Dinsdag 20/04/2021

Smartphone

"Mijn droom is een mondiale computercrash. En dan zien hoe iedereen zijn huis uit kruipt"

Koen Aerts. Beeld Bob Van Mol
Koen Aerts.Beeld Bob Van Mol

Is de smartphone een spiegel? Strookt het onlineleven nog met de werkelijkheid? Matthias M.R. Declercq gaat wekelijks face to face, over swipen, liken en liegen. Vandaag: Koen Aerts (34), historicus.

Een historicus zonder smartphone, it makes sense.

“Ik heb er nooit een gehad en wil er liefst ook geen. Maar ooit moet ik zwichten: de markt zal zo evolueren dat er voor gewone gsm’s geen plaats meer is.”

Vanwaar de weigering?

“Uit lijfsbehoud. Ik ben behoorlijk neurotisch en verslavingsgevoelig. Dat uit zich in een drang naar koffie en vroeger ook naar sigaretten. (Bericht aan mijn moeder: alcohol is géén probleem, geen zorgen.) Koop ik een smartphone, dan gaat dat ding me helemaal in­palmen. Dan zit ik de hele tijd op Facebook, wacht ik op mails, lees onlinekranten en zou vervreemden van de werkelijkheid. Ik wil niet dat zo’n ding bepaalt wat ik doe. Daarom draag ik ook geen uurwerk, loopt de klok op mijn gsm 43 minuten voor en heb ik ook geen papieren agenda, ik zou die toch meteen volschrijven.”

Bent u een gevaarlijke mens?

(lacht) “Neen, wees gerust. Ik ben gewoon echt niet gemaakt voor een smartphone. En ik ben niet de enige. Sommige vrienden hebben het een tijd geprobeerd zonder telefoon tout court.”

Lukt dat nog, een leven zonder smartphone?

’Ja, alleen in een tuincentrum gaf dat recent nog problemen. Ik wilde van een bepaalde knol weten of die tot schaduw- dan wel zonneplant zou uitgroeien. Moest ik daar kennelijk een QR-code voor scannen. Toen heb ik gevloekt.

“En verder: de dode momenten besteed ik niet aan mails of foto’s. Dan kijk ik gewoon om me heen of sla een praatje.”

Er zit niet enkel een historicus voor me, maar ook een ­romanticus.

“En een melancholicus, dat ook. Toen ik nog studeerde, vernam ik de moord op Pim Fortuyn in een ­telefooncel aan de Rozemarijnbrug in Gent.

“Maar opgelet: ik ben geen vooruitgangspessimist. De smartphone heeft praktische voordelen, dat erken ik, maar mijn droom is soms toch een mondiale computercrash. En dan zien hoe iedereen zijn huis uit kruipt.” (lacht)

Een historicus leeft van bronnenmateriaal. U hebt de kans uw eigen leven te documenteren.

“Met een smartphone kun je een bepaald beeld snel vastleggen, dat klopt. Maar we zien nu een vloed aan foto’s en video’s van aanslagen, zwerfvuil, happy slapping, vluchtelingen en je hoort de mensen sakkeren: ‘Waar gaat het met deze wereld toch naartoe?’ Die beelden overladen onze kijk op de werkelijkheid meer dan vroeger, meer dan we soms kunnen verwerken of verdragen. De waarheid is niettemin dat we vandaag véél beter af zijn. Destijds kreeg je misschien de builenpest en was het meteen voorbij.”

U bent gespecialiseerd in ­collaboratie en repressie. Zou de smartphone een invloed gehad hebben op de bezetting?

“Vooral de organisatie van het verzet zou nog veel moeilijker geweest zijn. Door de smartphone en ons online­leven laten we overal zodanig veel sporen achter dat we makkelijk te traceren zijn. De digitaal ­onzichtbaren hebben wellicht de grootste kans op slagen.”

U bent een academicus en uw stem in het debat wint aan kracht. ’Als we de Cyriel Verschaevestraat toelaten, waarom dan geen Belkacem­straat?’ zei u onlangs. Hebt u de reacties op sociale media gelezen?

“Veel bagger, tja. Het helpt dat ik niet een heel actief online­leven heb. Ik probeer de serieuze reacties te ­volgen, maar als je dan de hele tijd bagger van in dit geval nogal radicale Vlaams-nationalisten over je heen krijgt, blijf je er op den duur ook weg. Dat is nog het grootste voordeel aan een leven zonder smartphone: de haat- en scheldmails komen pas binnen als je je computer aanzet.”

Blij dat u anno 2017 een dertiger bent en geen tiener?

“Ik zou het lastig hebben in de snel groeiende onlinewereld. Maar ik vind het tegelijk spijtig dat ik me in mijn jeugd niet zo uitvoerig heb kunnen informeren. Die jongste generatie is ook niet oppervlakkig, die jongens en meisjes zijn niet dom, zijn niet enkel geïnteresseerd in games en Snapchat.

“Al mogen we er niet van uitgaan dat iederéén vandaag snelle toegang heeft tot het internet. Er zitten nog altijd mensen op die computers in de bibliotheek. Ook jongeren. Daar moeten we aandacht voor hebben, de democratische toegang tot informatie.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234