Donderdag 17/06/2021

AchtergrondOverlijden Fourniret

Michel Fourniret bekende elf moorden. Hoeveel heeft hij er nog meer op zijn geweten?

Maart 2006. Wedersamenstelling van de verkrachting van en moord op Natacha Danais. Fourniret hield de touwtjes van het onderzoek graag zelf in handen. Beeld AFP
Maart 2006. Wedersamenstelling van de verkrachting van en moord op Natacha Danais. Fourniret hield de touwtjes van het onderzoek graag zelf in handen.Beeld AFP

Seriemoordenaar Michel Fourniret is overleden. Hij werd op twee processen veroordeeld voor in totaal acht moorden. Sindsdien bekende hij er nog drie. Het Franse gerecht heeft hem in verdenking gesteld van nog één andere. En het onderzoekt nog 21 cold cases die mogelijk aan hem gelinkt zijn. Eindigt hij postuum als de grootste seriemoordenaar uit de Franse geschiedenis?

Een linkerschoen aan elke voet. Haren in de war. Niet gewassen. Zo verschijnt Michel Fourniret (79) een goed half jaar geleden in het dorpje Guermantes (iets ten oosten van Parijs in het departement Seine-et-Marne) op de wedersamenstelling van de ontvoering van Estelle Mouzin, een meisje van 9, verdwenen in januari 2003. Enkele dagen later – eind oktober 2020 – houdt hij onderzoeksrechter Sabine Kheris en de speurders een week lang bezig, in de buurt van de plek waar het lijk van Estelle moet liggen. “Tracht je te herinneren. Je hebt me gezegd dat je ze daar gelegd had”, probeert zijn vrouw Monique Olivier. Haar man staart naar een ingebeelde stip aan de einder. Ooit was dit de klassieke strategie van Het Monster van de Ardennen. Fourniret hield de touwtjes van het onderzoek graag zelf in handen, praatte slechts wanneer hij het wilde en dan nog enkel met speurders en magistraten die zijn dossier even goed kenden als hijzelf. Maar nu is er blijkbaar meer aan de hand.

De veroordeelde seriemoordenaar is ondertussen een oude, zieke man. “Het ene moment is hij nog wat bij de zaak, het andere volstrekt niet”, legt één van de advocaten van de familie Mouzin nadien uit. Een goede maand later – vrijdagochtend 20 november 2020 – vinden cipiers Fourniret bewusteloos in zijn cel in de gevangenis van Fresnes. Hij gaat in coma en moet naar het ziekenhuis. Daar verblijft hij onder de schuilnaam Thomas Petit, een agent aan iedere kant van de deur. Bij nieuwe zoekingen naar het stoffelijk overschot van Estelle kan Fourniret niet meer aanwezig zijn.

Geconfronteerd met zijn snel verslechterende gezondheidstoestand, trommelen zijn advocaten enkele artsen op. Die leveren op 1 maart een alarmerend medisch attest af. Ze stellen onder meer de diagnose alzheimer. “Patiënt lijdt aan een neuro-cognitieve stoornis die alle cognitieve sectoren treft. Dit wil zeggen een zeer ernstig dementiesyndroom. Patiënt spreekt niet of nauwelijks en wat hij zegt, is onaangepast of onverstaanbaar. Er is een groot verlies aan autonomie. De hulp van een verzorger is nodig is voor alle eenvoudige handelingen van het dagelijks leven. Bij het eten bijvoorbeeld, moet iemand de vork naar zijn mond brengen.”

Afgelopen zaterdag wordt Fourniret opnieuw dringend opgenomen in het Salpêtrière-hospitaal in Parijs. Hij lijdt aan ademhalingsinsufficiëntie en hartproblemen. Maandagnamiddag is hij overleden. Volgens de krant Le Parisien was een ‘stervensbegeleidingsprotocol’ opgestart. Frankrijk kent geen euthanasie.

Michel Fourniret zal de geschiedenis ingaan als één van de grootste seriemoordenaars uit de Frans-Belgische misdaadgeschiedenis. Hij moet in de officiële statistieken enkel figuren als dokter Marcel Pétiot (veroordeeld voor 27 moorden, hijzelf ‘claimde’ er 63) en Landru (veroordeeld voor 10 moorden op vrouwen) laten voorgaan. Al is het lang niet zeker dat hij er ook echt minder op zijn kerfstok heeft.

