Donderdag 28/10/2021

Eppink & Vos

Michiel Vos: "Amerika danst op de rand van de vulkaan"

Derk Jan Eppink en Michiel Vos in Central Station, New York. Beeld Natan Dvir / Polaris Images
Derk Jan Eppink en Michiel Vos in Central Station, New York.Beeld Natan Dvir / Polaris Images

Vanaf vandaag laten Amerika-kenners Derk Jan Eppink en Michiel Vos elke zaterdag in een wisselcolumn hun licht schijnen op de race naar het Witte Huis. Bij wijze van introductie interviewden ze elkaar in Grand Central Station, hartje New York. Hieronder: Eppink interviewt Vos.

Michiel Vos ontmoette ik ooit in de verkiezingsnacht, begin november 2008. Barack Obama was net tot president gekozen. Het was in Washington DC, en Vos gaf me een lift. Hij is een sympathieke vent. Vlotte spreker en hij weet in korte tijd veel thema's door te nemen.

Het statige Grand Central Terminal in hartje New York, knooppunt van het trein- en metroverkeer, werd in gebruik genomen in 1871 en gefinancierd door Cornelius Vanderbilt, afstammeling van een Nederlandse boer uit De Bilt bij Utrecht. Hier is het dat we een koffie drinken, maar we worden geregeld onderbroken wanneer Michiel wordt gebeld door radiozenders uit Nederland en Vlaanderen. Dat betekent: directe bediening.

undefined

Lees ook

De eerste wisselcolumn is van de hand van Derk Jan Eppink: Kan Donald Trump winnen met zijn 'Nieuw Rechts Amerika'? Yes, he can!

Je bent in het stugge noordelijke Groningen geboren, maar groeide op in het zuidelijke, zangerige Maastricht...
Michiel Vos: "De nabijheid van de Belgische grens maakte Luik zelfs de grootste stad in mijn jeugd: als docente Frans ging mijn moeder regelmatig de grens over om Franse leesboeken voor haar schoolklassen te kopen. Vanaf de achterbank in de Renault 4 zag ik die grote, grauwe Waalse industriestad, veel diverser dan het keurige, burgerlijke en blanke Maastricht. Dat Luikse stadsgevoel heeft iets weg van het stedelijke pandemonium dat mij dezer dagen omringt, wonend in de 10de straat, in the Village, ergens op het eiland Manhattan, dat eiland in het centrum van de wereld."

Wanneer 'begon' Amerika voor jou?
"Op mijn 18de studeerde ik één jaar aan de University of Massachusetts, mijn ultieme introductie in 'gewoon Amerika': UMass is geen Yale of Harvard, ik was omringd door hele gewone jongens die nog nooit een Europeaan met iets te lang haar hadden gezien. Het was barbecues, football games en veel bier, weinig studie."

Lees ook

Michiel Vos interviewt Derk Jan Eppink: "Met Trump als president ontwaken we in andere wereld"

Je studeerde daarna rechten in Amsterdam en werd advocaat bij Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn - het kantoor van de Landsadvocaat, dat optreedt namens de Nederlandse staat. Heel Haags en keurig allemaal.
"Ja, maar in 2000 had ik genoeg van de advocatuur en ging ik terug naar Amerika om te werken met RTL 4-correspondent Max Westerman. Het waren de presidentsverkiezingen van Bush tegen Gore.

"Toen ik terugkwam, nam mijn leven een wending toen ik tijdens het Amsterdams documentairefestival IDFA Journeys with George zag, een documentaire over diezelfde George W. Bush: de presidentskandidaat, 'achter de schermen' van zijn campagne gefilmd door de Amerikaanse filmmaakster Alexandra Pelosi, die nota bene in de zaal zat. Zij was in Amsterdam op Europese tournee met haar documentaire. We raakten in gesprek op het Leidseplein en... laat ik zeggen dat ik zes maanden later naar New York verhuisde."

null Beeld Natan Dvir / Polaris Images
Beeld Natan Dvir / Polaris Images

Inmiddels zijn jullie getrouwd en werd je Amerikaans staatsburger. Wat in Manhattan herinnert jou aan België?
"Vorig jaar bracht ik mijn al te Amerikaanse zoontjes naar Luik. Het was een Back to Luik-reis als het ware. We kwamen aan op het door Santiago Calatrava gebouwde station. Zijn trein-ontvangende witte schoonheid vormt het dunne draadje tussen mijn jeugd in Old Europe en mijn nieuwe leven sinds 2003 in, wat immigranten als ik, nog weleens De Nieuwe Wereld willen noemen.

