Vrijdag 30/10/2020

Politiek

Michel wil deontologische code voor cabinetards

Beeld Xavier Truant

Er moet een deontologische code komen voor ministeriële medewerkers. Dat zegt de Vrijdaggroep, een beleidsforum van jonge denkers. Minister-president Charles Michel (MR) is bereid daarop in te gaan.

Een vipkaart voor een festival, een dure fles wijn of een uitnodiging voor een sportevenement. Lobbyisten gooien alles in de strijd om de medewerkers van ministers te verleiden. In tegenstelling tot politici of ambtenaren bestaan er voor 'cabinetards' geen duidelijke regels over wat kan en mag. Nochtans hebben de kabinetten nauwe banden met de industrie en zowat alle belanghebbenden.

Dat creëert op zijn minst de perceptie van belangenvermening, zo meent de Vrijdaggroep, een denktank van jonge bollebozen. In een deontologisch charter, dat vandaag wordt gelanceerd, roepen ze op tot actie. "In andere landen gelden speciale gedragscodes die ervoor zorgen dat kabinetsmedewerkers elementaire democratische regels en deontologische waarden in acht nemen. Niet zo in België", zegt Soumia El Majdoub van de Vrijdaggroep.

De Vrijdaggroep vindt dat er een deontologisch charter moet worden opgesteld, dat door elke minister en zijn of haar kabinet moet worden bekrachtigd. Daarnaast moeten de namen van cabinetards en al hun betaalde activiteiten en mandaten op de officiële website van de regering worden gepubliceerd. Ook pleit de Vrijdaggroep voor een Belgisch lobbyregister naar Europees voorbeeld. Elk kabinet zou een logboek moeten bijhouden van al zijn contacten met lobbyisten. Die informatie moet worden geanalyseerd door het Rekenhof, dat jaarlijks daarover zou rapporteren aan het parlement.

Beeld PHOTO_NEWS

Transparantie

Premier Charles Michel (MR) noemt de oproep 'zeer interessant'. "Ik denk dat we binnen de regering moeten bekijken hoe we enkele voorstellen kunnen uitwerken. Zo sta ik zeer positief tegenover een deontologisch charter voor kabinetten. Het hoofddoel moet zijn: geen rechtstreekse inmenging van personen in het functioneren van overheidsdiensten, buiten de bevoegde minister of staatssecretaris." Michel wacht op een uitnodiging van de Vrijdaggroep om de voorstellen te bespreken. Evenwel waarschuwt de premier dat een evenwicht tussen vertrouwen en transparantie belangrijk is. Anders zullen belangengroepen hun bezorgdheden niet meer kenbaar maken.

Ook de N-VA schaart zich achter de oproep van de Vrijdaggroep. "De N-VA is voorstander van een deontologisch kader voor de ministers en hun kabinetten", zegt partijwoordvoerder Joachim Pohlmann. "Minister-president Geert Bourgeois heeft zo'n code in 2008 al ingevoerd voor Vlaamse kabinetsleden, maar op federaal niveau ontbreekt het nog. Ook daarvoor hebben we al initiatieven genomen, maar de andere partijen zijn ons daar niet in gevolgd." N-VA is zeker te vinden voor een openbare mandatenlijst van kabinetsleden. "Dat vergroot de transparantie, aangezien zij een niet te onderschatten invloed hebben op het beleid."

Geen prioriteit

De Vlaamse liberalen vinden het deontologisch charter een waardevol idee. Voor de ploeg van Gwendolyn Rutten (Open Vld) kan een mandatenlijst discussies vermijden, maar het is geen prioriteit. "Wij vertrouwen op het oordeelkundig vermogen en de persoonlijke ethiek van kabinetsmedewerkers", zegt woordvoerster Laure Stuyck. De partij benadrukt dat persoonlijke contacten essentieel zijn om een visie te kunnen vormen in een beleidsdomein. Ze vrezen dat de publicatie van een mandatenlijst de speculatie over belangenconflicten alleen maar zou verhogen. Een lobbyregister naar Europees voorbeeld kan wel.

"Als onze partners in de regering een deontologisch charter willen, dan zal CD&V zich daar niet tegen verzetten", zegt woordvoerder Peter Poulussen. Ook de aangifteplicht voor mandaten kan volgens de christendemocraten worden uitgebreid. Wel heeft de partij een probleem met het voorstel rond lobbyisten. Voor een standenpartij als CD&V ligt een lobbyregister gevoelig. Zij overlegt geregeld met middenveldorganisaties, zoals de Boerenbond of Unizo. "Het zou niet correct zijn om al die contacten als lobbywerk te bestempelen. Een sociale partner is nu eenmaal niet hetzelfde als een petroleum- of een tabakslobby."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234