Zondag 17/10/2021

Mijn band met de Maori-'terroristen'

Gewenning aan 'terreurberichten' zegt veel over het vergiftigde tijdperk waarin we levenMaori-activisten zeiden dat het een kwestie van tijd was voor de Nieuw-Zeelandse 'Suppression of Terrorism Act' tegen hen werd gebruikt. Vandaag hebben ze prijs.

Jan Goossens klaagt de arrestatie van 17 Nieuw-Zeelandse terreurver-dachten aan

@5 INFO Opinie:Jan Goossens is artistiek leider van de KVS. Voor De Gedachte schrijft hij om de twee weken een opiniestuk.@4 DROP 2 OPINIE:'Politie in Nieuw-Zeeland arresteert zeventien terreurverdachten", kopte deze krant vorige dinsdag. Op de site: "Razzia's in paramilitaire Maori-trainingskampen in NZ". Het waren plausibele terreurberichten, zoals we er dagelijks zien passeren. Je staat er nauwelijks bij stil, zeker niet als het gaat over onze tegenvoeters. Maar die gewenning zegt veel over het vergiftigde tijdperk waarin we leven. De War on Terror' ontketend door Bush en co creëerde een klimaat waarin Westerse regeringen repressieve wettelijke kaders invoeren die fundamentele burgerrechten aantasten. En passant worden die wetten misbruikt om de radicale binnenlandse oppositie weg te stoppen achter slot en grendel. Dat is wat er de afgelopen week in Nieuw-Zeeland echt gebeurde, met brutaal machtsvertoon tegen ecologische en Maori-activisten die het regime op de zenuwen werkten.

Twee van de 17 opgepakte 'terroristen' hebben stevige connecties met, jawel, de KVS. Ze maken deel uit van het MAU-gezelschap van de internationaal gereputeerde choreograaf Lemi Ponifasio. Ponifasio heeft zijn roots op Samoa in de Stille Zuidzee, maar werkt vanuit Auckland. Zijn dansers behoren tot de 20 procent Maori, de oorspronkelijke bevolking van Nieuw-Zeeland, of de 5 procent migrantengemeenschappen vanop de Zuidzee-eilanden. MAU is in zijn esthetiek radicaal hedendaags, maar put overvloedig uit de tradities van de Zuidzee-volkeren. Ponifasio wrikt die los uit hun folkloristische context na stevig onderhandelen met zijn dansers, de dragers van dat culturele erfgoed. Hij revitaliseert het verleden en verbindt het met het heden. In een samenleving die niet in het reine is met haar koloniale achtergrond, die zweeft tussen Gemenebest en Pacific, is dat een politieke daad. Dat die artistiek krachtig is, weet iedereen die in 2006 de MAU-productie Requiem in KVS zag. Requiem was een opdracht van Peter Sellars, speelde ook in Wenen en Londen en gaat naar het Lincoln Center in New York.

In zijn nieuwe voorstelling Tempest gaat Ponifasio een stuk verder. Tegen de achtergrond van Shakespeares Tempest, dat onder andere gaat over institutioneel onrecht, geeft hij het podium aan Tame Iti, de in Nieuw-Zeeland wereldberoemde en controversiële Maori-activist. Tame Iti doet anderhalf uur lang uit de doeken hoe de Europese Nieuwzeelanders zijn cultuur en taal trachtten te vernietigen, een verhaal van vreemde overheersing dat sommige Vlamingen bekend in de oren zal klinken. Tempest zal in 2008 in Londen, Venetië, Lissabon en de KVS te zien zijn.

Op voorwaarde dat Tame Iti op vrije voeten is. Samen met een van de danseressen uit Requiem en 15 anderen zit hij al een week in eenzame opsluiting in een zwaarbewaakte gevangenis. Wat hebben ze uitgevreten? Ze ijverden voor sociale verandering, voor ecologische hervorming, voor de teruggave van levensbelangrijk land aan de Maori. Die Maori werden honderden jaren lang schabouwelijk behandeld en verloren al hun gronden. Hun taal werd pas begin jaren 90 officieel erkend. Ook vandaag is er veel werk aan de winkel: de gemiddelde levensverwachting en werkgelegenheidsgraad van de Maori liggen heel veel lager dan die van andere Nieuwzeelanders.

Dat het politie en gerecht menens is met hun afrekening bewijst het perfide feit dat hoogst uitzonderlijk en zonder gêne wordt uitgepakt met de 'Suppression of Terrorism Act' uit 2002, gestemd direct na 9/11. Maori-activisten zeiden meteen dat het een kwestie van tijd was voor die wet tegen hen werd gebruikt, vandaag hebben ze prijs. Dankzij die wet werden de gearresteerden maandenlang gevolgd, gefilmd en afgeluisterd.

De strijd van Tame Iti en zijn kompanen is een legitieme emancipatiestrijd zoals de Indianen in het Amazonewoud er een voeren. Zonder twijfel balanceert die af en toe op de rand van de illegaliteit. De onwettelijke bezetting van een aantal morzels grond stond zeker op de agenda. Verder doen er persverhalen de ronde over verboden wapenbezit (geweren en molotovcocktails) tijdens expedities in 'the bush', meteen omgedoopt tot 'paramilitaire trainingskampen'. Zoiets is strafbaar - de rechtbank moet haar oordeel vellen. Maar dat maakt van deze mensen nog lang geen 'terroristen'. Deze crisis toont dat het politieke establishment in Nieuw-Zeeland zeer ontoereikende antwoorden gaf op de problemen van 25 procent van zijn bevolking. Maar dat toegeven is moeilijker dan de Maori-opposanten -en artiesten in de zak van de mondiaal verguisde terroristen te steken. Zeker als je vastbesloten bent, zoals de Nieuw-Zeelandse regering, om eerstdaags een 'Suppression of Terrorism Amendment Bill' door het parlement te jagen, die nog een verstrenging van de terreurwet inhoudt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234