28 april 2021. Monique Olivier (grijs t-shirt) en de speurders op zoek naar Estelle Mouzin. Fourniret kan niet langer aanwezig zijn. Beeld AFP
28 april 2021. Monique Olivier (grijs t-shirt) en de speurders op zoek naar Estelle Mouzin. Fourniret kan niet langer aanwezig zijn.Beeld AFP

Het assisenhof in het Franse Charleville-Mézières veroordeelt Michel Fourniret op 28 mei 2008 tot levenslange opsluiting. Hij is schuldig bevonden aan het ontvoeren, verkrachten en vermoorden van zeven meisjes en jonge vrouwen, in de periode tussen december 1987 en mei 2001. Eén van hen is de Belgische Elisabeth Brichet (12). Verder moet hij zich op dat proces verantwoorden voor drie ontvoeringspogingen in Wallonië. Bij de laatste daarvan – juni 2003 in Ciney – is hij tegen de lamp gelopen. Marie-Ascension (13) kan die dag uit de bestelwagen van Fourniret ontsnappen en samen met een behulpzame automobilist de nummerplaat noteren. “Ik ben erger dan Dutroux”, heeft haar ontvoerder haar bang gemaakt. Dat is niet gelogen.

Obsessie voor maagden

Fourniret (°1942) groeit op in Vrigne-aux-Bois, dorpje in de Franse Ardennen. Vader is metaalarbeider, moeder – met wie hij volgens sommigen een incestueuze relatie heeft – werkt in een textielfabriek. Na zijn legerdienst in Algerije wordt hij technisch tekenaar. In 1966 maakt hij zijn eerste slachtoffer. Hij randt een meisje aan in Floing, een buurgemeente. Volgen een lange reeks zedenfeiten, veroordelingen en een verhuis naar de regio ten zuiden van Parijs. Daar gaat alles gewoon door. Tot in 1984. Drie jaar later veroordeelt het assisenhof van Essonne hem tot vijf jaar effectief voor een reeks verkrachtingen van minderjarigen.De ex-para heeft inderdaad een obsessie voor maagden. Obsessie die het gevolg zou zijn van het feit dat zijn eerste vrouw dit niet meer was de dag van hun huwelijk.

Fourniret is op dat moment al twee keer getrouwd, opnieuw gescheiden en vader van vier kinderen. Hij plaatst vanuit zijn cel een contactadvertentie in het brave katholieke weekblad Le Pelerin. Zo leert hij Monique Olivier kennen. Samen met haar slaat hij kort na zijn vrijlating een grote slag (1988). Een redelijk onwaarschijnlijk verhaal. De kinderverkrachter heeft in de cel Jean-Pierre Hellegouarch leren kennen, een Franse gangster die een deel van de buit weet liggen van een bende bankovervallers, genaamd ‘Le Gang des Postiches’. Hellegouarch geeft zijn vrouw Farida Hamiche de opdracht die op te halen en in veiligheid te brengen. Fourniret kan daarbij helpen, suggereert hij.

Fourniret helpt inderdaad. In ruil voor 75.000 euro. Dat is redelijk wat geld. Maar de zware kist vol goudstaven blijft door zijn hoofd spoken. Een maand later bellen hij en Monique Olivier aan bij Hamiche. De vrouw wordt meegelokt naar een verlaten plek in Clairefontaine-en-Yvelines. Fourniret steekt haar neer en wurgt haar met de blote hand. Hij begraaft het slachtoffer een meter diep onder de grond. Het lichaam van Hammiche zal nooit gevonden worden. De buit bedraagt – omgerekend naar koopkracht van vandaag – naar schatting 1,5 miljoen euro.

Het kasteel van Sautou. Beeld AFP
Het kasteel van Sautou.Beeld AFP

In januari 1989 koopt het koppel met een deel van de opbrengst het kasteel van Sautou, een manoir in de buurt van Sedan, geboortestad van Fourniret. Het zal voortaan als uitvalsbasis dienen voor hun misdaden. Die reeks is al in 1987 begonnen. Dat jaar sluiten Fourniret en Olivier ‘een moorddadig pact’, zo schrijft gewezen gerechtsjournalist José Masschelin in zijn boek Moeder, waarom moorden wij?

“Olivier moet Fourniret helpen bij zijn jacht op maagden. Hij mikt op twee per jaar. Fourniret vertrouwt zijn vrouw toe dat hij zijn prooien niet meer levend zal achterlaten. Want hij wil niet meer dat ze nog kunnen getuigen tegen hem. Olivier stelt een wedereis: Fourniret moet haar ex ombrengen. Dat doet hij niet, want hij beperkt de aanslag tegen de brave man tot een brandstichting in diens schildersatelier. Monique Olivier houdt wél woord. Ze zal deze keuze later aan de politie als volgt uitleggen: Ik wilde eindelijk eens echt bestaan voor iemand. Ik wilde Michel helpen.”

Francis Brichet met een foto van zijn vermoorde dochter Elisabeth. Beeld
Francis Brichet met een foto van zijn vermoorde dochter Elisabeth.

