Woensdag 28/07/2021

'Mijn egoïsme heeft me het leven gered'

In het huidige muzieklandschap is er niemand die met Rufus Wainwright te vergelijken valt. Daarnaast staat de Canadese songwriter bekend als een excentriekeling die zichzelf ooit de messias van de homoseksuelen heeft genoemd, en wordt hij op handen gedragen door collega's als Michael Stipe en Thom Yorke. 'In mijn wereld draait alles uitsluitend om mezelf.'

DOOR BART STEENHAUT

BRUSSEL l Wainwright heeft, om Churchill te citeren, veel om onbescheiden over te zijn. De voorbije tien jaar is hij uitgegroeid tot een van de meest gerespecteerde muzikanten uit zijn generatie en heeft hij een geluid ontwikkeld dat pop, opera, vaudeville en musical versmelt tot een uitzinnig geheel. Met Release the Stars heeft zijn discografie een hoogtepunt bereikt, maar volgende maand verschijnt er alweer een live-cd en dvd met een remake van het beroemde optreden dat zijn heldin Judy Garland op 23 april 1961 gaf in Carnegie Hall.

Zelf noemt hij zijn eigen uitvoering van datzelfde concert "legendarisch" en de knipoog die je verwacht wanneer een artiest in zulke bewoordingen over zichzelf spreekt, blijft uit. "Die plaat van haar was zowat het enige dat me na de aanslagen van 11 september een beetje op kon vrolijken. Omdat ze me aan het positieve van Amerika herinnerde. Maar ik ben altijd een Judy Garlandfan geweest. Omdat ze mooi is zonder een sekspoes te zijn. Haar aantrekkingskracht dankt ze niet aan haar perfecte welvingen, maar aan een sterke persoonlijkheid."

Verklaart dat waarom je je zo met haar identificeert?

Wainwright: "Vast wel. Ik ben een homo, dus ik haat hoe ik eruitzie. Dat kan ik moeilijk ontkennen."

Neil Tennant van Pet Shop Boys staat op de hoes van Release the Stars vermeld als executive producer. Wat heeft hij concreet bijgedragen aan je nummers?

"Neil was de adviseur die me uit de doeken deed hoe ik het best mijn actieplan op kon stellen. Hij is een echte cultuuromnivoor, praat met evenveel passie over high als over low culture. De ene dag bezoekt hij een undergroundvernissage en de week nadien loop je hem tegen het lijf in het British Museum. Die open geest heeft me ontzettend geholpen, want zelf ben ik nogal een snob. Het was nuttig om een paar frisse oren in de buurt te hebben die ervoor zorgden dat ik het perspectief niet verloor. Bovendien: Neil heeft ontzettend uitgesproken meningen en hij ventileert die ook. Eigenlijk is het een half mirakel dat hij nog nooit op zijn gezicht heeft gekregen."

Had je voordien al een band met de Pet Shop Boys?

"Uiteraard. Toen ik op mijn veertiende naar gay clubs begon te gaan, was de muziek die ze daar draaiden ronduit gruwelijk. Maar als er iets van de Pet Shop Boys werd gespeeld, zat daar een ironie in die paste bij mijn wereldbeeld, bij het isolement waar ik in verkeerde. Ik had weinig vrienden, verstopte me voor mijn ouders en was depressief omdat ik met mezelf in de knoop lag over mijn geaardheid. De songs van Neil Tennant gaven me het gevoel dat ik niet alleen was."

Ik las dat je met deze plaat maar één doel voor ogen had: de kassa laten rinkelen. Voel je de druk toenemen om het respect dat je wereldwijd geniet nu ook maar eens in verkoopcijfers om te zetten?

"Er zijn twee antwoorden op die vraag. Ten eerste heb ik dit keer inderdaad bewust geprobeerd om deze cd wat toegankelijker te maken. Door met voorgeprogrammeerde beats te werken bijvoorbeeld en door mijn stem prominenter uit te spelen. Geloof het of niet: het heeft nog gewerkt ook. Van Release the Stars zijn er ondertussen meer verkocht dan van al mijn vorige cd's samen. Daarnaast meende ik ook letterlijk wat ik zei, want op het nummer 'Tiergarten' heb ik effectief het geluid van een rinkelende kassa gebruikt."

