Vrijdag 14/08/2020

Werk

Microjobs duiken onder minimumloon, maar zijn wel in opmars

Bezorgservice Deliveroo.Beeld Hollandse Hoogte / Harold Versteeg

Minister van Werk Kris Peeters (CD&V) start een onderzoek naar microjobs. Dat zijn jobs met een waanzinnig laag loon die via onlineplatformen aangeboden worden en vaak via apps uitgevoerd moeten worden. Zeker is dat dat soort werk aan een opmars bezig is, maar over het wettelijke kader bestaat veel onduidelijkheid. 

“Ik moest voor mijn werk sowieso vaak in grootwarenhuizen zijn. Daar deed ik dan opdrachten ter waarde van 2 tot 5 euro. Een foto nemen van de uitstalling van een Nutella-promotie bijvoorbeeld of de hoeveelheden van een bepaald product tellen en dat dan opladen in een app.” 

Vrachtwagenchauffeur Gert startte drie jaar geleden met microjobs, of jobs die slechts kleine taakjes omvatten, via onlineplatform Roamler als aanvulling op zijn vaste inkomen. Mooi meegenomen, vindt hij die extraatjes. Vandaag doet hij voor zijn reguliere job geen supermarkten meer aan en aanvaardt hij daarom nog maar sporadisch een opdracht. “Ik verdien er misschien 10 of 15 euro per maand mee. Onlangs was er wel een specialleke: een review schrijven over een scheermachine met een waarde tussen de 125 en 275 euro. In ruil mocht ik het apparaat houden.”

Gert vindt zijn opdrachten op Roamler, maar er zijn op het internet tal van andere websites die hetzelfde doen zoals Mobeye, Amazon Mechanical Turk of rapidworkers.com. Textbroker.nl zoekt tekstschrijvers en biedt hen de hallucinant lage vergoeding van 0,70 cent tot maximaal 4 cent per woord aan. 

Een journaliste van Le Soir nam de proef op de som en combineerde een dag lang enkele van die jobs die aangeboden werden via deze onlineplatformen. Na acht uur werken had ze 27,3 euro verdiend, oftewel 3,41 euro per uur. Bruto. Het minimumloon in ons land is vastgelegd op 9,49 euro bruto per uur.

Geen flexijobs

Flexijobs zijn dit in ieder geval niet. Dat zijn jobs waarmee je sinds januari 2015 onbeperkt en volledig belastingvrij kan bijverdienen bovenop je hoofdinkomen, bedoeld om de horeca tegemoet te komen na de invoering van de witte kassa. Een systeem waar volop gebruik van gemaakt wordt. In september alleen registreerde de Vlaamse arbeidsbemiddelaar VDAB bijna 400 vacatures voor flexijobs. 

Maar onder dat statuut vallen deze 'microjobs' dus niet. Waaronder dan wel? Is er überhaupt een kader voor? Minister van Werk Kris Peeters (CD&V) laat het uitzoeken. Hij heeft vandaag zowel de Rijksdienst voor sociale zekerheid RSZ als de dienst Toezicht op het welzijn op het werk de opdracht gegeven om het fenomeen te onderzoeken.

Er zijn nog wel meer vragen te stellen bij de microjobs. Hoe gangbaar ze vandaag al zijn, bijvoorbeeld. En hoeveel mensen erop vertrouwen om hun inkomen aan te vullen. Vragen waar eveneens heel moeilijk een antwoord op te geven is, zegt professor Frank Hendrickx van het Instituut voor Arbeidsrecht van de KU Leuven. "We weten dat microjobs steeds meer voorkomen, dat ze een steeds belangrijker aandeel zijn in het inkomen van een groep werkende mensen, maar het is bijzonder moeilijk om er vat op te krijgen. Ook de internationale arbeidsorganisatie en de Europese Commissie zijn daar voorlopig nog niet in geslaagd."

Een ding weet Hendrickx wel zeker: dat we maar beter wennen aan de nieuwe realiteit waar microjobs deel van uitmaken. Verbieden heeft volgens hem geen enkele zin, wel is er nood aan een heel duidelijk kader. "Occasionele jobs, waaronder ook bijvoorbeeld de koeriers van Deliveroo vallen, hebben ook recht op bescherming. Dat gaat niet enkel over het recht op een minimumloon, ook over arbeidstijden en omstandigheden bijvoorbeeld. Het is hoog tijd dat we ons arbeidsrecht mee laten evolueren met zijn tijd en die occasionele jobs daarin onderbrengen." 

Working poor

Arbeidseconoom Stijn Baert (UGent) maakt zich hoe dan ook zorgen over de effecten van die nieuwe vormen van werk op onze arbeidsmarkt. "Zulke jobs kunnen een goede aanvulling zijn voor mensen die wat willen bijverdienen bovenop hun hoofdinkomen. Maar het mag nooit de bedoeling zijn om flexi- of een ander soort jobs te blijven cumuleren tot een voltijds inkomen."

Baert vreest anders de toename van de working poor en een toename van de ongelijkheid in de maatschappij. "Je riskeert een opdeling van de arbeidsmarkt in goede en slechte jobs. En het zullen niet de hoogopgeleide blanken zijn die een volledig inkomen moeten trachten te verwerven uit een reeks jobs van 3,4 euro per uur. Je komt dan automatisch weer uit bij kansengroepen. Dat kan niet de bedoeling zijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234