Zondag 19/09/2021

Michelle Obama op missie in Mexico

Uitgerekend terwijl de Amerikaanse first lady Michelle Obama in Mexico landde, dinsdagavond, verscherpte Washington de reisadviezen voor het zuidelijke buurland. In de drugsoorlog die daar eind 2006 losbarstte, zijn inmiddels al 22.700 doden gevallen. Toch moeten de cijfers in het juiste perspectief geplaatst worden.

Amerikaanse first lady moet banden met zuidelijke buur aanhalen, vooral in de strijd tegen de drugskartels

Het programma van Michelle Obama is dan wel aan kinder- en jongerenzorg gewijd, in de eerste plaats hoopt het Witte Huis de Mexicanen te verzekeren van de vriendschapsbanden.

Michelle Obama landde dinsdagavond in Mexico, nadat ze eerder op de dag een blitzbezoek gebracht had aan het begin dit jaar door een aardbeving getroffen Haïti. Obama, die als first lady voor het eerst alleen op pad is buiten de VS, zal tijdens haar tweedaagse bezoek aandacht vragen voor het lot van minderjarigen en kinderen, in lijn met het engagement dat ze ook in eigen land aanging, bijvoorbeeld via haar twee maanden geleden gelanceerde strijd tegen de jeugdobesitas. In Mexico-stad zou Obama onder meer een basisschool bezoeken, een toespraak houden aan de Universidad Iberoamericana en een debat aangaan met jongeren in de Hacienda de los Morales, in de chique Polancobuurt.

Uiteraard ging Michelle Obama ook in Los Pinos op bezoek, het presidentieel paleis, waar ze Margarita Zavala ontmoette, de echtgenote van het conservatieve staatshoofd Felipe Calderón. Hoewel Obama’s bezoek als informeel geldt, is het overduidelijk dat het Witte Huis de goede betrekkingen met zijn grote zuiderbuur hoopt te beklemtonen, zeker nu de VS en Mexico onvermijdelijk op elkaar aangewezen zijn in de strijd tegen de drugskartels.

In dat verband drukte Calderón de VS herhaaldelijk op het hart forsere inspanningen te leveren om de smokkel van wapens en cash naar Mexico aan banden te leggen, en herinnerde hij aan het principe van gedeelde verantwoordelijkheid (‘shared responsability’), waarbij drugsproductie- of doorvoerlanden aan die landen waarvoor de drugs bestemd zijn vragen om ook hun markten aan te pakken.

Dat de eind 2006 door Calderón geïntensifieerde drugsoorlog (in realiteit was hij al decennia bezig, zij het op minder frontale wijze) bijzonder bloedig verloopt, daarvoor spreken de pas gelekte cijfers uit een confidentieel rapport dat het Mexicaanse parlement kreeg toegestuurd. In iets meer dan drie jaar tijd lieten 22.743 mensen daarbij het leven: kartel- en militieleden natuurlijk, soldaten en politieagenten ook, maar tevens een groeiend aantal toevallige voorbijgangers of andere onschuldigen. Dat de strijd woeliger wordt, daarvoor spreken de statistieken voor 2009, toen er 9.635 doden te betreuren vielen. Sinds 1 januari dit jaar kwamen al 3.365 mensen om het leven.

Ook werden sinds het begin van het offensief 121.199 aanhoudingen verricht. In 27 procent van de gevallen betreft het leden van het Golfkartel en zijn militaire arm Los Zetas. In een kwart van de arrestaties gaat het om medewerkers van het kartel Pacífico-Sinaloa, respectievelijk gevolgd door de kartels van Juárez, van de familie Beltrán Leyva en van Tijuana.

Ondervond Mexico’s vitale toeristenindustrie, amper herstellend van de varkensgriep, tot voor kort weinig hinder van het drugsconflict, dan is het aantal ‘spring breakers’ - de Amerikaanse toeristen die met Pasen massaal naar Acapulco of Cancún komen, daartoe aangezet door zongarantie en soepele drankwetten - dit jaar alsnog fel teruggevallen: met een kwart in de eerste stad, met 4 procent in de tweede volgens plaatselijke touroperatoren.

Natuurlijk: de recente moord op twee medewerkers van het VS-consulaat in Ciudad Juárez en verscherping van de reisadviezen als gevolg daarvan, heeft de zaak er niet op verbeterd. Gisteren nog, samenvallend met de aankomst van Obama, verlengde het consulaat in de grensstad zijn aanmaning om niet-noodzakelijke reizen naar de regio uit te stellen. Reizigers wordt aangeraden minstens tot na 12 mei te wachten om la frontera over te steken. “Het is cruciaal dat VS-burgers de risico’s in Mexico begrijpen, hoe ze gevaarlijke situaties kunnen vermijden en wie ze moeten contacteren in het geval dat ze een slachtoffer worden”, heet het.

Toch moet een en ander in perspectief gelezen worden. In een recente studie van de denktank Brookings Institute grijpt Latijns-Amerika-expert Kevin Casas-Zamora bijvoorbeeld op cijfers van de Verenigde Naties (2008) terug om te stellen dat de moordratio in Mexico bijna vijf keer lager ligt dan die van Jamaica, half zo laag ook als de Braziliaanse cijfers. Worden op het Caraïbische eiland 60 moorden per 100.000 opgetekend, dan gaat het in Brazilië om 22 en in Mexico om 11,5. Ter vergelijking: in Washington, in de VS, worden 31 moorden per 100.000 gepleegd en in New Orleans 74.

“Als je moedig genoeg bent om naar Washington D.C. te reizen, dan kun je veilig naar de meeste delen van Mexico reizen”, zegt ook de bekende politieke analist Andrés Oppenheimer. “In Ciudad Juárez is het geweld inderdaad niet onder controle, maar in het land in zijn geheel komen we nog niet eens in de buurt van Washington.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234