Heb je het gevoel dat je met je muziek een verschil maakt?

"In mijn eigen leven alleszins wel, want nu ben ik tenminste in staat om de huur te betalen. Maar eigenlijk is opera mijn grote passie en zodra deze tournee erop zit, trek ik me een paar jaar terug om me daarop toe te leggen. Ik heb van het Metropolitan in New York de opdracht gekregen een opera te componeren en dat is een richting die ik echt uit wil. Er gelden andere wetten en je bent er veel minder gedwongen om rekening te houden met de commercie. Dat is een voordeel, want ik kleur graag buiten de lijntjes."

Beschouw je je popcarrière dan stilaan als een generale repetitie voor het 'ernstige' werk?

"Dat is overdreven. En begrijp me niet verkeerd: ik heb veel respect voor mensen die in staat zijn een echte hit te schrijven, want dat is veel moeilijker dan het lijkt. Maar in mijn ogen is de overstap naar opera een voor de hand liggende evolutie. Kijk: ik ben vierendertig, ik zie er nog patent uit en ik voel me zelfs sexy, de laatste dagen. Maar toch vind ik dat deze business beter past bij tieners. Ik heb deze zomer zowel op Glastonbury als op Rock Werchter gestaan en daar merkte ik toch dat ik inmiddels een iets oudere generatie aansprak. Dat vond ik best beangstigend."

Je wist toch wel dat je eenmaal de dertig voorbij vrijwel bent afgeschreven in de popmuziek?

"Bedankt. (lacht) Maar vandaar dat ik dus nu met het idee speel om iets anders te gaan doen. Het is puur een kwestie van overleven. Ik heb in Amerika onlangs een tournee gedaan met Cindy Lauper en Debby Harry, twee artiesten die ik echt bewonder. Maar niettemin lijkt het me de hel om op mijn zestigste nog steeds hetzelfde te doen en met een oud repertoire de baan op te gaan. Daar zou ik vreselijk ongelukkig van worden."

Een van je beste vrienden, de muzikant Teddy Thompson, zei dat je tot een paar jaar geleden zo egocentrisch was dat er nauwelijks met je te werken viel. Ben je er intussen achter dat het universum niet om jou draait?

(met veel drama) "Er waren verzachtende omstandigheden. Toen ik pas begon, heb ik moeten bedelen, moorden, liegen en bedriegen om te kunnen overleven in de muziekindustrie. Mijn egoïsme heeft ervoor gezorgd dat ik vandaag sta waar ik sta, dus daar ga ik me niet voor excuseren. Bovendien ben ik er een stuk aangenamer op geworden. Alhoewel, nee, dat is niet waar. Het draait nog steeds allemaal om mij. Alleen weet ik dat inmiddels een stuk subtieler over te brengen."

Je ouders zijn Loudon Wainwright en Kate McGarrigle, twee gereputeerde muzikanten, al zijn het nooit echte popsterren geweest. Hebben ze ooit geprobeerd om je een carrière in de muziek uit het hoofd te praten?

"Nee, omdat ze wisten dat hen dat toch niet zou lukken. Er bestaan tientallen polaroids van mij waar je me als kind van twee al achter de piano ziet zitten. Ik was voorbestemd om muzikant te worden, om een ster te zijn. Het eerste wat ik gedaan heb toen ik een platencontract tekende, was naar Hollywood verhuizen. Want daar woonden al die andere sterren ook, dus dat was mijn thuis."

Rufus Wainwright treedt morgenavond op in het Koninklijk Circus te Brussel. Op 4 december verschijnt de cd Rufus Does Judy at Carnegie Hall en komt ook de dvd Rufus! Rufus! Rufus! Does Judy! Judy! Judy! Live at the London Palladium uit.

Wainwright:

Judy Garland is mooi zonder een sekspoes te zijn. Daar herken ik veel van mezelf in

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234