En ‘helpen’ doet ze. Meer zelfs. Zonder Monique Olivier kan Fourniret de misdaden niet plegen. Ze is het creatieve brein en lokmiddel. Als vrouw kan ze makkelijk het vertrouwen winnen van jonge meisjes. Ze spreekt hen aan, maakt ze wijs dat ze de weg kwijt is of dat ze op zoek is naar een dokter. Bedoeling? Hen in de auto krijgen. Fourniret zit daar zelf niet. Hij staat enkele straten verder te liften. Olivier stopt en laat de vriendelijke lifter instappen. Waarop Fourniret toeslaat. Olivier is er ook bij tijdens de verkrachtingen. Ze bezorgt haar man opnieuw een erectie, als hij het even laat afweten. Ze onderzoekt of de slachtoffers nog maagd zijn. Die slachtoffers noemen ze in hun ‘codetaal’ trouwens MSP: Franse afkorting voor Membranes Sur Pattes, wandelende (maagden)vliezen. De gerechtelijke experten zullen later noteren dat Olivier zelf ook seksueel genot beleeft aan de misdaden van haar man. Het geeft hen beiden een gevoel van almacht. Ze hebben elkaar nodig om hun fantasieën te beleven.

Hun eerste slachtoffer is Isabelle Laville (17). Ze verdwijnt op 11 december 1987 in het Franse Saint-Cyr-les-Colons, bij Auxerre. Op 3 augustus 1988 brengen ze in Châlons-en-Champagne Fabienne Leroy (20) om. Jeanne-Marie Desramault (21) verdwijnt op 18 maart 1989 in Charlevil- le-Mézières. Het lichaam wordt op 3 juli 2004 opgegraven op het domein van Sautou, na aanwijzingen van Fourniret.Op 20 december 1989 ontvoeren Fourniret en Olivier in Saint-Servais bij Namen de twaalfjarige Elisabeth Brichet. Ook dat lichaam wordt opgegraven in de tuin van zijn vroegere kasteel. Natacha Danais (13) verdwijnt op 21 november 1990 in het Franse Rezé, bij Nantes. Haar lichaam wordt drie dagen later gevonden.

Van links naar rechts, van boven naar beneden. Mananya Thumpong, Marie-Ascension Kirombo, Elisabeth Brichet, Natacha Danais en Isabelle Laville Beeld AFP
Van links naar rechts, van boven naar beneden. Mananya Thumpong, Marie-Ascension Kirombo, Elisabeth Brichet, Natacha Danais en Isabelle LavilleBeeld AFP

In 1992 laat het koppel het kasteel in Sedan voor wat het is en verhuist naar Sars-Custinne, in de Belgische Ardennen. Fourniret leeft er zeer onopvallend. Hij gaat aan het werk in de plaatselijke lagere school, als surveillant in de kantine. Pas na een zekere tijd slaat hij opnieuw toe. Céline Saison (18) wordt ontvoerd en vermoord in Charleville-Mézières op 16 mei 2000. Fourniret dumpt haar lichaam in het Waalse Sugny. Op 5 mei 2001 verdwijnt Mananya Thumpong (13) in Sedan. De stoffelijke resten van het tienermeisje worden tien maanden later teruggevonden in Nollevaux, in de Belgische Ardennen. In juni 2003 – zoals gezegd – loopt Fourniret in Ciney tegen de lamp. Een jaar later kraakt Monique Olivier en praat ze haar man en zichzelf aan de galg.

Bijna twintig jaar en twee assisenprocessen later – in 2018 zijn beiden ook veroordeeld voor de moord op Farida Hamiche – loopt het onderzoek nog altijd. Logisch, de speurders hebben het altijd vreemd gevonden dat er een gat van tien jaar zat tussen 1990 en 2000.

In februari 2018 bekent Fourniret de moorden op en Marie-Angèle Domece (18) en Joanna Parrish (20). De eerste verdween op 8 juli 1988 bij het station van Auxerre, de tweede op 17 mei 1990 in Monéteau. Parrish is nooit teruggevonden. Op 27 november 2019 wordt Fourniret in verdenking gesteld in de verdwijningszaak Estelle Mouzin (9). Monique Olivier biedt hem niet langer een alibi en in maart 2020 bekent hij ook deze feiten. Begin dit jaar volgt ook een inverdenkingstelling in de zaak Lydie Logé (29), verdwenen op 18 december 1993 in Saint-Christophe-le-Jajolet. Het Franse gerecht toetst ook nog DNA gevonden in de bestelwagen en op een matras van Fourniret aan genetisch materiaal uit 21 cold cases. Een lijst van meisjes en jonge vrouwen, tussen 10 en 39 oud, verdwenen tussen 1987 en 2003 in 17 verschillende Franse departementen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234