"Tegenwoordig woon ik op 3 kilometer van Calatrava's laatste meesterwerk, het hopeloos te dure station dat op de plek staat waar die fatale septemberdinsdag in 2001 het World Trade Center ineenstortte. Voor de heropbouw van 9/11's ground zero vormt Calatrava's project het sluitstuk, maar de bouw van het nieuwe metrostation heeft het debat inzake terrorisme geenszins kunnen afsluiten: sinds Le Bataclan en de door IS geïnspireerde aanslag in San Bernardino, Californië, beheerst terrorisme weer ouderwets Amerika's politieke debat."

Is terrorisme een van de lenzen waarmee je naar deze verkiezingsstrijd kijkt?
"Ja. In de Amerikaanse populaire cultuur en click-o-mania-verhalen - de gehaktmolen die wij in de VS nieuws noemen - is Al Qaida weliswaar reeds lang vervangen door IS en de oorlog in Afghanistan door 'what's up with Molenbeek?', maar terrorisme is een blijver.

"En daarmee is ook de zendingsdrang van de gemiddelde Republikeinse presidentiële kandidaat weer helemaal terug, net als in de dagen na 9/11: 'Na 8 jaar slap Obama leading from behind moet Amerika nodig de leiding terugnemen en Gods eigen uitverkoren land, the USofA!, zal de wereld bevrijden van het islamterrorisme!'"

Wat is er anders aan deze verkiezingen?
"Trump. Dan een hele tijd niks en dan... de rest. De reden dat deze cyclus anders is, is Trump. En ik bedoel niet zozeer de kandidaat van uitspraken als 'Mexicanen zijn verkrachters', 'moslims komen er niet meer in!' en 'vrouwelijke journalisten stellen gemene vragen gedurende hun menstruatie', maar de man als fenomeen die de Amerikaanse democratie neerzet als een corrupt systeem, waarin presidentiële kandidaten - hij uiteraard uitgezonderd - als middeleeuwse minnestrelen bedelend het land doortrekken van donor naar donor, op zoek naar de moedermelk van de Amerikaanse politiek: harde cash."

Hoe zie jij Trump?
"Trump zegt iets dat je hoort van journalisten, outsiders en mensen die niet winnen in het systeem, maar dat je nooit hoort van mensen binnen datzelfde systeem: al dat geld in de presidentsverkiezingen corrumpeert. Trump was de eerste kandidaat die openlijk zei dat Hillary Clinton ooit op zijn (derde) huwelijksfeest kwam omdat hij haar geld had gegeven. 'Toen ik opbelde, met de 'vraag' of ze wilde komen, moest ze wel: ik had haar immers betaald!'"

Dat brengt ons bij Hillary - hoe zie jij haar?
"Ik heb La Hil de afgelopen jaren meerdere malen mogen ontmoeten - meestal backstage in wat de Amerikanen zo mooi een green room noemen, de 'wachtkamer' achter het podium. Nog nooit heb ik iets van spontaniteit kunnen ontdekken bij de onvermijdelijke Democratische genomineerde. Menschkeit(Yiddische term die staat voor waardigheid, rechtschapenheid..., red.) lijkt te zijn weggepoetst door eindeloos campagne voeren, door gevechten met de pers of de vast right-wing conspiracy, en door de teflonlaag van politieke beroemdheid, die elke uiting van gemeende emotie lijkt te hebben weggebotoxt.

"De paradox dit jaar is dat de Republikeinen zitten opgescheept met een boot vol min of meer onverkiesbare kandidaten, de één nog extremer dan de ander, en dat de Democraten zitten opgescheept met een keus van niks: het is óf Hillary óf Hillary."

Wat zijn de cultuurverschillen tussen Europa en Amerika met betrekking tot de verkiezingen?
"Terug naar onze circusmenner van 2016: The Donald. Miljardair Trump, nota bene kampioen van working class Amerika, is de populistische spiegel die ons toont hoe dit land is gespleten in heel, heel rijk, en... de rest. Zijn populariteit berust op de afbraak van dat social contract waarin iedere Amerikaan, rijk of arm maar allemaal in hetzelfde bootje, via hard werk uitzicht had op de American dream. Dat is niet meer zo.

"Trump is de lens waarmee ik naar barok Amerika kijk: het land waar het vet vanaf druipt, dansend op de rand van de vulkaan. En een land waar geld alles bepaalt, ook de politiek. Of zoals Amerika's huisfilosoof Brad Pitt zelf ooit zei: 'America is not a country, America is a business.'"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234