal schuilen in heel Florida 70.000 mensen op deze manier. Hoelang het precies gaat duren weet niemand; als de boel overstroomt, zitten ze hier misschien wel dagen. "Maar ik bepaal zelf wel wanneer ik eruit ga", zegt Mosley. "En als ik honger krijg, dan weet ik ook waar we heen gaan. Dan halen we de Walmart leeg. Geld is toch niets meer waard, in zo'n situatie."

Zijn huis ligt hier twee blokken verderop, vlakbij het Dalí-museum dat ze hier ook hebben. Hij is niet bang dat het overstroomt, het ligt op een heuveltje. Maar hij vreest desalniettemin dat er niets van over blijft. Het is helemaal van hout. "Het is goed mogelijk dat alleen de vloer er straks nog is", zegt hij.

Deze inwoners van Tampa zochten onderkomen in een school, die dient als opvangcentrum.Beeld AFP

Mosley had wel weggekund. Maar hij wilde niet. De files, en de angst om daarin vast te zitten als het water zou komen. Hij heeft vier kinderen en die kunnen niet allemaal zwemmen. "Ze kunnen wel in het water staan. Dus hier zijn ze veilig."

Behalve wateroverlast of watersnood is er ook grote kans op stroomuitval, door bomen die op elektriciteitsdraden vallen. Zondag zaten al 1,5 miljoen inwoners van de staat zonder stroom.

De lengte van de nasleep is wat de autoriteiten misschien wel de meeste zorgen baart. Normaal staan aan de oostkust de hulptroepen klaar om de westkust te repareren, en andersom. Door de omvang van Irma is dat nu niet mogelijk. "Het zal langer duren omdat we al dat materieel uit het noorden naar het zuiden moeten brengen", zegt Scott.

"Ik ben benieuwd hoe snel ze aan ons zullen denken", zegt Mosley. "Maar ik trek mijn eigen plan."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234