Zaterdag 06/03/2021
null

Terreurproces

‘Mijn cliënt had een alibi, hij zat in gevangenis’: de procedureslag over aanslagen 22/3 begint

Beeld rv

Van ‘mijn cliënt had een alibi, hij zat in de gevangenis’ tot ‘die lui van Islamitische Staat zouden iemand als ik het liefst van een hoog gebouw naar beneden gooien’. Vandaag starten in het oude NAVO-hoofdkwartier de debatten over wie naar het assisenhof moet doorverwezen voor betrokkenheid bij de aanslagen van 22 maart 2016.

Vrijdagmiddag waren arbeiders nog covidstickers op de vloer aan het plakken en geluid aan het testen. Vandaag start de twee weken durende zitting van de raadkamer in de vroegere press room van de NAVO. Voor burgerlijke partijen en toeschouwers werden twee extra zalen verbouwd en staan stoelen op veilige afstand van elkaar. Het proces zelf begint pas volgend jaar, nu moet worden bepaald wie naar het assisenhof wordt doorverwezen.

Voor vier verdachten lijkt weinig discussie mogelijk: Salah Abdeslam (31), Mohamed Abrini (35), de Zweed Osama Krayem (38) en de Tunesiër Sofien Ayari (27) waren actieve leden van de terreurcel. Ze waren allemaal in 2015 of 2016 in Parijs, Zaventem, Brussel en wellicht ook Amsterdam op pad met explosieven, maar zagen er op het laatste moment van af om zich op te blazen.

Voor Salah Abdeslam gaf advocaat Sven Mary eerder al aan niet goed te zien hoe zijn cliënt iets te maken kan hebben met de aanslagen van 22 maart 2016: “Mijn cliënt had een alibi, hij zat in de gevangenis.” Zijn arrestatie en die van Ayari, enkele dagen eerder, was de trigger om de eerst voor op het EK voetbal in Frankrijk geplande aanslagen te vervroegen. Van Ali El Haddad Asufi (36), Bilal El Makhouki (31) en de Rwandees Hervé Bayingana Muhirwa (35) lijkt aangetoond dat ze logistieke hulpjes waren van de terreurcel.

De broers Farisi

Voor Smaïl Farisi (36) en zijn broer Ibrahim (32) vraagt het federaal parket een doorverwijzing naar de correctionele rechtbank. Zij zouden zich dus niet zeven tot negen maanden – zo lang gaat het proces duren – elke dag in de beklaagdenbank moeten melden, omdat hun rol wordt gezien als bijkomstig.

De Anderlechtse broers meldden zich enkele dagen na de aanslagen van 22 maart zelf bij de politie omdat ze een camerawagen van VTM hadden opgemerkt voor het OCMW-studiootje in Etterbeek dat Smaïl maandenlang aan zijn jeugdvriend Ibrahim El Bakraoui had onderverhuurd. Het was de safehouse voor de latere aanslagplegers van Maalbeek en Zaventem, maar de Farisi’s houden vol dat ze geen flauw benul hadden. Toen de iconische beelden van de drie kamikazes in Zaventem, onder wie El Bakraoui, begonnen te circuleren op alle denkbare media besloot een paniekerige Smaïl met z’n vier jaar jongere broer naar de studio te trekken en hem grondig te poetsen, eerder dan de politie te verwittigen. Zij dumpten ook de achtergelaten rugzak van Osama Krayem bij spullenhulp.

Op 22 maart 2016 viel een islamitische terreurcel de luchthaven van Zaventem en de Brusselse metro aan.  Beeld EPA
Op 22 maart 2016 viel een islamitische terreurcel de luchthaven van Zaventem en de Brusselse metro aan.Beeld EPA

Smaïl zat anderhalf jaar in voorarrest, Ibrahim zes maanden. Die laatste vindt het prima zich te verantwoorden voor een klassieke strafrechtbank, die wellicht de al gezeten straffen in voorarrest als voldoende zal beschouwen.

“Mijn cliënt ziet dat anders”, zegt Sébastien Courtois, advocaat van Smaïl. “Men heeft deze gast anderhalf jaar tussen de terroristen opgesloten, en als dusdanig behandeld. Mijn cliënt is een zware uitgaander en beschouwt zichzelf als polyseksueel. Hij en zijn broer drinken dagelijks alcohol als een soort statement na wat hen is overkomen. Mijn cliënt zijn standpunt is: die lui van Islamitische Staat zouden iemand als ik nog het liefst van een hoog gebouw naar beneden gooien. Daarom wil hij juist heel graag mee worden doorverwezen naar assisen. Om al die geruchten en vooroordelen tegenover hem voorgoed van zich te kunnen afwerpen. Ook al kost hem dat nog eens negen maanden. Ik weet dat het federaal parket dat niet prettig vindt, een aanzienlijk risico dat het voor twee verdachten wel eens kan uitdraaien op een vrijspraak, maar dat hadden ze kunnen incalculeren toen ze altijd opnieuw de verlenging van zijn aanhouding vroegen.”

Oussama Atar

Oussama Atar staat vermeld als verdachte nummer één, maar zijn plek in de beklaagdenbox blijft leeg. De in 1984 geboren Atar trok tijdens de oorlog in Irak die richting uit en bleef jaren opgesloten in de Amerikaanse gevangenissen Abu Ghraib, Cropper en Bucca – de wieg van Islamitische Staat (IS). Vooral op grond van info van het Franse gerecht wordt hij gezien als de man achter de alias Abou Ahmed die vanuit Raqqa het bevel voerde over de terreurcel .

Oussama Atar is een neef van de broers Brahim en Khalid El Bakraoui, die zich op 22 maart net als Najim Laachraoui opbliezen. Op de teruggevonden pc van de Zaventem-kamikazes stond een geluidsopname waarin Brahim zich lijkt te richten tot Atars jongere broer Yassine. Die werd op 22 maart gearresteerd en werd uiteindelijk uitgeleverd aan Frankrijk. Daar zal hij terechtstaan voor de aanslagen van 13 november 2015. Van grote broer Oussama wordt aangenomen dat hij eind 2017 om het leven kwam bij een luchtaanval in Syrië. Het laatste wat zijn familie van hem vernam was een brief waarin hij elke betrokkenheid bij de aanslagen ontkende.

Het federaal parket vordert ook de buitenvervolgingstelling voor Youssef El Ajmi (35), Brahim Tabich (33) en Faycal Cheffou (34). Vooral voor El Ajmi is dat verwonderlijk. Hij werkte op de luchthaven, zijn DNA is teruggevonden in een van de safehouses en hij ging Khalid El Bakraoui voedsel brengen toen die ondergedoken zat.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234